Ο γρίφος της Ανατολικής Μεσογείου

Οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ λένε ότι η τουρκική πλευρά εμφανίζεται πιο ευέλικτη στις συζητήσεις σε σχέση με το παρελθόν. Ενώ και με δημόσιες δηλώσεις της η Αγκυρα καθιστούσε σαφές στο διάστημα 2009-2011 ότι δεν συζητά την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ελλάδα, πλέον φαίνεται διατεθειμένη να το συζητήσει για την Ανατολική Μεσόγειο. Και αυτό επειδή προσδοκά ότι θα λάβει τη μερίδα του λέοντος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Σε μια τέτοια περίπτωση, για παράδειγμα, οι αλιευτικές άδειες στην περιοχή του Καστελλόριζου θα έπρεπε να δίνονται από την Αγκυρα. Ωστόσο, η τουρκική πλευρά δεν δέχεται την ελληνική θέση περί ενιαίας οριοθέτησης από το Βόρειο Αιγαίο μέχρι το Καστελλόριζο και ζητά χωριστές οριοθετήσεις.

Αδιέξοδο. Η υπόθεση της Ανατολικής Μεσογείου όμως είναι περίπλοκη. Η οριοθέτηση δεν αφορά ηπειρωτικό έδαφος απέναντι σε άλλο ηπειρωτικό έδαφος και τα νησιά που παρεμβάλλονται προοιωνίζονται αδιέξοδο. Δεν είναι τυχαίο ότι χώρες που έκαναν αντίστοιχη προσπάθεια οριοθετήσεων εντέλει συμφώνησαν να παραπέμψουν τις διαφορές τους στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Στο Δικαστήριο απευθύνθηκαν η Λιβύη με τη Μάλτα, αλλά και με την Τυνησία, η Ρουμανία με την Ουκρανία και η Κολομβία με τη Νικαράγουα. Πάγια θέση της Αθήνας είναι η παραπομπή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η τουρκική πλευρά όμως δεν το δέχεται και για λόγους πρεστίζ. Εξάλλου δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι ακόμη και αν η Τουρκία δεχόταν την παραπομπή στη Χάγη, το αποτέλεσμα δεν θα ήταν κατ’ ανάγκη ευνοϊκό για την ελληνική πλευρά, αφού η πρόσφατη νομολογία υποδεικνύει ότι ενδεχομένως να επιδικαζόταν στην Τουρκία μεγάλο μέρος της υφαλοκρηπίδας των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου.

Διαιτησία. Με απλά λόγια, η Τουρκία θα ερχόταν προς δυσμάς. Μια άλλη λύση θα ήταν να παραπεμφθεί το θέμα σε διεθνή διαιτησία. Αυτό δίνει το πλεονέκτημα στις δύο πλευρές να ορίσουν τους διαιτητές. Επιπλέον, ακολουθείται η τακτική των κλειστών συνεδριάσεων και η διαδικασία δεν τραβά σε βάθος χρόνων, όπως στην αντίστοιχη του Δικαστηρίου. Αλλά ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, Αθήνα και Αγκυρα θα πρέπει να συμφωνήσουν τι ακριβώς οριοθετούν.