Το τάνγκο των κατασκόπων στο Βερολίνο

Εν μέσω του συνεχιζόμενου σκανδάλου που ξέσπασε έπειτα από τις συλλήψεις δύο γερμανών κυβερνητικών υπαλλήλων που κατηγορούνται ότι κατασκόπευαν για λογαριασμό των ΗΠΑ, η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι αμφιβάλλει εάν οι ΗΠΑ θα σταματήσουν ποτέ να κατασκοπεύουν τη χώρα της. «Νομίζω ότι δεν είναι εύκολο να πεισθούν οι Αμερικανοί… να αλλάξουν εντελώς τον τρόπο λειτουργίας των μυστικών τους υπηρεσιών» δήλωσε η Μέρκελ σε συνέντευξή της στην κρατική ραδιοτηλεόραση ZDF.

Ανώτατος γερμανός αξιωματούχος είπε στον «Γκάρντιαν» ότι το Βερολίνο περιμένει «κάποια δημόσια δήλωση» από την Ουάσιγκτον για τις κατασκοπευτικές δραστηριότητες εις βάρος ενός συμμάχου, καθώς οι Γερμανοί είναι «έξαλλοι με το θέμα αυτό». Ομως ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζος Ερνεστ φάνηκε να υποβαθμίζει την πιθανότητα δημόσιου διαλόγου τονίζοντας: «Οι χώρες με ισχυρές μυστικές υπηρεσίες όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία κατανοούν τι περιλαμβάνουν όλα αυτά. Οταν προκύπτουν θέματα, είναι καλό να επιλύονται μέσω ιδιωτικών και ασφαλών καναλιών».

ΔΕΝ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΙ. «Εως έναν βαθμό η κατασκοπεία μεταξύ φίλων και συμμάχων είναι κάτι το οποίο συνέβαινε πάντα, αλλά αποτελεί γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ποτέ δεν εμπιστεύονταν ιδιαίτερα τη Γερμανία και οι συνήθειες δύσκολα αλλάζουν στον κόσμο των κατασκόπων» σχολιάζει ο Βρετανός Φρέντερικ Φορσάιθ, ο οποίος ως δημοσιογράφος του BBC έχει ασχοληθεί με πλήθος κατασκοπευτικών υποθέσεων, ενώ ως συγγραφέας, χάρη στις στενές σχέσεις που ανέπτυξε με μέλη των μυστικών υπηρεσιών, έχει συγγράψει κατασκοπευτικά μυθιστορήματα τα οποία έγιναν παγκόσμια μπεστ σέλερ όπως «Η μέρα του τσακαλιού» και «Τα σκυλιά του Πολέμου». Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα «Ρεπούμπλικα», ο 76χρονος συγγραφέας που θεωρείται ειδικός σε ζητήματα κατασκοπείας εξήγησε ότι η διείσδυση κατασκόπων στο εσωτερικό μιας χώρας-συμμάχου αποτελεί πάγια τακτική των μυστικών υπηρεσιών όλου του κόσμου. «Πάντα συνέβαινε. Στον κόσμο των κατασκόπων δεν υπάρχουν φίλοι, με εξαίρεση τους Αμερικανούς και τους Βρετανούς οι οποίοι συνεργάζονται στενά εδώ και πολύ καιρό. Και σ’ αυτούς μπορούν να προστεθούν και οι υπόλοιπες αγγλόφωνες χώρες, η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Νέα Ζηλανδία, πέντε χώρες που αποκαλούνται Five Eyes, πέντε μάτια τα οποία συνεργάζονται μεταξύ τους. Η φιλία των ΗΠΑ με τις υπόλοιπες χώρες που μετατράπηκαν σε συμμάχους της Ουάσιγκτον στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ είναι μια διαφορετική περίπτωση. Δεν υπήρχε ανταλλαγή πληροφοριών και συχνά οι ΗΠΑ τους κατασκόπευε, όπως αποκαλύφθηκε άλλωστε μέσω της υπόθεσης Σνόουντεν».

Οσον αφορά το πρόσφατο επεισόδιο μεταξύ ΗΠΑ και Βερολίνου, ο βρετανός συγγραφέας δεν ξαφνιάστηκε καθόλου διότι οι Αμερικανοί δεν εμπιστεύονταν ποτέ τους Γερμανούς. «Επίσημα, η Γερμανία είναι ένας από τους πιο πιστούς συμμάχους των ΗΠΑ, αλλά στην πράξη όλοι γνωρίζουν ότι η Ουάσιγκτον δεν εμπιστευόταν πάντα τους Γερμανούς.

Οχι μόνο επειδή συχνά είχαν διαφορετικούς στόχους από τους Αμερικανούς αλλά και διότι, ειδικά κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, υπήρχε το ενδεχόμενο στις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες να είχαν διεισδύσει διπλοί πράκτορες, άνθρωποι που εργάζονταν για την αντίπαλη πλευρά, την ΕΣΣΔ και τους κομμουνιστές συμμάχους της» λέει ο Φορσάιθ, υπογραμμίζοντας ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και σήμερα.

Ο πρώτος Γερμανός που συνελήφθη για κατασκοπεία εργαζόταν στις μυστικές υπηρεσίες της χώρας και θεωρείται ότι ήταν διπλός πράκτορας για τη CIA. Συνελήφθη επίσης αξιωματούχος του υπουργείου Αμυνας και το Βερολίνο ζήτησε από τον σταθμάρχη της CIA στη Γερμανία να εγκαταλείψει τη χώρα. «Δεν ζούμε στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου πλέον» – ανέφερε η Μέρκελ – «και αντιμετωπίζουμε διαφορετικές απειλές. Θα πρέπει να συγκεντρωθούμε στα βασικά. Δεν ξέρω αν οι Αμερικανοί θα αλλάξουν, αλλά σίγουρα το ελπίζω».

Διαφορετικές απόψεις
Οι Αμερικανοί έχουν περιορισμένη εμπιστοσύνη σχετικά με τις προθέσεις του Βερολίνου. Συχνά οι δύο χώρες ασπάζονται διαφορετικές απόψεις, από την κρίση στο Ιράκ έως την κρίση στην Ουκρανία. Οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες εργάζονται πάνω σ’ αυτά τα ζητήματα και η Ουάσιγκτον έχει συμφέρον να μάθει κάτι παραπάνω από αυτά που ανακοινώνει ο εκπρόσωπός της.
Φρέντερικ Φορσάιθ, ειδικός για θέματα κατασκοπείας