Η κρίση τους στερεί την υγεία

Διαβητικοί κόβουν τα χάπια τους στη μέση για να βγάλουν τον μήνα. Χρονίως πάσχοντες παρακαλούν τους γιατρούς να τους γράψουν επιπλέον φάρμακα για να βοηθήσουν κάποιον άπορο συγγενή τους.

Ασθενείς φτάνουν στα χειρουργεία του ΕΣΥ στο παρά πέντε για την υγεία τους γιατί παρέβλεπαν τα ανησυχητικά συμπτώματα, ελπίζοντας πως την επομένη θα ξυπνούσαν καλύτερα. Καρκινοπαθείς υποτροπιάζουν περιμένοντας επί μήνες να έρθει η σειρά τους για ακτινοθερεπεία.

Αλλωστε, πρόσφατες έρευνες αλλά και τα στοιχεία που καταγράφονται στα εξωτερικά ιατρεία των δημόσιων νοσοκομείων και τα Κοινωνικά Ιατρεία δείχνουν με τον πλέον γλαφυρό τρόπο την ανάγκη των πολιτών για δωρεάν υπηρεσίες. Οπως προκύπτει από στοιχεία της πανελλαδικής έρευνας Hellas Health V του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής, δύο στους δέκα πάσχοντες δεν εκτελούν ή καθυστερούν τη συνταγή που τους έγραψε ο γιατρός γιατί δεν έχουν χρήματα για τη συμμετοχή στα φάρμακά τους.

Από τα στοιχεία άλλης μελέτης – του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – το 25% των ρευματοπαθών ασθενών έχει ζητήσει από τον θεράποντα γιατρό του να του γράψει φθηνότερα φάρμακα, παρά τις όποιες αντιρρήσεις των ειδικών.

Την ίδια ώρα, οι αλλαγές στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας έχουν φέρει νέο… κύμα ασθενών στο ΕΣΥ, οι οποίοι προστίθενται στις  ούτως ή άλλως μεγάλες ουρές που σχηματίζονται στα εξωτερικά ιατρεία.  Από το 2010, ο φόρτος εργασίας στα δημόσια νοσοκομεία έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 30%, με τους γιατρούς να επισημαίνουν ότι τα νοσηλευτικά ιδρύματα βρίσκονται στα όριά τους.

Πέντε γιατροί διηγούνται στα «ΝΕΑ» ιστορίες ανθρώπων που έρχονται αντιμέτωποι με το πιο σκληρό πρόσωπο της κρίσης – αυτό που τους στερεί την υγεία τους, αφού στην πλειονότητά τους τα ελληνικά νοικοκυριά αδυνατούν να αναζητήσουν ιδιωτική ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Ρεκόρ προσέλευσης στα Κοινωνικά Ιατρεία
Αριθμοί προσέλευσης – ρεκόρ καταγράφονται στα Κοινωνικά Ιατρεία της χώρας, με τους ανέργους, τους ανασφάλιστους αλλά και τους αδύναμα οικονομικούς πολίτες να κλείνουν ραντεβού στην προσπάθειά τους να έχουν δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Μόνο το Ιατρείο Κοινωνικής Αποστολής του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και της Αποστολής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών μετρά 40.000 επισκέψεις ασθενών από τις αρχές του 2012 έως σήμερα. Επιπλέον, έχει χορηγήσει 550.000 συσκευασίες φαρμάκων δωρεάν στην Αττική και σε παραμεθόριες και απομακρυσμένες περιοχές. 
Τα στραβά μάτια κάνουν όμως και οι γιατροί του ΕΣΥ, οι οποίοι παίζοντας… κρυφτό με τις διοικήσεις νοσηλεύουν από την πίσω πόρτα ανασφάλιστους ασθενείς που δεν έχουν δωρεάν πρόσβαση στα νοσοκομεία της χώρας. 

Πρωτοβάθμια φροντίδα σε ανασφάλιστους
Το 48% των ασθενών που απευθύνονται στο Ιατρείο Κοινωνικής Αποστολής του ΙΣΑ και της Αποστολής της Αρχιεπισκοπής Αθηνών είναι έλληνες πρώην ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ και το 37% είναι πρώην ασφαλισμένοι του ΙΚΑ.
Το Ιατρείο Κοινωνικής Αποστολής λειτουργεί 9.00-17.00 καθημερινά εκτός Σαββάτου και Κυριακής στην οδό Σεβαστουπόλεως 113 (Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών – 3ος όροφος) και παρέχει πρωτοβάθμια περίθαλψη σε ανασφάλιστους ασθενείς.

Γιώργος Πισσάκας
«Καρκινοπαθής αδυνατούσε 
να κάνει ακτινοβολίες και υποτροπίασε»
Διεγνώσθη με καρκίνο στον λάρυγγα στην ηλικία των 42 ετών. Υποβλήθηκε σε επέμβαση, ο Γολγοθάς του όμως δεν τελείωσε εκεί. Για την ακρίβεια, το πρώτο σοκ διαδέχθηκε ένα δεύτερο – μεγαλύτερο – όταν βρέθηκε αποκλεισμένος από τη θεραπεία που πιθανόν να «σκότωνε» την πάθησή του, γιατί δεν είχε τα χρήματα να απευθυνθεί στον ιδιωτικό τομέα, παρακάμπτοντας τις ουρές του Δημοσίου. 
«Ο συγκεκριμένος άνθρωπος ήρθε σε εμάς με παραπομπή από κοινωνικό ιατρείο, όπου είχε απευθυνθεί στην απελπισία του καθώς δεν μπορούσε να βρει λύση» λέει ο κ. Πισσάκας. Εως τότε όμως είχαν περάσει ήδη πέντε μήνες από την ημέρα που υποβλήθηκε σε επέμβαση. Μάλιστα, η αφαίρεση του όγκου λόγω της περιοχής δεν ήταν ριζική, με αποτέλεσμα να υπάρχουν εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα. 
«Το γεγονός αυτό, από μόνο του, καθιστά την ακτινοθεραπεία επείγουσα. Οταν λοιπόν τον ρωτήσαμε γιατί καθυστέρησε, απάντησε πως μόνον για τα αποτελέσματα της ιστολογικής περίμενε ενάμιση μήνα» προσθέτει ο κ. Πισσάκας. Οπως του εξήγησε ο ασθενής, μετά ξεκίνησε το δράμα της αναζήτησης ραντεβού για ακτινοθεραπεία σε δημόσιο νοσοκομείο. Η αναμονή ξεπερνούσε τους πέντε μήνες.
«Το τραγικό όμως ήταν ότι στο μεταξύ, και όπως φάνηκε από τη μαγνητική για τον σχεδιασμό της θεραπείας, ο όγκος είχε υποτροπιάσει». 
Ο γιατρός συμπληρώνει ότι το περιστατικό αυτό είναι μόνον ένα από τα εκατοντάδες: «Ασθενείς χάνουν την ευκαιρία να ζήσουν γιατί το σύστημα υγείας στην πατρίδα μας κινείται με ρυθμούς αντίστροφα ανάλογους με τους ρυθμούς του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων». 
Διευθυντής συντονιστής Ακτινοθεραπευτικού Ογκολογικού Τμήματος Νοσοκομείου Αλεξάνδρα και πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας

Ιωάννης Αράπης
«Πάσχει από αποφρακτική πνευμονοπάθεια και δεν έχει χρήματα για το οξυγόνο»
Την… ανάσα τους χάνουν ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, καθώς η οικονομική ένδεια των τελευταίων ετών καθιστά τη θεραπεία τους είδος πολυτελείας. Αυτό αποκαλύπτει ο πνευμονολόγος Ιωάννης Αράπης, ο οποίος προσθέτει ότι οι σφιχτοί οικογενειακοί δεσμοί και οι δράσεις αλληλεγγύης είναι για δεκάδες ασθενείς η μοναδική σανίδα σωτηρίας. Η ιστορία 64χρονου πωλητή είναι ενδεικτική: «Πρόκειται για ασθενή που η χρήση οξυγόνου κρίνεται απαραίτητη. Ομως, όταν ήρθε τον περασμένο Δεκέμβριο στο ιατρείο μού ανακοίνωσε ότι διέκοψε τη θεραπεία του». 
Ο κ. Αράπης δεν μπήκε στη διαδικασία να ρωτήσει «γιατί». Εχει ακούσει την ίδια ιστορία δεκάδες φορές από ανθρώπους που αδυνατούν πλέον να καλύψουν το κόστος. «Η ενοικίαση ενός συμπυκνωτή οξυγόνου κοστίζει περίπου 100 ευρώ τον μήνα, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Και ναι μεν ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει ένα μεγάλο τμήμα των εξόδων, όμως εξαιτίας των πολύμηνων καθυστερήσεων αποζημίωσης των ασφαλισμένων, οι ασθενείς δεν μπορούν να τα πληρώνουν από την τσέπη τους». 
Οι γιατροί, αντιμέτωποι καθημερινά με παρόμοιες ιστορίες, έχουν δημιουργήσει ακόμη και ταμείο βοήθειας: «Στην κλινική διαθέταμε ένα ταμείο με 100 ευρώ περίπου, ώστε να καλύπτουμε ακόμη και το κόστος του ταξί σε νοσηλευόμενους που έπαιρναν εξιτήριο και δεν είχαν χρήματα για την επιστροφή στο σπίτι τους» συμπληρώνει ο κ. Αράπης. 
Διευθυντής στη Β’ Πνευμονολογική Κλινική του Σωτηρία

Κώστας Αλεξανδρόπουλος
«Εχει τάσεις αυτοκτονίας και του χορηγώ δωρεάν φάρμακα παλαιότερης γενιάς»
Η οικονομική κρίση αποτελεί διπλό χτύπημα για τους ασθενείς με ψυχιατρικά προβλήματα. Και αυτό γιατί η κρίση πυροδοτεί άμεσα ασθένειες όπως είναι η κατάθλιψη, ενώ παράλληλα εξαιτίας αυτής η πρόσβαση στη θεραπεία είναι ιδιαίτερα δύσκολη. 
Θύμα της και ένας νεαρός άνδρας, 33 ετών. «Πρόκειται για έναν αξιόλογο επιστήμονα, ο οποίος πριν από εφτά μήνες έχασε τη δουλειά του. Μάλιστα, μετρούσε δώδεκα χρόνια εργασιακής εμπειρίας, αφού δούλευε από την εποχή που ήταν ακόμη φοιτητής. Κι όμως, ένας τόσο δυναμικός νέος έμεινε χωρίς δουλειά με αλυσιδωτές – από εκεί και πέρα – απώλειες» εξηγεί ο κ. Αλεξανδρόπουλος. 
Τα καθημερινά προβλήματα της ανεργίας είχαν ως αποτέλεσμα να διαλυθεί και ο αρραβώνας του, ενώ «παράλληλα έχασε και όλες τις οικονομίες του, τις οποίες είχε επενδύσει για το μελλοντικό τους σπίτι». 
Κάπως έτσι, η κατάθλιψη έγινε ο μοναδικός… σύντροφός του. «Η κατάστασή του είναι βαριά. Σκέφτεται ακόμη και την αυτοκτονία. Χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή, αναγκάζομαι όμως να του χορηγώ παλαιότερης γενιάς φάρμακα γιατί είναι φθηνότερα και μπορεί να τα αγοράσει» προσθέτει ο ψυχίατρος. Και παραδέχεται ότι πληθαίνουν οι περιπτώσεις περιστατικών με ιδιαίτερα σοβαρές νόσους, που αδυνατούν να πληρώσουν τις συνεδρίες υποστήριξης με τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. «Σε αυτές τις περιπτώσεις επιλέγω να παρέχω δωρεάν τις υπηρεσίες μου, γιατί διαφορετικά οι άνθρωποι αυτοί θα μείνουν αβοήθητοι». 
Ψυχίατρος

Γιάννης Ιωαννίδης
«Ηρθε με σοβαρή υπογλυκαιμία γιατί έπασχε από διαβήτη και δεν είχε ούτε να φάει»
Ασθενής έφτασε στο ιατρείο με σοβαρή υπογλυκαιμία. Το σάκχαρό της ήταν 28. «Και φανταστείτε ότι όταν είναι κάτω από 70 είναι πολύ χαμηλό. Ο εγκέφαλος μένει χωρίς καύσιμα και αρχίζει να μην ανταποκρίνεται στις φυσιολογικές του λειτουργίες. Η κατάστασή της ήταν οριακή» εξηγεί ο κ. Ιωαννίδης. 
Η αντίδρασή του ήταν άμεση. «Εγώ τη μάλωνα με το αυστηρό ύφος που έχουμε μερικές φορές οι γιατροί, ζητώντας εξηγήσεις γιατί δεν έφαγε πριν κάνει ινσουλίνη. Εκείνη με κοίταξε με αφοπλιστικό ύφος και μου απάντησε: “Με ρωτάς αν έχω να φάω;”». Σε κλίμα ηρεμίας πια, η γυναίκα του εκμυστηρεύτηκε ότι είχε φτάσει στο νοσοκομείο, στη Νέα Ιωνία, περπατώντας από το Μενίδι. Δεν είχε χρήματα όχι για ταξί, αλλά ούτε καν για το εισιτήριο του λεωφορείου. Ενιωθε όμως τυχερή αφού δεν θα ταλαιπωρούνταν στον γυρισμό. «Εκείνη την ημέρα μία γειτόνισσα της είχε δώσει δύο ευρώ και με αυτά θα αγόραζε εισιτήριο για την επιστροφή».  
Ο γιατρός τής αγόρασε μια τυρόπιτα και έναν χυμό – ήταν απαραίτητο για την κατάσταση της υγείας της. Εκείνη ένιωσε υποχρεωμένη. «Την επομένη ξαναπερπάτησε μέχρι το νοσοκομείο για να μου δωρίσει μια εικόνα» προσθέτει ο παθολόγος – διαβητολόγος. 
Συμπληρώνει αμέσως ότι η ιστορία αυτή είναι μόνο ένα κομμάτι του «παζλ της ανέχειας» που έχει δημιουργήσει η κρίση. Λίγες ημέρες πριν μια μητέρα τον παρακαλούσε να γράψει παραπάνω φάρμακα στο βιβλιάριό της για να τα μοιραστεί με τον επίσης διαβητικό, άνεργο πλέον, γιο της.  «Καθημερινά βιώνουμε καταστάσεις ιατρικά και επιστημονικά αδιέξοδες. Ανθρωποι νοικοκύρηδες, οι οποίοι πια δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε τη συμμετοχή στα φάρμακά τους, αναζητούν ό,τι πιο φθηνό. Δεν μπορούμε να υπολογίσουμε πόσοι ασθενείς με διαβήτη μένουν αρρύθμιστοι. Και μπορεί να μη φαίνονται άμεσα οι συνέπειες, μακροπρόθεσμα όμως θα έρθουν τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά και τότε η κατάσταση μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη».
Διευθυντής ΕΣΥ, υπεύθυνος Διαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Αγία Ολγα

Μιχάλης Αργυρίου
«Επαθε εγκεφαλικό γιατί έπασχε από στεφανιαία νόσο και δεν μπορούσε να αγοράσει φάρμακα»
Οταν του τέθηκε το ερώτημα περί ασθενών που καταφθάνουν στα επείγοντα του νοσοκομείου όταν η κατάσταση της υγείας τους έχει φθάσει στο απροχώρητο, εκείνος είναι έτοιμος να μιλήσει με στοιχεία. 
«Στις ιδιωτικές κλινικές έχουν μειωθεί οι επεμβάσεις σε ασθενείς που πάσχουν από καρδιολογικά προβλήματα κατά 37,6%. Και ενώ θα περίμενε κανείς ότι τα περιστατικά αυτά θα απευθύνονταν στα δημόσια νοσοκομεία, στην πραγματικότητα η αύξηση στις δομές του ΕΣΥ δεν ξεπερνά το 7%» λέει. Και προσθέτει με κατηγορηματικό τόνο ότι «δεν μειώθηκαν οι άρρωστοι. Αυξήθηκαν εκείνοι που κάνουν τα στραβά μάτια στα συμπτώματά τους». Ο ίδιος θυμάται ότι πρόσφατα χειρούργησε έναν 45χρονο άνδρα, ο οποίος διεγνώσθη με στεφανιαία νόσο. Πριν λάβει το εξιτήριο στα χέρια του, ο κ. Αργυρίου του έκλεισε ραντεβού για επανεξέταση – όπως είθισται σε αυτές τις περιπτώσεις – σε δέκα ημέρες. 
Ο ασθενής δεν εμφανίστηκε ποτέ: «Ισως να αδυνατούσε να κάνει τις απαραίτητες εξετάσεις – ακτινογραφία θώρακος, καρδιογράφημα, εξετάσεις αίματος…». 
Το συμπέρασμα του γιατρού δεν είναι αυθαίρετο: «Είχε πρόσφατα χάσει τη δουλειά του και ως ανασφάλιστος δεν είχε καν χρήματα για τα φάρμακά του. Γι’ αυτό και του είχα προτείνει τη λύση του Κοινωνικού Ιατρείου». Οπως όμως φάνηκε στην πορεία, ούτε και εκεί απευθύνθηκε ο άρρωστος άνδρας. «Είναι πολλοί αυτοί που διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια. Ντρέπονται» τονίζει ο κ. Αργυρίου. 
Χωρίς ιατρική παρακολούθηση και φαρμακευτική αγωγή, η επιπλοκή ήταν σχεδόν αναμενόμενη: «Εμφάνισε κολπική μαρμαρυγή με αποτέλεσμα να υποστεί εγκεφαλικό. Νοσηλεύθηκε σε άλλο δημόσιο νοσοκομείο, με βλάβες οι οποίες ελπίζω να μην είναι μόνιμες». 
Πόσο κόστιζε το αντιπηκτικό φάρμακο που θα τον προφύλασσε από επιπλοκές, όπως το εγκεφαλικό; «Οχι πάνω από 3 ή 4 ευρώ» απαντά προβληματισμένος.
Διευθυντής στη Β’ Καρδιοχειρουργική του Νοσοκομείου Ευαγγελισμός