Οι κίνδυνοι που απειλούν τους ανυπάκουους καρκινοπαθείς

Το ότι θα υπήρχε ελλιπής συμμόρφωση και στην περίπτωση του καρκίνου είναι κάτι που δύσκολα θα φανταζόταν κανείς, διότι σπανίως τον σκεφτόμαστε ως χρόνιο νόσημα. Ωστόσο «χάρη στις προόδους στην κατανόηση της μοριακής  βιολογίας του καρκίνου, ορισμένες κακοήθεις νεοπλασίες έχουν πλέον μετατραπεί από τα θανατηφόρα νοσήματα του παρελθόντος σε χρόνιες παθήσεις», λέει ο αναπληρωτής καθηγητής Αιματολογίας Παναγιώτης Παναγιωτίδης, υπεύθυνος του Εξωτερικού Αιματολογικού Ιατρείου της Α’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Λαϊκό στην Αθήνα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρόνια μυελογενής λευχαιμία (ΧΜΛ), η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλη αύξηση στα επίπεδα των λευκών αιμοσφαιρίων και αύξηση του μεγέθους του σπλήνα. Στην ΧΜΛ κεντρικό ρόλο παίζει η ύπαρξη στα κύτταρα του μυελού των οστών ενός παθολογικού χρωμοσώματος (λέγεται χρωμόσωμα Φιλαδέλφεια) που δημιουργεί μία παθολογική πρωτεΐνη (την bcr-abl).

Οπως εξηγεί ο κ. Παναγιωτίδης, από το 2001 έχουν εγκριθεί φάρμακα που αναστέλλουν αυτή την πρωτεΐνη τόσο αποτελεσματικά ώστε πλέον το 90% των πασχόντων έχουν ξεπεράσει την 10ετή επιβίωση. Προϋπόθεση γι’ αυτό, όμως, είναι να παίρνουν καθημερινά τα χάπια τους – και αυτό δεν συμβαίνει πάντοτε.

Οι συνέπειες. Η ελλιπής συμμόρφωση στην αγωγή με τους αναστολείς της  bcr-abl «έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε αδυναμία επίτευξης μείζονος μοριακής ανταπόκρισης της νόσου», συνεχίζει ο κ. Παναγιωτίδης.

Τι σημαίνει αυτό; Οτι κάποιοι από τους ασθενείς που παίρνουν σωστά και επί ορισμένα χρόνια τα φάρμακά τους ανταποκρίνονται τόσο καλά στη θεραπεία, ώστε παύει να ανιχνεύεται ακόμα και το υβριδικό γονίδιο που παράγει την πρωτεΐνη bcr-abl. «Μελέτες δείχνουν πως όταν συμβεί αυτό, είναι πιθανό να διακόψει ένας ασθενής την αγωγή και η ΧΜΛ να μην ξαναεμφανιστεί, δηλαδή να επιτευχθεί η ίαση. Βέβαια, αυτό προς το παρόν γίνεται μόνο σε επίπεδο κλινικών μελετών, αλλά είναι ένα ορατό ενδεχόμενο», διευκρινίζει ο κ. Παναγιωτίδης.

Οι ασθενείς που δεν συμμορφώνονται στην αγωγή ίσως χάνουν αυτή την ευκαιρία. Με άλλα λόγια, «η μη συμμόρφωση στην αγωγή για υποκειμενικούς ή (ελπίζουμε να μη συμβεί στην χώρα μας, όπως ήδη συμβαίνει στις ΗΠΑ) οικονομικούς λόγους είναι καταστροφική για την επιτυχία της θεραπείας» προσθέτει ο κ. Παναγιωτίδης.