Η ξεχασμένη πάλη των τάξεων

Η ιστορία της κομμουνιστικής διακυβέρνησης της Κίνας μπορεί να γίνει κατανοητή από διαφορετικές οπτικές. Μία από αυτές είναι η πάλη των τάξεων.

Στην Κίνα του Μάο Τσετούνγκ δεν υπήρχαν ούτε ιδιοκτήτες ούτε καπιταλιστές. Καθώς θεωρούνταν αρχέτυπα εκμεταλλευτών, μετά το 1949 έχασαν αμέσως όσα κατείχαν. Στην εποχή του Μάο, όταν οι ελλείψεις σε βασικά αγαθά αποτελούσαν καθημερινό φαινόμενο, όλοι ήταν άποροι. Οι πρώην γαιοκτήμονες και οι καπιταλιστές ήταν επίσης άποροι. Εκείνη την περίοδο, δεν υπήρχαν πλέον τάξεις, πολύ περισσότερο δε ταξικός πόλεμος. Κάθε μέρα ωστόσο, όλοι φωνάζαμε «Μην ξεχνάτε ποτέ την πάλη των τάξεων».

Η φράση αυτή ήταν γραμμένη στους τοίχους των πόλεων και των χωριών ολόκληρης της Κίνας. Hταν γραμμένη στα ποτήρια και στις τουαλέτες μας και ακόμη και όταν πηγαίναμε για ύπνο δεν μπορούσαμε να ξεχάσουμε τη συγκεκριμένη προτροπή καθώς η φράση «Μην ξεχνάτε ποτέ την πάλη των τάξεων» ήταν τυπωμένη και στα μαξιλάρια μας.

Σήμερα όμως η Κίνα μοιάζει ελάχιστα με την Κίνα του Μάο. Οι τάξεις και η πάλη των τάξεων επανήλθαν και κάθε στιγμή μπορούμε να διαβάσουμε αναφορές για τη ζωή στα δύο άκρα.

Σε ένα ξενοδοχείο, ο διευθυντής μιας εταιρείας και οι καλεσμένοι του ξόδεψαν περισσότερα από 32.000 δολάρια για ένα γεύμα. Μη θέλοντας να χρεώσει ένα τόσο μεγάλο ποσό σε πιστωτική κάρτα, ο υπεύθυνος του εστιατορίου επέμενε να πληρωθεί με μετρητά. Eπειτα από μια έντονη λογομαχία, ο αυταρχικός διευθυντής τηλεφώνησε σ’ έναν υφιστάμενό του και του ζήτησε να του φέρει τα χρήματα σε χαρτονομίσματα του ενός γουάν. Καθώς το προσωπικό του ξενοδοχείου προσπαθούσε να μετρήσει τα χαμηλής αξίας χαρτονομίσματα, ο διευθυντής της εταιρείας ο οποίος καθόταν σε έναν καναπέ και ξεφύλλιζε ένα περιοδικό δήλωσε πως «εγώ έχω τη δυνατότητα να πληρώσω. Εσείς έχετε τη δυνατότητα να μετρήσετε;».

Την τελευταία τριακονταετία στην Κίνα σημειώθηκαν συνταρακτικές αλλαγές. Η ανώμαλη ανάπτυξη δημιούργησε ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Η κινεζική κοινωνία είναι γεμάτη αντιφάσεις αλλά στη θέση της φράσης «Μην ξεχνάτε ποτέ την πάλη των τάξεων» πλέον υπάρχει η «αρμονική κοινωνία» και «η σταθερότητα υπεράνω όλων».

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 64 ετών, η Κίνα έγραψε ένα παράλογο κεφάλαιο στην ιστορία της πάλης των τάξεων. Στο παρελθόν, οι τάξεις είχαν εξαλειφθεί αλλά οι κυβερνώντες μας διέταζαν να μην «ξεχνάμε ποτέ την πάλη των τάξεων». Τώρα οι τάξεις επέστρεψαν αλλά οι ηγέτες απαιτούν ο αγώνας των τάξεων να λησμονηθεί.  

Η Κίττυ Ξενάκη απουσιάζει εκτάκτως