[Ανάλυση] Κριτές είναι οι καταναλωτές

Κυριακάτικο απόγευμα στη Ρώμη, τα μαγαζιά ανοικτά, οι καταναλωτές στους δρόμους και η πόλη σφύζει από ζωή. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει στη Μαδρίτη, στο Λονδίνο και σε άλλες μεγάλες πόλεις της Ευρώπης. Η αλήθεια είναι όχι παντού και όχι στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και πόλεις. Αλλά, όπου ισχύει, οι καταναλωτές έχουν ανταποκριθεί, έχουν αγκαλιάσει το μέτρο. Κυριακάτικη βόλτα και γιατί όχι ψώνια. Αυτοί γνωρίζουν (καλύτερα από τον καθέναν) πότε τους βολεύει κάτι και γιατί. Πού, πότε και γιατί θα ξοδέψουν αυτά που αντέχει το πορτοφόλι τους για τις αγορές τους. Αυτοί είναι οι κριτές.

Με τον τρόπο αυτόν έχουν υποδεχθεί και οι έλληνες καταναλωτές τα ανοικτά μαγαζιά τις Κυριακές, όσες φορές είχαν τη δυνατότητα να το κάνουν. Η Ελλάδα μόλις πέρυσι έκανε ένα βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Απελευθερώθηκε,  έστω και μερικώς, η λειτουργία των καταστημάτων για επτά Κυριακές τον χρόνο. Με μια απόφαση που προέκυψε, όμως, ύστερα από πιέσεις της τρόικας και πολιτικούς συμβιβασμούς, συγκρούσεις μεταξύ κυβέρνησης, εμπόρων και εργαζομένων και όχι έπειτα από έναν ώριμο διάλογο και τεκμηρίωση για τα οφέλη και τις συνέπειες. Για το αν, πόσο και υπό ποιες προϋποθέσεις ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να βοηθήσει την αγορά και την ελληνική οικονομία.

Κάπως έτσι, στο ίδιο έργο θεατές βρισκόμαστε και σήμερα με αφορμή το άνοιγμα 52 Κυριακές τον χρόνο (πιλοτικά για φέτος) των καταστημάτων σε οκτώ τουριστικές περιοχές της χώρας που υποτίθεται ότι θα άρχιζε από χθες. Χωρίς σαφή κατεύθυνση από την κυβέρνηση, με αντιδράσεις από τους μικρομεσαίους εμπόρους και προπαντός χωρίς λύσεις στα μεγάλα εμπόδια που ναρκοθετούν το εγχείρημα.

Οι έμποροι λένε ότι για όσο διάστημα (από πέρυσι) έχει λειτουργήσει το μέτρο των επτά Κυριακών δεν αύξησε την απασχόληση και ο τζίρος τους δεν δικαίωσε τις προσδοκίες της κυβέρνησης. Πώς να γίνει αυτό όμως, όταν όλοι γνωρίζουμε ότι εργαζόμενοι εξαναγκάζονται να εργάζονται και Κυριακές χωρίς να αμείβονται με βάση την εργατική νομοθεσία; Οταν είναι καθεστώς στην αγορά η μαύρη εργασία και διάφορες άλλες γκρίζες μορφές απασχόλησης; Την ίδια ώρα που οι έμποροι φωνάζουν για τις Κυριακές, ξεχνούν ότι και οι υπάλληλοί τους είναι δυνάμει καταναλωτές τους…

Αλλά και η κυβέρνηση δεν μπορεί να πορεύεται με οδηγό το «βλέποντας  και κάνοντας» και με τις αποφάσεις της να τροφοδοτεί αντιδράσεις, στην καλύτερη περίπτωση για προχειρότητα και στη χειρότερη για μεροληψία υπέρ κάποιων περιοχών σε σχέση με άλλες. Για παράδειγμα, με ποιο κριτήριο αποφασίστηκε να αρχίσει πιλοτικά η κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων στις συγκεκριμένες οκτώ τουριστικές περιοχές και όχι σε κάποιες άλλες τουριστικές περιοχές της χώρας;

Ας μη γελιόμαστε, η Ελλάδα είναι τουριστικός προορισμός και δεν μπορεί να υποδέχεται τους επισκέπτες της με κλειστά μαγαζιά, όπως παλαιότερα με κλειστά μουσεία. Ο δικαιολογημένος φόβος των μικρομεσαίων εμπόρων ότι η απελευθέρωση της κυριακάτικης λειτουργίας της αγοράς θα αποβεί εις βάρος τους και προς όφελος των πολυκαταστημάτων, δεν μπορεί να εξακολουθεί να είναι άλλοθι για απραξία σε έναν τόσο κρίσιμο τομέα για την ελληνική οικονομία. Χρειάζονται ανατροπές σε μοντέλα του παρελθόντος που δεν απέδωσαν. Αλλά με διάλογο και συναίνεση επί συγκεκριμένων σχεδίων και στόχων.