Κι όμως το χρέος είναι βιώσιμο!

Κι όμως, το δημόσιο χρέος είναι ήδη βιώσιμο! Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζουν οι τεχνοκράτες του υπουργείου Οικονομικών, εξηγώντας ότι χάρη στη μείωση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας οι πληρωμές της Ελλάδας για τους τόκους των δανείων έχουν πέσει τόσο, ώστε το δημόσιο χρέος να διαμορφώνεται πλέον – με βάση τις προβολές – σε ποσοστό χαμηλότερο από 124% του ΑΕΠ το 2020 ή 110% του ΑΕΠ το 2022. Κάτω, δηλαδή, από τα όρια βιωσιμότητας που έχει θέσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Οι υπολογισμοί αυτοί έχουν γίνει κρατώντας σταθερές τις άλλες παραδοχές του βασικού σεναρίου των δανειστών για τον ρυθμό ανάπτυξης και το πρωτογενές πλεόνασμα των επόμενων ετών, οι οποίες, ομολογουμένως, θεωρούνται μάλλον αισιόδοξες.

ΜΕ ΚΥΜΑΙΝΟΜΕΝΟ. Η εντυπωσιακή αυτή βελτίωση του προφίλ του χρέους, λόγω της πτώσης των επιτοκίων, είναι ο βασικός λόγος εξαιτίας του οποίου το υπουργείο Οικονομικών προσέρχεται στη διαπραγμάτευση για την ελάφρυνσή του, διεκδικώντας όχι πλέον μείωση των επιτοκίων αλλά μετατροπή τους σε σταθερά, στο σημερινό επίπεδο.

Σήμερα, το 80% των δανείων της χώρας είναι σε κυμαινόμενο επιτόκιο, οπότε – όπως εξηγούν τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών – είμαστε εκτεθειμένοι σε κίνδυνο. Στόχος είναι να περιοριστεί το ποσοστό του δανεισμού με κυμαινόμενο επιτόκιο στο 50% ή και 40%. Κι αυτό γιατί εφόσον η Ευρώπη αποφύγει την ιαπωνοποίηση, τα επιτόκια θα αυξηθούν και πάλι για να φτάσουν στο 4% ή 4,5% από 0,15% σήμερα.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να «δέσει» κατ’ αρχάς το επιτόκιο των διμερών δανείων του πρώτου Μνημονίου (περίπου 53 δισ. ευρώ) που είναι σήμερα μόλις 0,8%.

Το επιτόκιο του δανείου από τον EFSF είναι επίσης χαμηλό, στο 1,7% αυτή τη στιγμή, αλλά είναι πιο δύσκολο να αλλάξουν οι όροι του γιατί θα επηρεαστεί το ίδιο το κόστος δανεισμού του μηχανισμού.

Τα υψηλότερα είναι τα επιτόκια του ΔΝΤ, περίπου στο 4%, κάτι που έχει δώσει τροφή στη φιλολογία για απομάκρυνση του ΔΝΤ από την Ελλάδα. Ενα σενάριο, ωστόσο, που είναι πρόωρο αυτή τη στιγμή.

Οπως επισημαίνουν από το υπουργείο Οικονομικών, η εξασφάλιση ενός σταθερά χαμηλού επιτοκίου έχει ίσως μεγαλύτερη σημασία ακόμη και από ένα κούρεμα. Συγκεκριμένα, για να πέσει το χρέος από το 128% του ΑΕΠ – όσο το υπολογίζει το ΔΝΤ στο 2020 – στο 124% του ΑΕΠ απαιτείται ένα κούρεμα 8 δισ. ευρώ. Γι’ αυτό το ποσό μιλάει το ΔΝΤ, σημειώνουν οι τεχνοκράτες.

ΚΑΙ Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ. Εκτός από τα επιτόκια, στην επικείμενη διαπραγμάτευση για το χρέος η Ελλάδα θα διεκδικήσει επίσης μεγαλύτερη διάρκεια ομολόγων (από τα 30 χρόνια στα 50 είναι το πιθανότερο σενάριο) και περιόδου χάριτος.

Εν τω μεταξύ το υπουργείο Οικονομικών αναζητά «παράθυρο ευκαιρίας» για να βγει ξανά στις αγορές, με τη λογική – όπως εξηγούν – όχι της κάλυψης των άμεσων χρηματοδοτικών αναγκών, αλλά της δημιουργίας της λεγόμενης «καμπύλης» χρέους, δηλαδή σημείων αναφοράς, με επιτόκια σε όλες τις χρονικές στιγμές. Ετσι, μετά το πενταετές αναμένεται η έκδοση τίτλων τριών και επτά ετών. Επίσης, πολύ σύντομα αναμένεται και η έκδοση 12μηνου και 18μηνου εντόκου γραμματίου του Δημοσίου.

Τα 2 δισ. ευρώ που αναμένει να εισπράξει η κυβέρνηση με την εκπλήρωση των 12 προαπαιτούμενων είναι σε κάθε περίπτωση απαραίτητα, υποστηρίζουν στο υπουργείο Οικονομικών. Τον Αύγουστο το ελληνικό Δημόσιο έχει να εξοφλήσει δανειακές υποχρεώσεις 5 δισ. ευρώ.

Θα μπορούσαν, βεβαίως, να χρησιμοποιηθούν οι «εφεδρείες» (λιμνάζουσα ρευστότητα σε φορείς του Δημοσίου, μαξιλάρι ΤΧΣ), αλλά είναι προτιμότερο να μη δοκιμάζονται οι αντοχές του συστήματος σε ακραίες συνθήκες, όπως λένε με νόημα…