Το Σύνταγμα ως ευκαιρία σύγκρουσης και πόλωσης

Το Σύνταγμα (άρθρο 84 παρ. 2) και συμπληρωματικά ο Κανονισμός της Βουλής είναι απολύτως σαφείς: «Πρόταση δυσπιστίας μπορεί να υποβληθεί μόνο μετά την πάροδο εξαμήνου αφότου η Βουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας». Η παρούσα Βουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης, στην οποία περιλαμβάνεται και ο υπουργός Οικονομικών, στις 8 Νοεμβρίου 2013 έτσι ώστε στις 30 Μαρτίου 2014, όταν και κατατέθηκε πρόταση μομφής κατά του υπουργού Οικονομικών, το οριζόμενο από το Σύνταγμα εξάμηνο δεν έχει αντικειμενικά παρέλθει. Αρα το κόμμα που την κατέθεσε είτε δεν γνώριζε το Σύνταγμα, οπότε θα έπρεπε απλώς να ζητήσει συγγνώμη για το λάθος του, είτε επεδίωκε να το παραβιάσει. Το ότι πράγματι αυτό επεδίωκε αποδεικνύεται από την υποστήριξη του διαβήματος στη Βουλή και τελικά την αποχώρησή του από τη συζήτηση.

Πέρα από την αποτυχία της κίνησης σε πολιτικό επίπεδο, χάρη στα αντανακλαστικά βουλευτών που γνωρίζουν και το Σύνταγμα και τον ρόλο τους, η κατάθεση της πρότασης αυτής δείχνει πόσο κοντά στην άρνηση της ίδιας της Δημοκρατίας έχουν φθάσει κάποιες πολιτικές δυνάμεις, που κατά τα άλλα φιλοδοξούν όχι μόνο να κυβερνήσουν αλλά και να σώσουν τη χώρα. Η θεσμική απιστία είναι τριπλή: εμφανίζει το Σύνταγμα ως «τυπικότητα» (για λίγες ημέρες τώρα θα συζητάμε) αντιπαραβάλλοντάς το με μια – πέραν και ερήμην κανόνων – «πολτική ουσία»· χαρακτηρίζει την υπεράσπιση της νομιμότητας (εφόσον δεν παρήλθε εξάμηνο, δεν μπορεί να συζητηθεί η πρόταση δυσπιστίας) ως «συνταγματικό πραξικόπημα»· χρησιμοποιεί υπέρτατους θεσμούς ως ευκαιρία για σύγκρουση και για πόλωση σε στιγμές που η χώρα έχει ανάγκη από ψυχραιμία και ενότητα. Το ότι η αξιωματική αντιπολίτευση δεν μπορεί να ζήσει χωρίς Μνημόνιο δεν δικαιολογεί να ζητεί από όλους μας να ζήσουμε χωρίς Σύνταγμα, δηλαδή χωρίς πλαίσιο Δημοκρατίας.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς