Χαστούκι για τον δικομματισμό

Η σημαντική αύξηση της συμμετοχής στην Καταλωνία, σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις ευρωεκλογές του 2009, σε αντίθεση με την πτώση της συμμετοχής σε όλες τις άλλες περιφέρειες, ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά των χθεσινών εκλογών στην Ισπανία. Εντυπωσιακό όμως είναι ότι τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας έχασαν μεγάλο κομμάτι της δύναμής τους. Το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα του πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι διατήρησε την πρωτοπορία, εξασφαλίζοντας 26% και 16 έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο, χάνοντας όμως 7 έδρες (στις ευρωεκλογές του 2009 είχε πάρει 42,7%). Οι Σοσιαλιστές ήρθαν δεύτεροι με 23% και 14 έδρες, έχασαν όμως και αυτοί 9 έδρες (το 2009 είχαν πάρει 39,3%). Δεν είναι τυχαίο ότι η εφημερίδα «Ελ Παΐς» κυκλοφόρησε με τον τίτλο «Σκληρή τιμωρία για το Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλιστές» και με συμπέρασμα ότι «πλέον ο δικομματισμός έχει πτωχεύσει στην Ισπανία». Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της χώρας έχασαν συνολικά πέντε εκατομμύρια ψήφους! Εκπληξη αποτέλεσε η τέταρτη θέση που κέρδισε, πίσω από την Αριστερά με τις έξι έδρες, το κόμμα Podemos (Μπορούμε) που αποτελεί τη μετεξέλιξη του κινήματος των Αγανακτισμένων: εξασφάλισε πέντε έδρες στην Ευρωβουλή. Στην Ισπανία που εκλέγει στην Ευρωβουλή 54 αντιπροσώπους η συμμετοχή έφθασε το 44,7%, περίπου μιάμιση ποσοστιαία μονάδα λιγότερη σε σύγκριση με τις προηγούμενες ευρωεκλογές. Στην Καταλωνία ωστόσο η συμμετοχή από 26,7% το 2009 ανήλθε χθες σε 35,4%, αύξηση ενδεικτική της θερμής συζήτησης που επικρατεί για την ανεξαρτησία της περιοχής.

Ορισμένοι πολιτικοί ηγέτες χρησιμοποίησαν ποδοσφαιρικές μεταφορές μετά τον τελικό του Champion’s League στη Λισαβόνα στον οποίο συμμετείχαν δύο ισπανικές ομάδες, η Ρεάλ και η Ατλέτικο. Ο ηγέτης της Ενωμένης Αριστεράς Κάγιο Λάρα είπε: «Παίζουμε για το μέλλον μας στην Ευρώπη». Η επικεφαλής του κόμματος Ενωση, Πρόοδος και Δημοκρατία Ρόζα Ντίεζ παρατήρησε: «Αυτός είναι ο πραγματικός τελικός στον οποίο μπορούσαν να παίξουν όλοι οι πολίτες».

Η αύξηση της συμμετοχής στην Καταλωνία ακολούθησε μια προεκλογική περίοδο, κατά την οποία η ανεξαρτητοποίηση της περιφέρειας αυτής αποτέλεσε το βασικό θέμα. Τον περασμένο Δεκέμβριο η τοπική κυβέρνηση στη Βαρκελώνη ανακοίνωσε ότι προτίθεται να προχωρήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος τον ερχόμενο Νοέμβριο, προκειμένου να αποφασισθεί αν η Καταλωνία θα παραμείνει κομμάτι της Ισπανίας. Η κυβέρνηση της Μαδρίτης δεν αναγνωρίζει τη νομιμότητα ενός τέτοιου δημοψηφίσματος. Οι Καταλανοί ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι η περιοχή τους πληρώνει πολλούς φόρους στον κεντρικό προϋπολογισμό, ενώ δεν απολαμβάνει δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Για παράδειγμα, το 2010 η Καταλωνία συνέβαλε στον προϋπολογισμό με 62 δισ. ευρώ, ενώ έλαβε επενδύσεις από τη Μαδρίτη ύψους 45 δισ. ευρώ.

Κατά την προεκλογική εκστρατεία κατηγορίες ανταλλάχθηκαν σε υψηλό επίπεδο με την Μαρία Ντολόρες Κοσμπεντάλ, γενική γραμματέα του κυβερνώντος Λαϊκού Κόμματος να κατηγορεί τον πρόεδρο της τοπικής κυβέρνησης της Καταλωνίας Αρτούρ Μας «για υποκίνηση μίσους και εθνικού διχασμού με ψέματα». Ο Μας απάντησε ότι κανείς, ούτε καν οι ευρωπαϊκές Αρχές δεν μπορούν να στερήσουν «το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των Καταλανών ή των σκωτσέζων πολιτών».