Κούρδοι, οι καλύτεροι φίλοι της Τουρκίας

Μια απροσδόκητη συμμαχία αποκαλύπτουν οι συγκρούσεις στο Ιράκ. Απομονωμένη στην περιοχή και αμήχανη μπροστά στην προέλαση των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και στο Λεβάντε (ΙΚΙΛ), η Αγκυρα στρέφεται πλέον προς το ιρακινό Κουρδιστάν και αντιμετωπίζει την άλλοτε απειλή της αυτονομίας των Κούρδων του Ιράκ ως ατού. «Η Τουρκία βλέπει σε αυτήν την αυτονομία έναν τρόπο να επιβεβαιώσει τον ρόλο της σε μια περιφερειακή σκηνή, η οποία βρίσκεται σε πλήρη αναταραχή» επισημαίνει στη «Λιμπερασιόν» ο τούρκος δημοσιογράφος Τσεγκίζ Τσαντάρ. Πρέπει όμως πρώτα να βρει μια λύση με τους αντάρτες του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK).

Η αλήθεια είναι, σχολιάζει ο τούρκος συγγραφέας και δημοσιογράφος Μουσταφά Ακιόλ στους «Νιου Γιορκ Τάιμς», ότι αξίζουν συγχαρητήρια τόσο στον τούρκο πρωθυπουργό όσο και στον υπουργό Εξωτερικών. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Αχμέτ Νταβούτογλου έχουν εγκαταλείψει την παραδοσιακή συντηρητική εξωτερική πολιτική της Τουρκίας, η οποία εστίαζε αποκλειστικά στην προστασία του status quo και την αμυντική αντιμετώπιση στις νέες εξελίξεις. Ο διάσημος στόχος που έχει θέσει ο Νταβούτογλου, «των μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες», αποτελεί μέρος ενός οράματος που θα μπορούσε να αλλάξει τον κόσμο γύρω από την Τουρκία.

Παρότι  το όραμα λειτούργησε καλά για ένα διάστημα, ένας υπερβολικός ιδεαλισμός και μια υπερεκτίμηση των τουρκικών δυνάμεων οδήγησαν σε μια σειρά από σοβαρά προβλήματα, τα οποία δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να προσπεράσει σε αυτή τη φάση η Τουρκία, τονίζει ο Ακιόλ.  

Στη Συρία, το πρώτο μεγάλο λάθος της Τουρκίας ήταν ότι υποτίμησε την αντοχή του Μπασάρ αλ Ασαντ, ο οποίος πολύ γρήγορα μεταμορφώθηκε από φίλος σε εχθρό. Το δεύτερο, ότι υποτίμησε τις οργανώσεις τζιχαντιστών, όπως το ΙΚΙΛ, οι οποίες σταδιακά επισκίασαν την πιο μετριοπαθή συριακή αντιπολίτευση.

Η Τουρκία δεν ήθελε να θρέψει ένα παρακλάδι της Αλ Κάιντα πέραν των συνόρων της.

Δίνοντας ωστόσο τόσο μεγάλη βαρύτητα στο πώς θα ανατραπεί ο Ασαντ και κλείνοντας τα μάτια για κάποιο διάστημα μπροστά στους εξτρεμιστές εναντίον του, βοήθησε ακούσια στη γέννηση ενός τέρατος.

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει ένα φωτεινό σημείο στην περιοχή και είναι άμεσο αποτέλεσμα του οράματος του Νταβούτογλου: το ιρακινό Κουρδιστάν, το οποίο αποτελεί τώρα τον καλύτερο σύμμαχο της Τουρκίας στο Ιράκ, αν όχι σε ολόκληρη την περιοχή.

Μοιάζει απίστευτο. Επί δεκαετίες, η Τουρκία ήταν παρανοϊκή τόσο με τους Κούρδους όσο και με τις πολιτικές φιλοδοξίες τους – εντός και εκτός τουρκικών συνόρων.

Η ομάδα Ερντογάν – Νταβούτογλου όμως, σε συνεργασία με τον πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιουλ, μετέτρεψε σταδιακά αυτήν την πικρή σχέση με τους Κούρδους αρχικά σε συμφιλίωση και τελικά σε μια συμφωνία.  

Η συμφωνία ανάμεσα στην Τουρκία και το ιρακινό Κουρδιστάν χτίστηκε τα τελευταία πέντε χρόνια. Η Τουρκία επένδυσε στην ημιαυτόνομη ιρακινή περιοχή, έστειλε πρεσβευτή στην πρωτεύουσα Ερμπίλ και ο ίδιος ο Ερντογάν δήλωσε φιλία στον ηγέτη της Μασούντ Μπαρζανί. Τη βελτίωση των μεταξύ τους σχέσεων ενίσχυσε περισσότερο η υπογραφή μιας συμφωνίας, τον περασμένο μήνα, ανάμεσα στην Αγκυρα και τους ηγέτες του ιρακινού Κουρδιστάν.

Η συμφωνία έχει διάρκεια ζωής 50 χρόνια και δίνει τη δυνατότητα στο ιρακινό Κουρδιστάν να εξάγει το ιρακινό πετρέλαιο μέσω τουρκικού αγωγού. Το πιο σημαντικό ωστόσο είναι ότι υποδηλώνει πως η Τουρκία αντιμετωπίζει σήμερα το ιρακινό Κουρδιστάν ως στρατηγικό σύμμαχο.