Εφιάλτης σκουπιδιών στη γιορτή του περιβάλλοντος

Με ανοιχτές πληγές την ελλιπή διαχείριση των σκουπιδιών, την ανεπαρκή προστασία των δασών και του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την αλόγιστη κατανάλωση νερού γιορτάζεται σήμερα στην Ελλάδα η Παγκόσμια Ημέρα για το Περιβάλλον.

Παρά το γεγονός ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα αξιολογούνται πολύ ψηλά στη συνείδηση της κοινής γνώμης, και μάλιστα οι Ελληνες αναγνωρίζουν και σημαντικό μερίδιο προσωπικής ευθύνης για το γεγονός ότι δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς, εντούτοις διαπιστωμένα εδώ και χρόνια ζητήματα, παραμένουν άλυτα: ο μεγαλύτερος όγκος των σκουπιδιών στη χώρα μας – ποσοστό 82% – εξακολουθεί να θάβεται στους ΧΥΤΑ την ώρα που στην Ευρωπαϊκή Ενωση των 27 ο μέσος όρος δεν υπερβαίνει το 38%. Την ίδια ώρα μόλις 1% των δασικών χαρτών έχει κυρωθεί με συνέπεια οι δασικές περιοχές να παραμένουν ξέφραγο αμπέλι. Παρόμοιο είναι το σκηνικό και στις θάλασσες όπου λιγότερο από 1% βρίσκεται υπό καθεστώς απόλυτης προστασίας.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα μέτωπα που εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά στον τομέα προστασίας του περιβάλλοντος. Το βασικότερο πρόβλημα στη χώρα μας, όπως παραδέχεται και το αρμόδιο υπουργείο, εξακολουθεί να είναι η διαχείριση των απορριμμάτων. Η Ελλάδα είναι ουραγός στην ανακύκλωση, την κομποστοποίηση και την αξιοποίηση των σκουπιδιών τη στιγμή μάλιστα που άλλες χώρες όχι απλώς έχουν αντιμετωπίσει το ζήτημα αλλά κερδίζουν και χρήματα από τα σκουπίδια. Αλλωστε, σε ευρωπαϊκό επίπεδο η Πράσινη Εβδομάδα φέτος είναι αφιερωμένη στην κυκλική οικονομία (δηλαδή παράγεις – καταναλώνεις – ανακυκλώνεις και μένει ελάχιστο υπόλειμμα), στην αποδοτικότητα των πόρων και τη διαχείριση των απορριμμάτων.

Στην Ελλάδα το μεγάλο αγκάθι είναι το κλείσιμο των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ). Σήμερα, με καταγραφή έως τις 30 Απριλίου, εξακολουθούν να είναι ενεργοί 70 ΧΑΔΑ (οι περισσότεροι λειτουργούν στην Πελοπόννησο και σε νησιά του Νότιου Αιγαίου), 223 είναι ανενεργοί, ενώ προς αποκατάσταση είναι άλλοι 293. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα απειλείται να καταβάλει άμεσα σε πρόστιμα τουλάχιστον 39 εκατ. ευρώ. Ο χρόνος στο μεταξύ κυλάει αντίστροφα, αφού η Φυλή, ο κύριος χώρος υποδοχής απορριμμάτων στην Αττική, υπολογίζεται ότι σε έναν χρόνο δεν θα μπορεί να δέχεται άλλα.

Παράλληλα, στο κόκκινο παραμένουν οι τιμές του εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια νερά του Ασωπού παρά τις εξαγγελίες των τελευταίων χρόνων από την πολιτεία.

Ο μεγάλος ασθενής. Τα υδατικά αποθέματα είναι ο μεγάλος ασθενής. Περισσότερο από το 85% του νερού χρησιμοποιείται για άρδευση στη γεωργία. Σημαντικές είναι όμως και οι απώλειες νερού από τα πεπαλαιωμένα δίκτυα των πόλεων. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις μάλιστα τονίζουν πως τις τελευταίες δεκαετίες έχει αυξηθεί δραματικά η οικιακή κατανάλωση.

Ανεπαρκής προστασία. Στο μεταξύ, ανεπαρκή χαρακτηρίζουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τα μέτρα που λαμβάνει η πολιτεία για τις προστατευόμενες περιοχές. Οι υπεύθυνοι της WWF Ελλάς τονίζουν πως η περιοχή του Νότιου Κυπαρισσιακού Κόλπου, που είναι η δεύτερη σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας της χελώνας Caretta Caretta, βρίσκεται σε κίνδυνο. Οπως λένε ουδέν μέτρο έχει ληφθεί για την αντιμετώπιση οχλήσεων, ενώ δεν έχει προχωρήσει το έργο της περιβαλλοντικής μελέτης. Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας παραπέμφθηκε πρόσφατα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για ανεπαρκή προστασία του απειλούμενου είδους στη συγκεκριμένη περιοχή.

Ο αιγιαλός. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν και τον τρόπο που αντιμετωπίζει η πολιτεία την προστασία του αιγιαλού, παραπέμποντας στο σχετικό σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών που έχει προς το παρόν παγώσει. Οπως υποστηρίζουν, με πρόσχημα τις επενδύσεις θα ανοίξει ο δρόμος για να χτιστούν οι περισσότερες παραλίες και θα πάψει να υφίσταται ο κοινόχρηστος χαρακτήρας τους.