Δίδυμο αλλαγής για την Ευρώπη

Ο ένας προωθεί το πρόγραμμα των χιλίων ημερών, ο άλλος των πέντε ετών. Αλλά η φιλοδοξία τόσο του ιταλού πρωθυπουργού όσο και του γάλλου προέδρου δεν είναι μόνο να βγάλουν τις χώρες τους από την κρίση. Είναι και να οδηγήσουν την Ευρώπη σε μια διαφορετική κατεύθυνση. Ο Ματέο Ρέντσι παρουσίασε το πρόγραμμα των χιλίων ημερών, όσες απομένουν για να λήξει η θητεία της κυβέρνησής του, στην ιταλική Βουλή με αφορμή την ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ από την Ιταλία. Από το βήμα του ιταλικού Κοινοβουλίου κάλεσε για ακόμη μία φορά την Ευρώπη να αλλάξει κατεύθυνση επισημαίνοντας ότι οι πολιτικές της λιτότητας δεν μπορούν να εγγυηθούν από μόνες τους τη δημοσιονομική σταθερότητα δεδομένου ότι οδηγούν σε αύξηση της ανεργίας και οικονομική ύφεση.

Η πρόταση του  Ρέντσι είναι απολύτως σαφής. Αυτό που ζητάει δεν είναι χαλάρωση των όρων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης αλλά ελαστικότητα στους ήδη υπάρχοντες όρους με αντάλλαγμα ένα τριετές πρόγραμμα δομικών μεταρρυθμίσεων. Αυτό είναι με αδρές γραμμές το πρόγραμμα των χιλίων ημερών πάνω στο οποίο θα πατήσει η χώρα, της οποίας η οικονομία δεν αναπτύσσεται την τελευταία δεκαετία και η νεανική ανεργία έχει φτάσει το 40%. «Το Σύμφωνο μάς υποχρεώνει να δούμε τη σταθερότητα και την ανάπτυξη ενιαία. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει σταθερότητα αν δεν υπάρξει ανάπτυξη στην Ευρώπη» σημείωσε. Ο ιταλός πρωθυπουργός θα επιχειρήσει να προωθήσει την ατζέντα του στη Σύνοδο Κορυφής των 28 που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες στο τέλος της εβδομάδας. Το ίδιο θα επιχειρήσει και ο γάλλος πρόεδρος. Αλλά ο Ρέντσι πηγαίνει στις Βρυξέλλες με την προίκα του 40% των ευρωεκλογών, ενώ ο Φρανσουά Ολάντ με την ανησυχία της τρίτης θέσης που έδωσαν στο κόμμα του οι γάλλοι ψηφοφόροι.

Ακριβώς αυτή η ανησυχία είναι, σύμφωνα με την εφημερίδα «Μοντ», που κάνει τον Ολάντ να θέλει να ακουστεί η φωνή του στη Σύνοδο Κορυφής. Η πρόταση του γάλλου προέδρου είναι μια «ατζέντα για την ανάπτυξη και την αλλαγή στην Ευρώπη». Το κείμενο, που παρουσίασε χθες για πρώτη φορά στον απερχόμενο πρόεδρο της ΕΕ Χέρμαν βαν Ρομπάι, ετοιμάστηκε τις τελευταίες εβδομάδες ενώ ολοκληρώθηκε στο υπουργικό συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο των Ηλυσίων τη Δευτέρα.

Το Ελιζέ θέτει πέντε προτεραιότητες για την ενίσχυση της Ευρώπης του αύριο. Η πρώτη είναι μια οικονομική πολιτική που θα στοχεύει στην ανάπτυξη. Ακολουθούν η καταπολέμηση της νεανικής ανεργίας, η κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για την ενέργεια, η διαχείριση του μεταναστευτικού ρεύματος και τέλος ένα «σοκ απλοποίησης» σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το κείμενο πατάει τόσο πάνω στις προτάσεις της ιταλικής Κεντροαριστεράς όσο των γερμανών σοσιαλδημοκρατών.

Η διαφορά είναι ότι ο Ολάντ δεν συμμερίζεται τη «ριζική αλλαγή» που επαγγέλλεται ο Ρέντσι. Αντίθετα, τάσσεται υπέρ μιας «προοδευτικής μεταμόρφωσης».

Η διαφορά στην προσέγγιση είναι ενδεικτική του ιδιοσυγκρασιακού χάσματος που χωρίζει  τους δύο ηγέτες. Η ουσία, ωστόσο, δεν αλλάζει. Ρώμη και Παρίσι ζητούν αλλαγή πορείας. Κι ενώ η ιταλική πρωτεύουσα προσφέρει ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων ως αντάλλαγμα στο Βερολίνο όχι για τη χαλάρωση αλλά για την ευελιξία των όρων του Συμφώνου Σταθερότητας, η γαλλική προσφέρει τη στήριξή της στην υποψηφιότητα του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στην προεδρία της Κομισιόν. Κανένας από τους δύο ηγέτες πάντως δεν τρέφει αυταπάτες. Η πεποίθηση τόσο στο Ελιζέ όσο και στο Παλάτσο Κίτζι είναι ότι στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών θα δοθεί μια πολύ δύσκολη μάχη.