Το καλοκαίρι «φίλος» για το άσθμα, αλλά ο Σεπτέμβριος «εχθρός»

Τα παιδιά με άσθμα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης μιας κρίσης όταν επιστρέψουν στο σχολείο τον Σεπτέμβριο, επειδή στη διάρκεια του καλοκαιριού έχουν κάνει «διακοπές» και από την φαρμακευτική αγωγή που παίρνουν προληπτικά για να έχουν υπό έλεγχο την ασθένειά τους.

Ωστόσο η επιστροφή στον συγχρωτισμό και το στρες του σχολείου, σε συνδυασμό με τις αλλαγές στις κλιματολογικές συνθήκες, μπορεί να δημιουργήσουν προδιάθεση για κρίση άσθματος – γι’ αυτό και έχει μεγάλη σημασία να ξαναρχίσουν εγκαίρως την προφυλακτική θεραπεία τους.

«Το καλοκαίρι είναι “φίλος” για τους πάσχοντες από άσθμα, διότι κατά κανόνα ελαττώνονται οι ερεθιστικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως οι γύρες στην ατμόσφαιρα, που πυροδοτούν τις παροξύνσεις τους», λέει ο κ. Στυλιανός Λουκίδης, επίκουρος καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και επικεφαλής της Ομάδας Άσθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ΕΠΕ).

«Αυτός είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι ασθενείς, αφού πρώτα συνεννοηθούν με τον γιατρό τους, κατορθώνουν να σταματήσουν την λήψη των ρυθμιστικών φαρμάκων».

Τα ρυθμιστικά φάρμακα είναι εκείνα που λαμβάνονται για να σταματήσει η φλεγμονή στους αεραγωγούς που προκαλεί το άσθμα και έτσι να αποτραπεί ο κίνδυνος εμφάνισης συμπτωμάτων και κρίσεων. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής θα έχει ελάχιστα (ή καθόλου) συμπτώματα, δεν θα ξυπνάει τη νύχτα εξαιτίας της νόσου και θα μπορεί να εκτελεί με άνεση τις καθημερινές υποχρεώσεις του.

Σύμφωνα με την Ομάδα Άσθματος της ΕΠΕ, στα ρυθμιστικά φάρμακα ανήκουν τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, τα βρογχοδιασταλτικά μακράς διάρκειας, τα αντιλευκοτριένια, η θεοφυλλίνη, το μονοκλωνικό αντίσωμα εναντίον της IgE και τα κορτικοστεροειδή που λαμβάνονται από το στόμα, με την πλειονότητα των ασθενών να λαμβάνουν συνδυασμό εισπνεόμενων στεροειδών και μακράς δράσης β2 διεγέρτες.

Τα φάρμακα αυτά συνήθως χρησιμοποιούνται μία ή δύο φορές την ημέρα και η λήψη τους δεν πρέπει να διακόπτεται όταν τεθεί υπό έλεγχο το άσθμα, εκτός κι αν συμφωνήσει ο γιατρός με αυτό.

Το πρόβλημα είναι ότι «πολλά παιδιά και οι γονείς τους δεν συνειδητοποιούν πως όταν ο γιατρός λέει ότι μπορεί να διακοπεί η λήψη των φαρμάκων αυτών το καλοκαίρι, εννοεί μόνο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο και όχι και τον Σεπτέμβριο», εξηγεί ο κ. Λουκίδης. «Ο Σεπτέμβριος δεν είναι καλοκαιρινός μήνας, αλλά ο κατ’ εξοχήν μήνας της προληπτικής αγωγής. Ας μην ξεχνάμε ότι για να αποδώσει η προφυλακτική θεραπεία, πρέπει να αρχίσει εγκαίρως.

»Η αποτελεσματικότητα, λ.χ., των κύριων ρυθμιστικών φαρμάκων, των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών, φαίνεται έπειτα από αρκετές μέρες θεραπείας – συνήθως απαιτούνται 2-4 εβδομάδες. Αν συνεπώς περιμένει ένα παιδί να επιστρέψει στο σχολείο για να αρχίσει να τα παίρνει, είναι πολύ πιθανό να βρεθεί αντιμέτωπο με μία ασθματική κρίση, η οποία αν είναι σοβαρή μπορεί να χρειασθεί και νοσηλεία στο νοσοκομείο».

Μάλιστα επειδή εφέτος τα σχολεία προγραμματίζεται να αρχίσουν νωρίτερα απ’ ό,τι άλλες χρονιές, καλό είναι να αρχίσει από τα τέλη Αυγούστου κιόλας η λήψη της προφυλακτικής αγωγής, ούτως ώστε τα παιδιά να επιστρέψουν καθ’ όλα έτοιμα στο σχολείο.

Τι να προσέχετε όταν ταξιδεύετε

Όταν το άσθμα ρυθμίζεται καλά, δύσκολα θα επιφέρει περιορισμούς στις διακοπές και στα ταξίδια, ενώ με τη λήψη ορισμένων μέτρων προστασίας, οι πάσχοντες μπορούν να κάνουν στις διακοπές τους σχεδόν όσα και οι υγιείς συνομήλικοί τους.

Η Ομάδα Άσθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, συνιστά τα εξής στους ασθενείς:

* Αν ταξιδέψετε με αεροπλάνο, καλό είναι να έχετε τα φάρμακά σας στην χειραποσκευή που θα πάρετε μέσα στην καμπίνα του αεροσκάφους.

* Γενικά τα ταξίδια με αεροπλάνο είναι ασφαλή για τους ασθενείς με άσθμα. Αν, όμως, έχετε πολύ σοβαρό άσθμα, συμβουλευθείτε οπωσδήποτε τον γιατρό σας πριν το ταξίδι.

* Πριν φύγετε για τις διακοπές σας, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να αποφασίσετε μαζί τις ανάγκες σας σε θεραπεία, ανάλογα με τον προορισμό σας.

* Ζητήστε από τον γιατρό σας μία γνωμάτευση με τα φάρμακα που χρειάζεστε, ιδιαίτερα σε μακρινά ταξίδια στο εξωτερικό ή σε αεροπορικό ταξίδι. Θα σας βοηθήσει να συνταγογραφήσετε φάρμακα στον προορισμός σας και να πάρετε τα φάρμακά σας στο αεροπλάνο.

* Να πάρετε επαρκείς ποσότητες φαρμάκων στο ταξίδι, ώστε να μη χρειαστεί να τα προμηθευτείτε στον προορισμό σας.

* Στα ταξίδια εσωτερικού πάρτε μαζί σας το βιβλιάριο υγείας για κάθε ενδεχόμενο, ενώ αν ταξιδεύσετε εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης προμηθευτείτε από τον ασφαλιστικό σας φορέα την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθενείας για να έχετε υγειονομική περίθαλψη και στο εξωτερικό.

* Εάν πάσχετε από κάποια σοβαρή αλλεργία (π.χ. σε τροφή, σε φάρμακα), είναι χρήσιμο να έχετε μαζί σας ένα σημείωμα είτε στα ελληνικά (για τα ταξίδια εντός Ελλάδας) είτε στα αγγλικά (για τα ταξίδια στο εξωτερικό) που να γράφει σε τι είστε αλλεργικός.

* Προφυλάξτε τα φάρμακά σας από τη ζέστη. Μην αφήνετε τους εισπνευστήρες και τα άλλα φάρμακα στο αυτοκίνητο ούτε στην τσάντα θαλάσσης πάνω στην άμμο.

Τι είναι

Το άσθμα είναι μία ασθένεια που προσβάλει τους αεραγωγούς (βρόγχους), οι οποίοι μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χαρακτηρίζεται από φλεγμονή στους αεραγωγούς, η οποία εμφανίζει εξάρσεις και υφέσεις, και τους προκαλεί απόφραξη, με συνέπεια να δυσχεραίνεται η αναπνοή.

Σύμφωνα με πρόσφατη επιδημιολογική έρευνα της ΟμάδαςΆσθματος της ΕΠΕ, στην οποία συμμετείχαν 2.632 εθελοντές όλων των ηλικιών απ’ όλη την Ελλάδα,το 8,6% του γενικού πληθυσμού στην χώρα μας πάσχει από αυτό.

Η συχνότητα* του άσθματος στην Ελλάδα

0-9 ετών = 3,8%

10-18 ετών = 7,9%

18-44 ετών = 8,8%

45-69 = 9%

Πάνω από 70 ετών = 11,8%

* Ποσοστό επί τοις εκατό (%) του πληθυσμού της εκάστοτε ηλικίας