Μέρκελ – Ομπάμα: Η κρίση στην Ουκρανία τους φέρνει πιο κοντά

Χρόνος για χάσιμο δεν υπάρχει. Πριν προλάβει καλά καλά να προσγειωθεί από την περιοδεία του στην Ασία ο Μπαράκ Ομπάμα θα δεχθεί αύριο το πρωί στον Λευκό Οίκο την Ανγκελα Μέρκελ. Ο αμερικανός πρόεδρος θα είναι για τέσσερις ώρες (μαζί με το γεύμα) με τη γερμανίδα καγκελάριο, θα δώσουν συνέντευξη Τύπου και δεν θα περιοριστούν σε δηλώσεις στους δημοσιογράφους όπως προβλέπει το πρωτόκολλο για επισκέψεις εργασίας.
Ο λόγος για τον οποίο η αμερικανική πλευρά αναβαθμίζει τη διήμερη επίσκεψη της Μέρκελ είναι η Ουκρανία.
Ο κίνδυνος να χαθούν πλήρως ο έλεγχος και η Ανατολική Ουκρανία είναι άμεσος. Η καγκελάριος Μέρκελ και ο υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ είναι οι μόνοι ηγέτες που συνεχίζουν να συνομιλούν «επί ίσοις όροις» με τον Πούτιν και τον Λαβρόφ σχολίαζε διπλωματικός παράγων στο Βερολίνο. Αρα, και οι μόνοι που μπορούν – αν μπορούν – να επηρεάσουν τον Πούτιν για μια πολιτική διευθέτηση της κρίσης.
Πλέον τα τηλεφωνήματα του Ομπάμα και άλλων ηγετών στον Πούτιν γίνονται μόνο για να εκδίδονται στη συνέχεια εκατέρωθεν καταγγελτικά δελτία Τύπου.
«Ο Ομπάμα χρειάζεται τη Μέρκελ» λέει η Χάικε Μακ Κέρον, διευθύντρια του German Marshall Fund στο Βερολίνο. Αλλωστε η Γερμανία στο μεταξύ δεν είναι απλός μεσολαβητής, έγραψε ο Μίχαελ Τούμαν στην εφημερίδα «Ντι Τσάιτ», αλλά «άμεσα εμπλεκόμενη» μετά τη σύλληψη των τεσσάρων Γερμανών της επταμελούς ομάδας παρατηρητών του ΟΑΣΕ, που κρατούνται όμηροι στο Σλαβιάνσκ της Ανατολικής Ουκρανίας.
Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών μιλάει για «εγκληματική ενέργεια» και για «προφανή την επιρροή του Κρεμλίνου στους αυτονομιστές της Ανατολικής Ουκρανίας”. Ο εκπρόσωπος της καγκελαρίου εκφράζει «ανησυχία» γιατί «μειώνεται ημέρα με την ημέρα η εθνική κυριαρχία της Ουκρανίας και απειλείται άμεσα η εδαφική ακεραιότητά της». Η εξέλιξη αυτή απειλεί να τινάξει στον αέρα και τις προεδρικές εκλογές στις 25 Μαΐου, που είναι κομβικής σημασίας για τη στρατηγική της Δύσης ώστε ο νέος πρόεδρος να έχει νομιμοποίηση στο όνομα ολόκληρης της Ουκρανίας.
Το μόνο μέσο πίεσης του Πούτιν που απομένει είναι η «τρίτη φάση» των οικονομικών κυρώσεων στη Ρωσία, στις οποίες το Βερολίνο αντιστέκεται ακόμη, ίσως για να μην κάψει και το τελευταίο χαρτί. Διότι η χρήση στρατιωτικής βίας αποκλείστηκε εξ αρχής στην περίπτωση της Ουκρανίας.
Οι 600 αμερικανοί στρατιώτες που στέλνονται στην Πολωνία και στις Βαλτικές Δημοκρατίες καθώς και τα ναυτικά γυμνάσια υπό γερμανική διοίκηση στη Βαλτική Θάλασσα είναι εντός των ορίων του ΝΑΤΟ. Και εκεί θα παραμείνουν, σε αυτό συμφωνούν απόλυτα Μέρκελ και Ομπάμα. Στις ΗΠΑ υπάρχει «κόπωση από τους πολέμους του Μπους την προηγούμενη δεκαετία« διαπιστώνει η Μακ Κέρον. Θέμα ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν υπάρχει, η διεύρυνση της Συμμαχίας πάγωσε το 2008 και δεν θα ξεπαγώσει ούτε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Με αυτά τα δεδομένα, η ουκρανική κρίση «έσωσε» τις αμερικανογερμανικές σχέσεις. Εβαλε σε δεύτερη μοίρα το τεράστιο πρόβλημα των παρακολουθήσεων της NSA, που υπό άλλες συνθήκες θα κυριαρχούσε κατά την επίσκεψη της Μέρκελ στην Ουάσιγκτον. Ο ρεαλισμός της γερμανίδας καγκελαρίου δεν επιτρέπει αισιοδοξία. «Δεν υπολογίζουμε με συγκεκριμένα αποτελέσματα» έλεγε στέλεχος της καγκελαρίας, παρά την «απογοήτευση» επειδή η αμερικανική πλευρά πάγωσε τις προσπάθειες για διμερή συμφωνία και οι προσδοκίες περιορίζονται στην αποκατάσταση – στο μέτρο του δυνατού – του κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ Ουάσιγκτον και Βερολίνου.
Στο οικονομικό πεδίο το βάρος θα πέσει στον στόχο της συμφωνίας για τη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών (μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ). Αντιστάσεις υπάρχουν ακόμη πολλές και στις δύο όχθες του Ατλαντικού. «Δεν θα δεχτούμε να μειωθούν τα στάνταρ που έχουμε κατακτήσει στην Ευρώπη» λέει το Βερολίνο, αλλά η Μέρκελ μιλώντας σε οικονομικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες θα εκθειάσει τα προτερήματα της ζώνης ελεύθερων συναλλαγών – με προτροπή των Αμερικανών.