Οικογενειακές τρικλοποδιές

Μια πραγματική ρήξη ανάμεσα στον πατέρα και τη θυγατέρα; Ή μια καλοστημένη θεατρική παράσταση, με τον Ζαν-Μαρί στον ρόλο του κακού και τη Μαρίν Λεπέν στον ρόλο της καλής; Σε κάθε περίπτωση, λίγες ημέρες μετά τη νίκη της γαλλικής Ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές, ο ιστορικός ηγέτης του Εθνικού Μετώπου θύμισε στους Γάλλους, και ολόκληρη την Ευρώπη, ποιες είναι οι ρίζες του κόμματος με ένα ακόμη αντισημιτικό ξέσπασμά του.

Σε βίντεο που ανέβηκε την Παρασκευή στον ιστότοπο του Εθνικού Μετώπου (αλλά έχει πλέον διαγραφεί…) ο 86χρονος Λεπέν εμφανίζεται να επιτίθεται φραστικά σε προσωπικότητες που έχουν πάρει δημοσίως θέση εναντίον του κόμματος – τη Μαντόνα, τον κωμικό Γκι Μπεντός, τον τενίστα Γιανίκ Νοά… Ο ερωτών τού θυμίζει πως μεταξύ των επικριτών είναι και ο τραγουδιστής Πατρίκ Μπριέλ. Καγχάζοντας, ο Λεπέν απαντά: «Δεν μου κάνει εντύπωση. Ακούστε, την επόμενη φορά θα κάνουμε μια φουρνιά». Ο Μπριέλ είναι Εβραίος. Το «λογοπαίγνιο» είναι σαφές.

Ο αντιπρόεδρος του Εθνικού Μετώπου και σύντροφος της Μαρίν Λεπέν, Λουίς Αλιό, κάνει πρώτος λόγο για «μία ακόμη κακή φράση», μια «πολιτικά ανόητη και θλιβερή» δήλωση. «Αν υπάρχουν στο στρατόπεδό μου άνθρωποι που την ερμηνεύουν έτσι, τότε είναι ηλίθιοι!» αντιδρά ο Λεπέν. Το σχόλιό του όμως θα καταδικάσει και η θυγατέρα του, είναι μάλιστα η πρώτη φορά που συγκρούεται τόσο ανοιχτά και δημόσια με τον πατέρα της. Η Λεπέν μιλάει για ένα «πολιτικό σφάλμα τις συνέπειες του οποίου θα υποστεί το Εθνικό Μέτωπο». Παράλληλα, βέβαια, δηλώνει «πεπεισμένη ότι η έννοια που δόθηκε σε αυτές τις δηλώσεις πηγάζει από μια κακόβουλη ερμηνεία». «Πολιτικό σφάλμα», της διαμηνύει ο πατέρας της, είναι «το να υποτάσσεσαι στην ενιαία σκέψη… Ηθελαν να μοιάσουν στα άλλα πολιτικά κόμματα. Αν αυτή είναι η επιθυμία κάποιων ηγετών του Εθνικού Μετώπου, το κατάφεραν. Εκείνοι διέπραξαν πολιτικό ατόπημα, όχι εγώ».

Δεκαετίες πίσω. «Ο Λεπέν έχει αναμφισβήτητα εξελιχθεί σε πολιτικό πρόβλημα για το Εθνικό Μέτωπο» επισημαίνει η Καρολίν Μονό στη «Μοντ». Σύμφωνα με τη γαλλίδα δημοσιογράφο, ανάμεσα στον Ζαν-Μαρί και τη Μαρίν Λεπέν υπήρχε τα τελευταία χρόνια μια ευαίσθητη όσο και χρήσιμη ισορροπία: εκείνος θύμιζε από καιρό σε καιρό στους ψηφοφόρους ότι το Εθνικό Μέτωπο «δεν είναι ένα κόμμα σαν τα άλλα» και εκείνη φιλοτεχνούσε παράλληλα την εικόνα ενός κόμματος εξουσίας μέσω μιας προσεκτικής εκστρατείας αποδαιμονοποίησης. Τώρα όμως ο Λεπέν επανέφερε με μια του φράση το κόμμα στη δεκαετία του 1980, «στο στρατόπεδο του πολιτικού περιθωρίου». Διέλυσε την ευαίσθητη ισορροπία σε μια κρίσιμη περίοδο, κατά την οποία η Λεπέν επιχειρεί να συγκροτήσει μια «μαύρη συμμαχία» στο Ευρωκοινοβούλιο. Αλλά είναι ισόβιος επίτιμος πρόεδρος του κόμματος και δεν προτίθεται να παραιτηθεί, τα χέρια της Λεπέν είναι δεμένα.  

Ο γάλλος κοινωνιολόγος και πολιτολόγος Ερουάν Λεκέρ διατύπωσε μια διαφορετική άποψη. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η δημόσια ρήξη ανάμεσα στον Ζαν-Μαρί και τη Μαρίν Λεπέν δεν είναι παρά μια «καλοστημένη οικογενειακή παράσταση». Παίζοντας τον ρόλο του «κακού», ο πατέρας επιτρέπει στη θυγατέρα του να επαναβεβαιώσει τη γραμμή της: «Εγώ δεν είμαι τόσο μοχθηρή, είμαι πιο ευγενική από εκείνον». Ούτως ή άλλως, οι αποστάσεις λαμβάνονται μόνο επιφανειακά: η Λεπέν μίλησε για «πολιτικό σφάλμα», όχι για «ηθικό σφάλμα», γεγονός που της εξασφάλισε απανωτά πυρά τόσο από τη γαλλική Αριστερά όσο και από τη Δεξιά.

Η «ομολογία» της Λεπέν
«Χαρακτηρίζοντας την αντισημιτική ύβρη του πατέρα της “πολιτικό σφάλμα”, η Λεπέν τα κάνει ακόμα χειρότερα. Ομολογεί πως σκέφτεται όπως εκείνος!» Ζακ Αταλί, οικονομολόγος, πρώην σύμβουλος του Φρανσουά Μιτεράν