Οταν η Μήδεια βρίζει ασύστολα

Αθυρόστομη, ξένη, προδομένη, άπατρις. Με λέξεις «ακατάλληλες δι’ ανηλίκους», που σοκάρουν και βγάζουν τη Μήδεια από το «κάδρο» της, η Δήμητρα Ματσούκα βωμολοχεί όπως δεν το έχει ξανακάνει ποτέ επί σκηνής και δίνει ένα ακόμη πρόσωπο στην τραγική ηρωίδα. Είναι το καινούργιο σύμπαν που έφτιαξε για εκείνην ο Ζαν-Ρενέ Λεμουάν με προκλητικό και ακραίο λεξιλόγιο.

Θα ήταν σεμνότυφη και επιπόλαιη ανάγνωση να σταθεί κάποιος στη χρήση των σκληρών λέξεων που χρησιμοποιεί ο γάλλος δραματουργός στον μονόλογό του υπό τον τίτλο «Μήδεια, ένα μανιασμένο ποίημα». Δεν είναι η πρώτη ούτε η τελευταία φορά που γίνονται αναφορές στο σεξ και στα γεννητικά όργανα – και όχι μόνο – μέσα σε ένα θεατρικό κείμενο. Εκείνο που ξενίζει περισσότερο είναι η επισήμανση «κατάλληλο άνω των 18 ετών».

«Φλερτάρει με τη χυδαιότητα και την αθυροστομία ο Λεμουάν, όπως όλα τα σύγχρονα θεατρικά πολιτικά κείμενα». Αυτή είναι η ματιά της Δήμητρας Ματσούκα έπειτα από έναν μήνα πρόβες και την εγρήγορση που της δίνει το στοίχημά του μονολόγου, κάτι που για πρώτη φορά επιχειρεί. Κόμπιασε όμως στην πρώτη ανάγνωση του κειμένου και παραδέχεται: «Ποτέ στη σκηνή δεν έχω πει τέτοιες λέξεις. Ακόμη και στην παράσταση με εκείνον τον προβοκατόρικο τίτλο “Μια πορνογραφική σχέση” δεν υπήρχε κάτι αισχρό που να συνδέεται με τον τίτλο. Ομως κατά την άποψή μου δεν είναι οι λέξεις που σοκάρουν ή δείχνουν σκληρότητα και χυδαιότητα, αλλά οι πράξεις».

Ο γάλλος συγγραφέας φωτίζει και μια καινούργια πτυχή της τραγικής ηρωίδας που γοητεύει τη Δήμητρα Ματσούκα: «Αυτή η γυναίκα μοιάζει να παλεύει με τους δαίμονές της και να προσπαθεί να τους νικήσει, να τους ξεπεράσει. Αν ξεφύγουμε από τον κλασικό μύθο και αναζητήσουμε κάτι περισσότερο, νομίζω ότι αυτό θα το εντοπίσουμε πολύ εύκολα».

Για την ηθοποιό, ο άξονας πάνω στον οποίο μπορούν να συνδεθούν όλοι με τον μύθο της τραγικής ηρωίδας είναι το κομμάτι της προδοσίας: «Εχω νιώσει, όπως όλοι, την οδύνη του έρωτα της και της απόρριψης. Ομως όλα νομίζω ότι ξεπερνιούνται» καταλήγει.

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

«Νιώθω τον πόνο»

Μια άλλη περιοχή που εξερευνά ο Λεμουάν και γίνεται αφορμή για να συνδέσει τη Μήδεια με το σήμερα είναι η εξορία της. Οπως λέει η Δήμητρα Ματσούκα: «Το θέμα της μετανάστευσης είναι πια πολύ οικείο. Προσωπικά είμαι απολύτως συνειδητοποιημένη και λυπάμαι μέχρι δακρύων τους ανθρώπους που είναι κυνηγημένοι από παντού. Τον καταλαβαίνω αυτό τον πόνο, να ζεις και να ξέρεις ότι είσαι ανεπιθύμητος παντού, χωρίς να έχεις την παραμικρή ευθύνη γι’ αυτό».

«Αναζητά ταυτότητα μέσα από τον έρωτα»

Από τον ξαναγραμμένο μύθο της τραγικής ηρωίδας του Ευριπίδη μέσα από την πένα του Λεμουάν η Δήμητρα Ματσούκα κρατάει την προδοσία και την απόρριψη της Μήδειας. Ο φόνος των παιδιών της θα έχει πάντα τον χώρο της σε κάθε θεατρική αναφορά, αλλά δεν είναι και εκείνος που φωτίζεται περισσότερο. Πρόκειται για μια γυναίκα που είναι ερωτευμένη, παθιασμένη, χωρίς όρια, χωρίς ηθική, η οποία όπως εξηγεί ο σκηνοθέτης της παράστασης Λευτέρης Γιοβανίδης «αναζητά το νόημα της ύπαρξής της, την ταυτότητά της μέσα από τον έρωτά της. Βρίσκεται μακριά από την πατρίδα της, την οικογένειά της αλλά κυρίως από τον ίδιο της τον εαυτό. Αλλά μέσα από αυτή τη διαδρομή αποδεικνύει ότι είναι μια γυναίκα που ξέρει να αγωνίζεται».