[Αναλυση] Η αποχή και η δημοκρατία των διοδίων

Τι ψηφίζει αυτός που δεν ψηφίζει; Ποια είναι τα κίνητρα της αποχής του; Είναι απαθής; Είναι απολιτίκ; Είναι θυμωμένος κι εκφράζει την αντισυστημική οργή του διά παραλείψεως;

Η αποχή είναι πάντα γρίφος. Και για τα κόμματα και για τους δημοσκόπους. Είναι η μαύρη τρύπα του εκλογικού σώματος. Γι’ αυτό και έχουν όλοι λόγους να τη φοβούνται. Γιατί κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποιον θα καταπιεί.

Η χαμηλή συμμετοχή ήδη χρωμάτισε το προχθεσινό αποτέλεσμα. Το στιγμάτισε με το παχύ μαύρο της Χρυσής Αυγής. Μοιραία. Οι συνθήκες χαλαρής ψήφου βοηθούν τα μπλοκ των εκλογέων που στρατεύονται ως ποίμνια. Ετσι έγινε και στην Αθήνα. Ψήφισαν λιγότεροι από τους μισούς (48%) Αθηναίοι, επιτρέποντας στα κασιδιαρικά τάγματα να μετρηθούν στο 16% – ποσοστό που ελπίζει κανείς ότι θα ήταν χαμηλότερο αν η συμμετοχή ήταν μαζικότερη.

Παρόμοιες παρενέργειες προσπαθούν να προλάβουν τα κομματικά επιτελεία ενόψει του δεύτερου γύρου. Σύμφωνα με μια ανάγνωση, οι δύο κάλπες της επόμενης Κυριακής ίσως λειτουργήσουν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Εκεί όπου η αναμέτρηση έχει χάσει το τοπικό της ενδιαφέρον, αναμένεται και χαμηλότερη συμμετοχή. Απ’ αυτήν την άποψη, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περισσότερους λόγους να φοβάται καθώς οι υποψήφιοί του είναι μέσα στο παιχνίδι μόνο σε δύο περιφέρειες. Αρα οι δυνητικοί του ψηφοφόροι έχουν ένα κίνητρο λιγότερο να φτάσουν μέχρι το παραβάν.

Ο ίδιος προβληματισμός επικρατεί και στη Νέα Δημοκρατία για την Περιφέρεια της Ηπείρου. Εκεί ο Αλέξανδρος Καχριμάνης εξασφάλισε από την πρώτη Κυριακή την εκλογή του, εξουδετερώνοντας τον έναν από τους δύο πόλους γαλάζιου ενδιαφέροντος.

Οσους μοχλούς κινητοποίησης κι αν ενεργοποιήσουν, όσα διλήμματα κι αν ρίξουν στην αγορά, τα κόμματα ξέρουν ότι σε αυτές τις εκλογές έχουν έναν ανίκητο αντίπαλο: την ανάγκη.

Οποιος ταξίδεψε το περασμένο Σαββατοκύριακο στις εθνικές οδούς δεν μπορεί παρά να θαμπώθηκε. Οχι από αυτά που είδε. Αλλά από την εκτυφλωτική απουσία του σκηνικού που έλειπε. Ελειπαν τα καραβάνια των ετεροδημοτών. Ελειπαν οι κράχτες με τα φυλλάδια, οι κρεμασμένοι άλλοτε από τα κάγκελα στους σταθμούς διοδίων. Ελειπε η κίνηση. Ο δρόμος ανοιγόταν σαν πίστα αχανούς μνημονιακής ερημίας.

Για τον ετεροδημότη η ψήφος δεν είναι δωρεάν. Κοστίζει περί τα εκατόν πενήντα ευρώ σε καύσιμα και ανατιμημένα διόδια αν τον χωρίζουν τριακόσια χιλιόμετρα από την κάλπη. Απλά μαθηματικά: Εκατόν πενήντα τη μία Κυριακή και εκατόν πενήντα τη δεύτερη. Πάνω – κάτω τριακόσια ευρώ, άμεσα καταβλητέων ως τέλος δημοκρατικής έκφρασης. Ο ετεροδημότης δεν ρωτάει τη συνείδησή του. Οφείλει πρώτα να ρωτήσει το ντεπόζιτο.