Προσευχή κάτω από τη γη

Μέσα στο πυκνό σκοτάδι και στην απόλυτη σιωπή παραμερίζει τις καλαμιές και βυθίζει τα πόδια του στο αρδευτικό κανάλι. Με επιδέξιες κινήσεις πλένεται σχολαστικά. Πρώτα τα χέρια, μετά το κεφάλι και τέλος τα πόδια. Αφού επαναλάβει τρεις φορές, θα κατευθυνθεί προς την παράγκα από νάιλον, λίγα μόλις μέτρα πιο εκεί, θα γονατίσει και στραμμένος προς τη Μέκκα θα προσευχηθεί. Το μόνο που θα ακουστεί είναι ένας ψίθυρος: «Αλλάχου Ακμπαρ».

Την ίδια ώρα, αρκετά όμως χιλιόμετρα πιο μακριά, σε ένα μικρό υπόγειο στο κέντρο της Αθήνας, ο ιμάμης, υψώνοντας τα χέρια, καλεί σε προσευχή. Η αποπνικτική ζέστη και η έντονη μυρωδιά μούχλας που αναδύεται από τους τοίχους δεν φαίνεται να εμποδίζει τους μουσουλμάνους, αφρικανικής κυρίως καταγωγής, να έρθουν εδώ για να ασκήσουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Ο χώρος αυτός λειτουργεί ως τζαμί από τα τέλη του 2009 και είναι ένα από τα δεκάδες τζαμιά που λειτουργούν παράνομα στην Αθήνα, ενώ σε ολόκληρη την Αττική υπολογίζονται σε περισσότερα από εκατό. «Δεν έχουμε υποστήριξη από κανέναν. Πριν από λίγους μήνες μας έκοψαν το νερό και αναγκαστήκαμε να κουβαλήσουμε κουβάδες από τα σπίτια μας. Τον προηγούμενο μήνα μας έκοψαν και το ρεύμα. Τότε, ένα απόγευμα, μαζευτήκαμε και αποφασίσαμε να παλέψουμε όλοι μαζί για να κρατήσουμε αυτόν τον χώρο ανοιχτό. Συγκεντρώσαμε από γνωστούς και φίλους όσα χρήματα μπορούσαμε και κάναμε διακανονισμό με τη ΔΕΗ. Σε λίγες ημέρες θα πρέπει να πληρώσουμε το ενοίκιο ενώ χρήματα δυστυχώς δεν υπάρχουν. Δεν ξέρω ώς πότε θα αντέξω αυτή την κατάσταση, αλλά δεν θέλω να είμαι εγώ εκείνος που θα φέρει το βάρος της απόφασης να κλείσει αυτόν τον χώρο. Είμαι σίγουρος ότι κάποια στιγμή θα χτιστεί τζαμί στην Αθήνα, όχι γιατί η ελληνική πολιτεία το επιθυμεί, αλλά γιατί δέχεται πιέσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αλλά πότε;» αναρωτιέται ο Ισμαήλ Σαγίντ, υπεύθυνος του τζαμιού.  

Πράγματι, πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ επιτρέπει την ανέγερση ισλαμικού τεμένους χωρίς μιναρέ στην περιοχή του Βοτανικού. Τα σχέδια έχουν ήδη ολοκληρωθεί ενώ το συνολικό κόστος ανέρχεται στις 846.000 ευρώ. Ο Γ. Καμίνης έχει ταχθεί ξεκάθαρα υπέρ της ανέγερσης τζαμιού, καθώς θεωρεί ότι είναι διεθνής υποχρέωση της Ελλάδας, ενώ έχει τονίσει την ανάγκη της ενσωμάτωσης των μεταναστών και της ύπαρξης σύγχρονης μεταναστευτικής πολιτικής. Ωστόσο ο Αλφρέντο Μαγιολέζε, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Μουσουλμανικής Ενωσης που βρέθηκε στην Αθήνα τις ημέρες του Ραμαζανιού, δήλωσε σοκαρισμένος από την έλλειψη τεμένους στην Αθήνα. «Εάν η Ελλάδα θέλει να ονομάζεται ανοιχτή και ελεύθερη χώρα θα πρέπει να είναι δεκτική προς όλες τις θρησκείες. Νομίζω ότι τώρα έχει φτάσει πλέον η ώρα να γίνει αυτό το άνοιγμα προς τον κόσμο».

Πίσω στο σκοτεινό υπόγειο ο Σαγίντ από την Ερυθραία έχει μόλις τελειώσει την προσευχή. Είναι ψηλός, γεροδεμένος και φορώντας την παραδοσιακή ενδυμασία φαίνεται ακόμα πιο επιβλητικός. Πριν από 11 χρόνια ήρθε στην Ελλάδα, αλλά ακόμη δεν νιώθει καλά εδώ. «Είναι πολύ δύσκολο για έναν ξένο να ενσωματωθεί σε αυτή τη χώρα, στον ελληνικό πολιτισμό. Ολες οι πόρτες είναι κλειστές για εμάς. Εχω μέσα μου έναν μόνιμο φόβο καθώς οι έλεγχοι και οι προσαγωγές από την Αστυνομία είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο». Βγαίνει στο φως του ήλιου και κοιτώντας καχύποπτα τριγύρω επιταχύνει το βήμα του. «Μόνο στον δρόμο, για το τζαμί δεν φοβάμαι τίποτα. Τότε κανείς δεν μπορεί να με σταματήσει».