Από τον Ομπάμα στον Μίλιμπαντ

Παγκοσμίως είναι γνωστός ως «ο μαχητής του δρόμου» του Μπαράκ Ομπάμα, ο στρατηγός της προεκλογικής εκστρατείας που έφερε στον Λευκό Οίκο τον πρώτο μαύρο πρόεδρο. Η «ήρεμη δύναμη» της Ουάσιγκτον επιστρέφει στην πολιτική σκηνή, αυτήν τη φορά της Βρετανίας, στο πλευρό του ηγέτη των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ

Αρχές Ιουλίου του 2012, τέσσερις μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, μια ομάδα Δημοκρατικών γερουσιαστών συνεδριάζει κεκλεισμένων των θυρών στο Καπιτώλιο, προκειμένου να οργανώσει την προεκλογική εκστρατεία επανεκλογής του Μπαράκ Ομπάμα. Η ανησυχία είναι διάχυτη – και δικαίως. Η πρώτη θητεία του αμερικανού προέδρου ήταν μια δύσκολη κούρσα: η διογκούμενη οικονομική κρίση, η άνοδος του Τι Πάρτι, αλλά και η σκληρή πραγματικότητα της διακυβέρνησης αυτής καθαυτήν αφαίρεσαν αρκετή από την πρώτη λάμψη του 2008 και την ελπίδα ενός νέου JFK. Μια νότα αισιοδοξίας ωστόσο εξακολουθεί να υπάρχει. Και ώς έναν μεγάλο βαθμό οφείλεται σε μια οικεία φιγούρα, με σήμα κατατεθέν το μουστάκι και το ελαφρώς ατημέλητο λουκ: τον Ντέιβιντ Αξελροντ, τον πολιτικό γκουρού του Ομπάμα.

Ισως κανένας άλλος δεν έπαιξε τόσο καταλυτικό ρόλο στην πολιτική καριέρα του Ομπάμα όσο ο Αξελροντ. Βετεράνος επικοινωνιολόγος, με περγαμηνές από τη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Σικάγου, ο Αξελροντ ήταν ο άνθρωπος πίσω από την εκλογή του Ομπάμα στη Γερουσία το 2004, ο εγκέφαλος της ιστορικής νίκης του το 2008 και της πανηγυρικής επανεκλογής του το 2012. Στα 59 του, με μια επιτυχημένη καριέρα στις ΗΠΑ, ο Αξελροντ περνάει τώρα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Στον νέο, απαιτητικό ρόλο του καλείται να οδηγήσει τους Εργατικούς της Βρετανίας στη νίκη φροντίζοντας οι οικονομικές ανισότητες και η ανάπτυξη να είναι στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας του Εντ Μίλιμπαντ.

Το δεξί χέρι τού Ομπάμα είναι ο τελευταίος σε μια μακρά λίστα πολιτικών συμβούλων που έκαναν θαύματα στο πλευρό υποψήφιων προέδρων. Ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος είχε τον Καρλ Ρόουβ. Ο Μπιλ Κλίντον είχε τον εκκεντρικό Τζέιμς Κάρβιλ. Ο Ρόναλντ Ρίγκαν και ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος είχαν αμφότεροι τον Λι Ατγουότερ. Για όλους αυτούς, η πολιτική είναι περισσότερο όπλο μάχης παρά δοχείο ιδεών.

Πρώτα μηχανεύονται το μήνυμα, στη συνέχεια οργανώνουν την τακτική, έπειτα απομονώνουν αυτό που θέλουν οι ψηφοφόροι και τέλος προσπαθούν να αποδεκατίσουν την απέναντι πλευρά. Το βλέμμα τους μοιάζει να είναι κολλημένο στη νίκη κάθε κλάσμα του δευτερολέπτου. Για τον Αξελροντ, «το μήνυμα είναι ο υποψήφιος».

Καταλύτης ο Κένεντι. Γεννημένος από οικογένεια Εβραίων, σε μια γειτονιά της εργατικής τάξης του Μανχάταν, ο Ντέιβιντ έγινε σε ηλικία 5 ετών μάρτυρας μιας προεκλογικής συγκέντρωσης του Τζον Κένεντι στη Νέα Υόρκη, το 1960. Αυτό ήταν. «Με συνεπήραν τόσο πολύ η σκηνή και ο Κένεντι. Φαινόταν τόσο σπουδαίο, τόσο μαγικό. Ο λόγος που ασχολήθηκα με την πολιτική είναι γιατί πιστεύω στον ιδεαλισμό. Ηθελα να αποτελέσω μέρος αυτής της προσπάθειας αναβίωσης του ιδεαλισμού που γνώρισα από παιδί» έχει δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του στους «Λος Αντζελες Τάιμς».  

Η αλήθεια είναι ότι μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον το οποίο ενθάρρυνε αυτήν την τάση του. Η μητέρα του, η Μίριλ Μπένετ, ήταν δημοσιογράφος, φίλα προσκείμενη στην Αριστερά. Ο πατέρας του, ο Τζόζεφ, ψυχολόγος. Με αυτές τις καταβολές, δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς για ποιον λόγο ο Αξελροντ είχε εμμονή με καθετί πολιτικό από τα πρώτα χρόνια της εφηβείας του. Εκείνη την περίοδο ξεκίνησε και την καριέρα του ως «πολιτικός μαχητής του δρόμου» μοιράζοντας φυλλάδια για τον Ρόμπερτ Κένεντι. Το 1972 πια άρχισε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, όπου και γνώρισε τη σημερινή σύζυγο και μητέρα των τριών παιδιών του Σούζαν Λαντάου. Δύο χρόνια αργότερα, παραμονή της Ημέρας του Πατέρα, ένα τηλεφώνημα τον έφερε πίσω στη Νέα Υόρκη με τον πιο βίαιο τρόπο: ο πατέρας του είχε αυτοκτονήσει και έπρεπε να αναγνωρίσει το πτώμα του – οι γονείς του είχαν χωρίσει όταν ήταν οκτώ ετών.

Ακολουθώντας τα χνάρια της μητέρας του, ο Αξελροντ ξεκίνησε να γράφει για την τοπική «Χάιντ Παρκ Χέραλντ», μια δουλειά που του άνοιξε τον δρόμο στη συνέχεια για τη «Σικάγο Τρίμπιουν», όπου κατάφερε να γίνει ο νεότερος πολιτικός συντάκτης. Το μεγάλο άλμα από τη δημοσιογραφία στην πολιτική το πραγματοποίησε το 1984, αναλαμβάνοντας χρέη διευθυντή επικοινωνίας του γερουσιαστή του Ιλινόι, Πολ Σάιμον. Μέσα σε λίγους μήνες είχε αναλάβει την προεκλογική του εκστρατεία. Μέσα σε λίγα χρόνια είχε στήσει το δικό του γραφείο συμβούλων. Δεν κοίταξε ποτέ ξανά πίσω…

Στωικός. Οσο ήταν στο Σικάγο, υπήρξε ο «στρατηγός» της προεκλογικής εκστρατείας επανεκλογής του μαύρου δημάρχου. Κάπως έτσι έγινε «ειδικός» στο να κάνει τους μαύρους πολιτικούς «πιο εκλέξιμους» ανάμεσα στους μαύρους ψηφοφόρους. Με αυτήν την ειδικότητα γνώρισε τον Ομπάμα το 1992.

Το 2008 πια, οπότε έβαλε το δικό του λιθαράκι στην Ιστορία των ΗΠΑ βοηθώντας τον Ομπάμα να γίνει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της χώρας, ο Αξελροντ μεσουρανούσε στην πολιτική σκηνή. Ηταν τόσο χορτασμένος από επιτυχία που φλέρταρε με την ιδέα να απόσχει από τις εκλογές, δεδομένου δε ότι πέντε υποψήφιοι του Δημοκρατικού Κόμματος για την προεδρία – Ομπάμα, Χίλαρι Κλίντον, Τζον Εντουαρντς, Κρις Τοντς και Τομ Βίλσακ – ήταν πρώην πελάτες του. Βλέποντας πάντα παραπέρα, διάλεξε τον – αουτσάιντερ, για πολλούς – Ομπάμα.

Αν και ήταν ένα εντυπωσιακό επίτευγμα, ο ίδιος δεν παρεξέκλινε ποτέ από τη στωικότητά του. Πάνω σε αυτήν έχτισε την πολιτική του σταδιοδρομία και χάρη σε αυτήν αντιμετώπισε τις πιο σκληρές στιγμές της ζωής του, όπως όταν πληροφορήθηκε ότι η μεγαλύτερη κόρη του είναι επιληπτική.

Ο ακέραιος χαρακτήρας του και η ικανότητά του να κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα περιλαμβάνονται στα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά του. Με αυτά τα προσόντα μετακόμισε στον Λευκό Οίκο, όπου η φήμη του κυκλοφόρησε γρήγορα: ο Αξελροντ ήταν ο μοναδικός που βρισκόταν κάθε μέρα στο γραφείο του στις 7 το πρωί ακριβώς, ο μοναδικός που τηλεφωνούσε μέσα στη νύχτα και βέβαια ο μοναδικός που μπορούσε να τρώει, να μιλάει στο κινητό του και παράλληλα να οδηγεί. Και βέβαια ήταν από τους πολύ λίγους που μπορούσε να τηλεφωνήσει στον πρόεδρο ανά πάσα ώρα και στιγμή.