Ο κύριος «Ηλεκτρονικό Εμπόριο»

«Η σχέση μεταξύ επενδυτών και επιχειρηματιών είναι όπως αυτή ενός ζευγαριού, κανείς δεν μπορεί να πει ποιος εκμεταλλεύεται ποιον. Επίσης, είναι συνηθισμένο να τσακώνονται και να χωρίζουν επειδή έχουν διαφορετικές απόψεις για το πώς πρέπει να μεγαλώνουν και να μορφώνουν τα παιδιά τους». Τα λόγια αυτά ανήκουν στον Τζακ Μα, τον ιδρυτή και εκτελεστικό πρόεδρο της Alibaba Group Holding, της μεγαλύτερης εταιρείας διαδικτυακών πωλήσεων στην Κίνα με μερίδιο αγοράς που στη χώρα φτάνει το 80%, με την ευκαιρία μιας μεγάλης εξέλιξης για αυτόν και τις επιχειρήσεις του. Η Alibaba ετοιμάζεται να προχωρήσει σε δημόσια εγγραφή για την εισαγωγή της στο αμερικανικό χρηματιστήριο, η οποία μπορεί να αποδειχθεί η μεγαλύτερη όλων των εποχών ξεπερνώντας και αυτή του facebook το 2012. Η Alibaba ζητά 1 δισ. δολ., αλλά το ποσό αναμένεται να ανέβει πολύ περισσότερο φτάνοντας ακόμη και τα 20 δισ. δολάρια λόγω του ενδιαφέροντος των επενδυτών.

O ασιάτης Τζομπς. Ο άνθρωπος που άρχισε τη σταδιοδρομία του ως καθηγητής Αγγλικών με ουσιαστικά μηδαμινές γνώσεις πληροφορικής και κατάφερε με το επιχειρηματικό πνεύμα του να χτίσει ένα γίγαντα του Διαδικτύου, φαίνεται ότι γνωρίζει καλά τις προκλήσεις και τις δυσκολίες του εγχειρήματός του.

Ο Τζακ Μα μπορεί να είναι ίσως ο μόνος άνθρωπος στην Κίνα που μπορεί να έχει αποκτήσει φήμη ανάλογη με αυτή του ιδρυτή της Apple Στιβ Τζομπς. Αλλωστε η Alibaba έχει καταφέρει να πετύχει περισσότερες πωλήσεις στην Κίνα από ό,τι η Amazon ή η eBay. Αυτό οφείλεται κυρίως στον ίδιο, ο οποίος φροντίζει με κάθε ευκαιρία να κάνει εντυπωσιακή την παρουσία του κατά τη διάρκεια δημόσιων εμφανίσεων, όπου συχνά γίνεται πραγματικός σόουμαν.

Οταν όμως το θέμα έρχεται στις μπίζνες, δεν διστάζει να δείχνει τον επιχειρηματικό προσανατολισμό του και τις προτεραιότητές του. «Οι επενδυτές γνωρίζουν ότι δεν είναι ο φύλακας άγγελός σου. Ο λόγος που επενδύουν σε εσένα δεν είναι η καλοσύνη τους» ήταν το μήνυμα που έστειλε ο Τζακ Μα από την ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης της Alibaba για φορητές συσκευές, το Laiwang. Σε επιστολή προς τους εργαζομένους είχε αναφέρει ότι «θα εξακολουθήσουμε να ακολουθούμε την πολιτική τού να βάζουμε πρώτους τους πελάτες, δεύτερους τους εργαζομένους και τρίτους τους μετόχους». Η αρχική δημόσια εγγραφή της Alibaba θα γίνει στη Νέα Υόρκη και πλέον αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή θα προσδιορίσει την αξία της εταιρείας από 98 έως 175 δισ. ευρώ περίπου.

Αντισυμβατικός. Ο 49χρονος επιχειρηματίας είναι συνηθισμένος να πηγαίνει αντίθετα στο ρεύμα σε όλη του τη ζωή. Οι γονείς του ασχολούνταν με το πινγκ τανγκ, μια παραδοσιακή τεχνική αφήγησης ιστοριών με μουσικό τρόπο η οποία ήταν πολύ διαδεδομένη στην Κίνα. Δύο χρόνια μετά τη γέννησή του, όμως, το πινγκ τανγκ απαγορεύτηκε στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Επανάστασης. Η ζωή έγινε δύσκολη τότε για την οικογένεια, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον Τζακ Μα να κληρονομήσει από τους γονείς του την αγάπη τους για τα σόου. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι το 2009 φόρεσε μια μακριά ξανθιά περούκα, μαύρο δερμάτινο τζάκετ και κραγιόν και τραγούδησε το τραγούδι «Can You Feel the Love Tonight» μπροστά τους 16.000 εργαζομένους της εταιρείας με αφορμή τον εορτασμό των δέκατων γενεθλίων της.

Εξίσου εντυπωσιακή ήταν και η πορεία του προς την επιχειρηματική επιτυχία. Ετσι σήμερα η Alibaba έχει φτάσει σε σημείο να παρέχει πρόσβαση στις κινεζικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις ώστε αυτές να μπορούν να πωλούν τα προϊόντα τους, εκτός από την Κίνα, και σε ένα παγκόσμιο κοινό καταναλωτών και προμηθευτών. Η επιτυχία του αυτή τον οδήγησε στη λίστα του «Forbes» με τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, αφού η περιουσία του υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 7 δισ. δολάρια.

Για να πετύχει, έκανε ξανά αυτό που ήξερε καλύτερα. Πήρε άλλο δρόμο από την πεπατημένη. Οταν ανταγωνιστές του αντέγραφαν σε μεγάλο βαθμό επιτυχημένα επιχειρηματικά μοντέλα προσπαθώντας να δημιουργήσουν την Google της Κίνας ή την Amazon της Κίνας ή το twitter της Κίνας, ο Τζακ Μα είχε μια άλλη ιδέα.

Η αφετηρία. Σε ταξίδι του στις ΗΠΑ το 1995 ανακάλυψε πόσο μεγάλη δυναμική είχε το Διαδίκτυο. Ποτέ πριν δεν είχε χρησιμοποιήσει το Ιντερνετ και δοκίμασε να κάνει μια έρευνα σε μηχανές αναζήτησης με τις λέξεις «μπίρα» και «Κίνα», έγραψε για αυτόν η «Τέλεγκραφ». Οταν είδε ότι τα αποτελέσματα ήταν μηδαμινά, ο Τζακ Μα με τη βοήθεια ενός φίλου του δημιούργησαν μια ιστοσελίδα που παρείχε υπηρεσίες μετάφρασης, η οποία αποδείχθηκε επιτυχημένη. Τέσσερα χρόνια μετά, το 1999 έκανε το μεγάλο βήμα και αποφάσισε να δημιουργήσει την Alibaba. Μέσω αυτής, επέτρεψε για πρώτη φορά σε μικρομεσαίες κινεζικές εταιρείες να βρουν αγοραστές των προϊόντων τους από όλο τον κόσμο, τους οποίους μέχρι τότε μπορούσαν να συναντήσουν μόνο σε εμπορικές εκθέσεις. Θεωρείται πρωτοπόρος επειδή όταν ίδρυσε την Alibaba μαζί με μερικούς φίλους του, το ηλεκτρονικό εμπόριο με τη μορφή που το ξέρουμε σήμερα ουσιαστικά δεν υπήρχε.

Γεννήθηκε το 1965 στην πόλη Χανγκζού και το κινέζικο όνομά του είναι Μα Γιουν. Από μικρός εκδήλωσε ενδιαφέρον να μάθει αγγλικά και για να το πετύχει δεν πήγε σε ειδικό σχολείο ούτε έκανε φροντιστήρια. Αντίθετα, σηκωνόταν κάθε πρωί και πήγαινε με το ποδήλατό του σε κοντινό ξενοδοχείο για να ξεναγήσει αφιλοκερδώς τουρίστες. Το 1988 αποφοίτησε από τη σχολή δασκάλων της πόλης και άρχισε να διδάσκει αγγλικά, ενώ το 1994 άρχισε να κάνει μεταφράσεις, δουλειά που του έδωσε την ευκαιρία να επισκεφθεί τις ΗΠΑ και να γνωρίσει το Ιντερνετ. Η τύχη του χτύπησε πραγματικά την πόρτα, όμως, όταν έπιασε δουλειά στο υπουργείο Εμπορίου της Κίνας. Εκεί μια ημέρα του ζητήθηκε να ξεναγήσει έναν αμερικανό επισκέπτη στο Σινικό Τείχος. Ο επισκέπτης ήταν ο συνιδρυτής της Yahoo, ο Τζέρι Γιανγκ από τον οποίο έμαθε την αληθινή δύναμη του Διαδικτύου.

Η Alibaba κατέγραψε τα πρώτα κέρδη της το 2003 και ξεκίνησε τη λειτουργία της Taobao, που σημαίνει «αναζήτηση θησαυρού», για να ανταγωνιστεί την eBay από την οποία κατόρθωσε να κερδίσει πολύ μεγάλο μερίδιο αγοράς. Σήμερα το μερίδιο της Taobao εκτιμάται ότι ξεπερνά το 80%. Το 2005 πέτυχε συμφωνία με τον Τζέρι Γιανγκ, σύμφωνα με την οποία η αμερικανική εταιρεία κατέβαλε 1 δισ. δολ. για το 40% της Alibaba και επέτρεψε στην τελευταία να διαχειρίζεται τη λειτουργία της Yahoo στην Κίνα.