Στα βάρβαρα βάθη του περασμένου αιώνα, μια δεκαπενταετία μόλις μας χωρίζει κι ας μην της φαίνεται, υπήρχαν και ανάλογης βαρβαρότητας έθιμα, θα τα έλεγε κανείς, και ανάμεσα σ’ αυτά η «δημόσια διαπόμπευση».
Ηταν ένα μέσο τιμωρίας του ενόχου και παραδειγματισμού των θεατών.
Επεβάλλετο σε γυναίκες κυρίως, αλλά και σε άρρενες που αρνήθηκαν το φύλο ή τον ηρωισμό τους, ο οποίος ήταν άρρηκτα δεμένος κι αυτός με τον ανδρισμό τους.
Το έθιμο είχε ως εξής.
Οταν κυρία μιας πολίχνης επιάνετο στα πράσα (δηλαδή να συνουσιάζεται μετά άλλου ανδρός) σύσσωμοι οι πολιχνιώτες έπιαναν την κυρία, την έγδυναν τελείως, την κούρευαν με την ψιλή, κοινώς γουλί ή γλόμπος, και ανάλογα…
Ή την έβαζαν «ανάποδα της πίστεως καβάλα στο γαϊδούρι» ή, σε πιο ανεπτυγμένες κοινότητες, σε ένα κάρο, πάλι ανάποδα της πίστεως, δηλαδή με το κεφάλι προς τα πίσω, να βλέπει αυτούς που ακολουθούσαν την άμαξα και της πέταγαν διάφορες ύβρεις και αντικείμενα.
Οπως ώριμες ζουμερές ντομάτες, στυμμένες λεμονόκουπες, ποικίλα σεσηπότα φρούτα και ωμές πατσές.
Πολλές ωμές πατσές.
Για του λόγου το αληθές υπάρχει μια έξοχη ανάλογη περιγραφή στη «Μητέρα του σκύλου» του Παύλου Μάτεσι.
Πρέπει να προσθέσουμε βέβαια και τις παραλλαγές του χαριτωμένου αυτού εθίμου, μία εκ των οποίων το πασάλειμμα της «εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσης γυνής», με πίσσα, πάνω στην οποίαν κολλούσαν άφθονα πούπουλα παντός μήκους, υφής και χρώματος.
Ευτυχώς πάνε αυτά, τελειώσανε. Σ’ εμάς τουλάχιστον, γιατί προς Ανατολάς, ποια διαπόμπευση; και ποια καβάλα στο γαϊδούρι. Λιθοβολισμός έως θανάτου και άλλα νόστιμα.
Τώρα, για να επανέλθουμε σε «Πράγματα δικά μας Γραικικά», τα έθιμα γίναν πιο λεπτά, πιο ευαίσθητα.
Δεν έχουμε σε πλατείες και δρόμους τέτοια θεάματα.
Τα ‘χουμε σε πιο ατομικό και προστατευμένο χώρο.
Μες στο σπίτι σου κι όποια ώρα θέλεις.
Κάθεσαι στην ανατομική σου, μπαίνεις στη ζούγκλα της κοινωνικής δικτύωσης και απολαμβάνεις τις διαπομπεύσεις των διαπομπεύσεων.
Δεν τολμάει άνθρωπος, ζώο ή πράγμα (υπάρχουν πολλά ζώα και πράγματα γύρω μας ομιλούντα) που να πει κάτι και να μην αρχίσει αμέσως ένα πανελλαδικό ξεφώνημα, σε κάτι ελληνικά τρισβάρβαρα, με μια χυδαιότητα ρευστή και ρέουσα από παντού που ολοένα και σε πνίγει.
Και πες δεν μιλάω, κλείνομαι στο καβούκι μου και βγάζω τον σκασμό. Οχι δεν φτάνει. Δεν κάνεις τίποτα.
Βρίσκουν τον τρόπο. Εύκολο. Γράφουν αμέσως.
«Πώς δεν μίλησε κι αυτός; Που έχει κάνει και τούτο, και κείνο, και τ’ άλλο, που τα παίρνει, που τον δίνει, που το παινεύεται, αυτός με τα τόσα πτώματα τα κρυμμένα στην ντουλάπα. Ο διαπλεκόμενος του κερατά, ο και και και…».
Δεν γλιτώνεις.
Διαβάζεις και νιώθεις την πίσσα στο δέρμα, τα πούπουλα να σαλεύουν στο αεράκι του κυβερνοχώρου, τις ύβρεις να σε ραπίζουν και την ψυχή σου φιμωμένη με μια ρυπαρή, υγρή και βρωμερή λάσπη.
Γράφω κι όλη την ώρα μου γαργαλάει τη γλώσσα μια φράση του Γερμανού Γκαίμπελς. «Λέγε ψέματα. Λέγε ψέματα. Ολο και κάτι θα μείνει».
Μετά από χρόνια θα θυμόμαστε τίποτα απ’ όλα αυτά;
Γιατί η Ιστορία διαμορφώνεται και γράφεται στη μνήμη.