Παιχνίδια εξουσίας από την Gazprom
Το μυστικό μιας μεγάλης συμφωνίας
Η Ρωσία είναι η μεγαλύτερη προμηθεύτρια πετρελαίου, άνθρακα και φυσικού αερίου για την ευρωπαϊκή αγορά. Πέραν της εμπορικής της σημασίας, η συμφωνία Κίνας - Ρωσίας έχει μεγαλύτερη αξία για το πολιτικό μήνυμα που στέλνει προς ΗΠΑ και ΕΕ. Οι Ρώσοι (από αριστερά στη φωτογραφία ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και μπροστά του το αφεντικό της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ) και οι Κινέζοι (στη φωτογραφία ο πρόεδρος της PetroChina Ζου Ζιπίνγκ) κρατούν μυστική την τιμή που πέτυχαν ύστερα από διαπραγματεύσεις 10 χρόνων. Πάντως το Reuters έγραψε ότι η Gazprom αρνιόταν να πέσει κάτω από 350 δολάρια για 1.000 κυβικά μέτρα. Στην ευρωπαϊκή αγορά γενικώς η τιμή κυμαίνεται μεταξύ 350 και 380 δολαρίων. Οσο για την Ελλάδα, πληρώνει 396 δολάρια.
«Υπάρχουν και αλλού πελάτες για το ρωσικό αέριο». Το μήνυμα αυτό έστειλε χθες από την Αθήνα προς την Ευρώπη το αφεντικό της Gazprom Αλεξέι Μίλερ, που με όπλο του την πρόσφατη συμφωνία με την Κίνα για προμήθεια 38 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως προειδοποίησε τις Βρυξέλλες να περιορίσουν την πίεση απέναντι στην πολιτική επέκτασης της ρωσικής εταιρείας στην ευρωπαϊκή αγορά.
Υπό το πρίσμα της ευρύτερης διαπραγμάτευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτές τις ημέρες σε διπλωματικό επίπεδο για το θέμα της Ουκρανίας, σε οικονομικό επίπεδο με βάση την πρόθεση της ΕΕ να διεκδικήσει από την Gazprom ενιαία τιμή για όλες τις χώρες-μέλη, και σε γεωπολιτικό αναφορικά με την τύχη του αγωγού South Stream, ο Μίλερ προσπάθησε να στείλει το δικό του μήνυμα.
Χτυπώντας στο μαλακό υπογάστριο της ΕΕ, το ισχυρό πρόσωπο της Gazprom, που βρέθηκε χθες στην Αθήνα για να μιλήσει στο Ευρωπαϊκό Επιχειρηματικό Συνέδριο (EBC – European Business Congress) το οποίο διεξήχθη στον Αστέρα Βουλιαγμένης, απείλησε έμμεσα την Κομισιόν για πιθανή αναθεώρηση προς τα πάνω των τιμών προμήθειας φυσικού αερίου των χωρών-μελών και ενώ η Ρωσία συνεχίζει να καλύπτει το 37% των αναγκών τους.
«Η συμφωνία με την Κίνα αλλάζει τα δεδομένα, δημιουργεί νέους δρόμους για την Gazprom, δίνει διέξοδο στο ρωσικό αέριο στην τεράστια ασιατική αγορά, και θα επηρεάσει και τις τιμές στην Ευρώπη, ανοίγοντας τη σελίδα που λέγεται ανταγωνισμός» ανέφερε χαρακτηριστικά μπροστά σε ένα κοινό 370 στελεχών από ευρωπαϊκές εταιρείες φυσικού αερίου.
Επεσήμανε δε ότι η συμφωνία ύψους 400 δισ. δολαρίων είναι τέτοιας σημασίας ώστε ενδεχομένως να ακυρώσει δρομολογημένα ανά τον κόσμο «δαπανηρά επενδυτικά σχέδια στο υγροποιημένο αέριο LNG, στον Δυτικό Καναδά, την Αυστραλία και την Αφρική».
Βέβαια ο κ. Μίλερ δεν παρέλειψε, κατά την πάγια τακτική των Ρώσων – μια στο καρφί και μια στο πέταλο -, να στείλει και μήνυμα εμπιστοσύνης στην Ευρώπη. «Είναι η μεγαλύτερη αγορά για την Gazprom, ο καλύτερος πελάτης της και στόχος μας είναι να διευρύνουμε ακόμη περισσότερο την παρουσία μας», είπε ο Μίλερ, «έχοντας πλέον ως στρατηγική την επέκταση και στον τομέα της χρήσης φυσικού αερίου στις μεταφορές, δηλαδή σε πλοία, οχήματα, φορτηγά». Το θέμα αυτό μάλιστα, της στρατηγικής επέκτασης των Ρώσων στην αεριοκίνηση, κυριάρχησε στο προχθεσινό ΔΣ της Gazprom.
Πάντως, παρά τις απειλές Gazprom, Ρωσία και Ευρώπη ξέρουν ότι είναι αλληλεξαρτημένοι. Η Κίνα – τουλάχιστον προς το παρόν – δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ευρωπαϊκή αγορά. Το 80% των εσόδων της ρωσικής εταιρείας πέρυσι ήταν από την ευρωπαϊκή αγορά, η οποία κατανάλωσε 160 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Ουκρανία και South Stream. Τα υπονοούμενα Μίλερ ότι το ρωσικό αέριο θα πωλείται ακριβότερα στο μέλλον εντάσσονται στο πλαίσιο της πολύπλευρης διαπραγμάτευσης που βρίσκεται σε εξέλιξη με την ΕΕ, τόσο για τη διευθέτηση του ενεργειακού ζητήματος, όσο και της ουκρανικής κρίσης. Την ερχόμενη Δευτέρα 2 Ιουνίου εκπνέει η προθεσμία που έχει δοθεί από τη Μόσχα στο Κίεβο για να καταβάλει τις οφειλές του, ύψους 3,5 δισ. δολαρίων, προς την Gazprom με βάση το νέο καθεστώς προπληρωμών που έχει καθιερώσει η ρωσική εταιρεία. Σε αντίθετη περίπτωση, ο Μίλερ υπονόησε το ενδεχόμενο κυρώσεων.
Στη λογική ότι οι Ρώσοι θέλουν λόγω Ουκρανίας να διαφοροποιήσουν τις οδούς διέλευσης φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, ο Μίλερ έβαλε στο τραπέζι τον South Stream, χαρακτηρίζοντάς τον ως το σημαντικότερο σχέδιο «για να βελτιώσει η εταιρεία τις παροχές της προς την ΕΕ».
«Υλοποιείται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και στο τέλος του 2015 το πρώτο αέριο θα φτάσει στη Βουλγαρία μέσω του υποθαλάσσιου αγωγού από τη Μαύρη Θάλασσα» είπε ο Μίλερ.
Η αναφορά στόχευε απευθείας στην Κομισιόν. Προ ημερών οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν ότι θα κινηθούν νομικά κατά της Βουλγαρίας για τις συμφωνίες που αφορούν τον συγκεκριμένο αγωγό και που κατά τις ίδιες παραβιάζουν το κοινοτικό Δίκαιο.
Ξεπάγωμα του σχεδίου για το παρακλάδι του South Stream προς την Ελλάδα, και από εκεί στην Ιταλία, ζήτησε στην ομιλία του ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Γιάννης Μανιάτης. Εθεσε μάλιστα στον Μίλερ το θέμα – «η συνεργασία Ελλάδας – Ρωσίας θα γινόταν ακόμη πιο ισχυρή» του είπε – μαζί με άλλα κοινού ενδιαφέροντος, που δεν έγιναν γνωστά, σε κατ’ ιδίαν συνάντηση που είχαν στο περιθώριο του συνεδρίου.
Στα σκαριά υπάρχει σχέδιο για δημιουργία σταθμού εφοδιασμού πλοίων με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στον Πειραιά. Το προωθεί ο υπουργός Ναυτιλίας Μιλτ. Βαρβιτσιώτης, και Qatar Petroleum έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να εισάγει LNG στον σταθμό της Ρεβυθούσας και με κατάλληλα σκάφη να εφοδιάζει τα αεριοκίνητα πλοία της ακτοπλοΐας