Η ατμοσφαιρική ρύπανση «αλλοιώνει τον εγκέφαλο»

Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση νωρίς στη ζωή προκαλεί αλλοιώσεις στον εγκέφαλο, οι οποίες σχετίζονται με τον αυτισμό και την σχιζοφρένεια, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Το εύρημα αυτό, που προέρχεται από πειράματα σε ποντίκια, ενισχύει εκείνα προγενέστερων μελετών σε ανθρώπους οι οποίες είχαν συσχετίσει την αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση με αυξημένα κρούσματα αυτισμού στα παιδιά.

Όπως εξάλλου συμβαίνει και στους ανθρώπους, έτσι και στα πειραματόζωα τα αρσενικά ποντίκια επηρεάστηκαν περισσότερο από τη ρύπανση, παρουσιάζοντας δομικές αλλαγές στον εγκέφαλό τους αλλά και χειρότερες επιδόσεις σε ασκήσεις βραχυχρόνιας μνήμης, μάθησης και παρορμητικότητας.

Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Ρότσεστερ, στη Μινεσότα, εξέθεσαν τα ποντίκια τις δύο πρώτες εβδομάδες έπειτα από τη γέννησή τους σε επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης σαν κι αυτά που υπάρχουν στις μετρίου μεγέθους πόλεις.

Εικοσιτέσσερις ώρες έπειτα από την τελευταία έκθεση, τα υπέβαλλαν σε απεικονιστικές εξετάσεις, που παρείχαν ενδείξεις «άκρατης φλεγμονής» σε όλο τον εγκέφαλό τους.

Επιπλέον, οι κοιλίες του εγκεφάλου τους είχαν διογκωθεί, αποκτώντας μέγεθος διπλάσιο έως τριπλάσιο του φυσιολογικού.

Οι κοιλίες είναι ένα σύστημα τεσσάρων κοιλοτήτων στον εγκέφαλο, οι οποίες είναι γεμάτες υγρό (λέγεται εγκεφαλονωτιαίο υγρό).

«Όταν κοιτάξαμε προσεκτικότερα τις κοιλίες, είδαμε ότι δεν ήταν πλήρως ανεπτυγμένη η λευκή ουσία που φυσιολογικά τις περιβάλλει», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Ντέμπρα Κόρυ-Σλέκτα, καθηγήτρια στο Τμήμα Περιβαλλοντικής Ιατρικής του πανεπιστημίου.

«Ως φαίνεται, η φλεγμονή είχε προκαλέσει βλάβη σε αυτά τα εγκεφαλικά κύτταρα και εμπόδισε την ανάπτυξη της συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα να διογκωθούν οι κοιλίες για να καλύψουν το κενό που δημιουργήθηκε.

»Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση παίζει ρόλο στον αυτισμό και σε άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές».

Οι ίδιες βλάβες παρατηρήθηκαν σε δύο άλλες ομάδες ποντικιών 40 και 270 ημέρες μετά τη γέννησή τους, γεγονός που αποδεικνύει ότι είναι μόνιμες.

Ένα άλλο εύρημα της μελέτης, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Environmental Health Perspectives», είναι ότι στον εγκέφαλο των ζώων και των τριών ομάδων ήταν αυξημένα τα επίπεδα του γλουταμινικού οξέος.

Το γλουταμινικό οξύ είναι μία από τις ουσίες του εγκεφάλου που συμβάλλουν στη μετάδοση των νευρικών μηνυμάτων από κύτταρο σε κύτταρο (οι ουσίες αυτές λέγονται νευροδιαβιβαστές). Στην πραγματικότητα, είναι ένας από τους σημαντικότερους νευροδιαβιβαστές και παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη, αλλά και στη μάθηση και τη μνήμη.

Και πάλι, μελέτες σε ανθρώπους έχουν δείξει πως τα επίπεδά του είναι αυξημένα στους πάσχοντες από αυτισμό ή σχιζοφρένεια.