Κρουπ, Πιουριφόι και «η πρώτη διαπλοκή»

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 «οι ελληνογερμανικές σχέσεις έμπαιναν σε φάση θερμού ειδυλλίου», γράφει ο Παύλος Τσίμας. «Τον δρόμο είχε ανοίξει ο βιομήχανος Πρόδρομος Μποδοσάκης που το 1953 είχε υπογράψει συμφωνία συνεργασίας για επενδύσεις στη Λάρυμνα και την Πτολεμαΐδα με τον βιομήχανο Αλφρεντ Κρουπ, καταδικασμένο εγκληματία πολέμου που είχε αποφυλακιστεί με αμερικανική αμνηστία το 1951». Η Γερμανία ζητούσε ως προϋπόθεση για την ενεργότερη εμπλοκή της στην ελληνική οικονομία: να επαναλάβουν οι γερμανικές επιχειρήσεις που είχαν παρουσία στην Ελλάδα πριν τον πόλεμο τις προηγούμενες δραστηριότητές τους. «Στην πράξη, ο όρος αφορούσε δύο εταιρείες πολύ δραστήριες στην προπολεμική Ελλάδα που είχαν μπει σε καραντίνα μετά την απελευθέρωση: τη Siemens, που είχε ισχυρή εμπλοκή στις ελληνικές τηλεπικοινωνίες και την Telefunken, που είχε εξοπλίσει την ελληνική ραδιοφωνία (και είχε ασκήσει το ραδιοφωνικό μονοπώλιο στα χρόνια της Κατοχής)».

Ο Σπύρος Μαρκεζίνης, υπουργός Συντονισμού στην κυβέρνηση Παπάγου, πήγε στη Γερμανία τον Νοέμβριο του 1953 και υπέγραψε συμφωνία γερμανικών επενδύσεων 200 εκατ. μάρκων που πανηγυρίστηκε δεόντως – ιδίως για την επένδυση στην Πτολεμαΐδα. Αλλά αργότερα θα αποκαλυφθεί ότι ο Σπ. Μαρκεζίνης, ίσως εν αγνοία του Παπάγου, είχε δεσμευτεί μυστικά για την τηλεφωνία και το ραδιοφωνικό δίκτυο. Και παραιτήθηκε αιφνιδιαστικά τον Απρίλιο του 1954, εν μέσω πολιτικής κρίσης. Λίγο αργότερα θα γίνει γνωστό ότι η αμερικανική πρεσβεία – ο διαβόητος Τζον Πιουριφόι – είχε παρέμβει λέγοντας: «Για λόγους που συνδέονται με τα αμερικανικά εθνικά συμφέροντα θα ήταν καλό να συμμετάσχουν στα ραδιοτηλεοπτικά σχέδια της Ελλάδας αμερικανικές εταιρείες». Ηταν, λέει, ο Παύλος Τσίμας, «ίσως η πρώτη και εξαιρετικά θεαματική εμφάνιση επί σκηνής της θεωρίας της διαπλοκής. Αρπακτικά ιδιωτικά συμφέροντα που διαπλέκονται με τα ΜΜΕ και χρησιμοποιούν την επιρροή τους για να βάλουν χέρι στον δημόσιο πλούτο, τους δημόσιους οργανισμούς».