Αγόραζε 2,5 ευρώ και πουλούσε στο νοσοκομείο 500 ευρώ

Την περίοδο του ξέφρενου πάρτι στο ΕΣΥ δραστηριοποιούνταν ο 55χρονος επιχειρηματίας, ο οποίος συνελήφθη χθες με την κατηγορία ότι πωλούσε σχεδόν σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία υλικά υπερτιμολογημένα ακόμη και κατά 241%. Η διαπιστωμένη έως τώρα ζημιά εις βάρος του Δημοσίου ξεπερνά τα δέκα εκατομμύρια ευρώ. Το μεγάλο φαγοπότι, στο οποίο αναζητούνται οι συνδαιτυμόνες-συνεργοί του επιχειρηματία μέσα στα νοσοκομεία, τοποθετείται την περίοδο 2008-2010. Η απάτη αποκαλύφθηκε έπειτα από έρευνα της Εισαγγελέως κατά της Διαφθοράς, Ελένης Ράικου.

Το Παρατηρητήριο Τιμών – η ηλεκτρονική πλατφόρμα στην οποία αποτυπώνονται οι τιμές των νοσοκομειακών υλικών -, που σήμερα λειτουργεί ως κόφτης των υπερτιμολογήσεων, δεν είχε τεθεί σε εφαρμογή την επίμαχη περίοδο, με γιατρούς να παραγγέλνουν αδικαιολόγητες ποσότητες υλικών, οι οποίες περνούσαν χωρίς ελέγχους από τις αρμόδιες επιτροπές των νοσοκομείων.

Ακόμη όμως και σήμερα, παρά τους ελέγχους, το σύστημα προμηθειών παραμένει ημιτελές, αφού η προοπτική να γίνονται ενιαίες προμήθειες από τα διασυνδεόμενα νοσοκομεία, κάτι που θα εξασφάλιζε χαμηλότερες τιμές στα υλικά, παραμένει στα χαρτιά. Οπως προκύπτει, ο κατηγορούμενος επιχειρηματίας εξακολουθούσε να έχει συμβάσεις με δημόσια νοσοκομεία, που ήταν ενεργές τουλάχιστον έως τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου.

Ως χαρακτηριστικότερη περίπτωση της δράσης του συλληφθέντος επιχειρηματία, την επίμαχη περίοδο της δικαστικής έρευνας, περιγράφεται η αγορά αιμοστατικού από την Τσεχία έναντι μόλις 2,5 ευρώ, το οποίο ο 55χρονος διέθετε σε δημόσιο νοσοκομείο σε τιμή που άγγιζε τα 500 ευρώ! Σύμφωνα με πληροφορίες, από τον Αύγουστο του 2008 μέχρι και τον Νοέμβριο του 2010 ο κατηγορούμενος επιχειρηματίας εμφανιζόταν σε περισσότερα από εκατό δημόσια νοσοκομεία ως νόμιμος εκπρόσωπος εταιρείας εμπορίας ιατρικών ειδών, παριστάνοντας ψευδώς σε διοικήσεις και σε υπαλλήλους των τμημάτων προμηθειών πως τα ιατρικά είδη που διακινούσε είχαν αγοραστεί από κυπριακή εταιρεία στις αναγραφόμενες τιμές των τιμολογίων και πως στην τελική τιμή θα έπρεπε να ενσωματωθεί και το δικό του κέρδος. Οπως διαπιστώθηκε, όμως, η κυπριακή εταιρεία είχε συσταθεί από τον ίδιο και η εταιρεία του στην Ελλάδα ήταν ο μοναδικός… πελάτης της. Μέσω της κυπριακής εταιρείας αγόραζε πάμφθηνα από οπουδήποτε και «πωλούσε» πανάκριβα στην ελληνική του εταιρεία. Εμφάνιζε, λοιπόν, τα τιμολόγια αγοράς από την κυπριακή εταιρεία, προσέθετε λογικό κέρδος και κατάφερνε να διαθέτει στα νοσοκομεία υλικά με υπέρογκες τιμές.

ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΗΓΗ. Πάντως, τα αιμοστατικά αποτελούσαν μεγάλη πληγή για το ΕΣΥ. Οι αριθμοί που αφορούν μεγάλο νοσοκομείο της Δυτικής Ελλάδας είναι ενδεικτικοί. Το 2005 ο λογαριασμός για τη χρήση αιμοστατικών δεν ξεπέρασε τα 15.000 ευρώ. Τέσσερα χρόνια μετά, η δαπάνη εκτοξεύτηκε στα 529.000 ευρώ, χωρίς να υπάρχει αύξηση στα χειρουργεία, άρα και στις ανάγκες του νοσοκομείου για τα συγκεκριμένα υλικά.  

Κι όμως, τα αστρονομικά ποσά δεν προκάλεσαν έκπληξη στους ελεγκτές: οι αιμοστατικές σκόνες, οι γάζες ή τα σπρέι κόστιζαν αδικαιολόγητα ακριβά για το ΕΣΥ, αφήνοντας μεγάλο περιθώριο κέρδους για τους γιατρούς.

Το κόλπο θύμιζε καλοστημένη παράσταση: οι χειρουργοί άνοιγαν το ένα αιμοστατικό μετά το άλλο, χωρίς όμως να τα χρησιμοποιούν. Τα πέταγαν στα σκουπίδια, με τον λογαριασμό να τρέχει.

Τα κέρδη του κατηγορούμενου επιχειρηματία ήταν τέτοια, ώστε του άφηναν περιθώρια για δωρεές: κεντρικό νοσοκομείο στην Αθήνα τού έστειλε ακόμη και ευχαριστήρια επιστολή το 2012, επειδή κάλυψε τα έξοδα υλικών που χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενείς, ύψους 11.500 ευρώ.   

Με το Παρατηρητήριο Τιμών, πάντως, φαίνεται να έχει μπει μια τάξη στις υπερτιμολογήσεις. Και αυτό διότι, ύστερα από έρευνα αγοράς, ορίστηκε πλαφόν στις τιμές των υλικών ανά κατηγορία.

Το παράδειγμα του Παίδων Αγία Σοφία είναι ενδεικτικό: το 2009 η χρονιά έκλεισε με χρέη ύψους 23 εκατομμυρίων ευρώ (χωρίς να υπολογίζεται η μισθοδοσία του προσωπικού), αφού μόνο τα λειτουργικά έξοδα άγγιξαν τα 54 εκατομμύρια ευρώ. Το 2013, αυτά τα έξοδα έπεσαν στα 40 εκατομμύρια ευρώ.

ΜΙΚΡΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ. Οπως, ωστόσο, εξηγεί στα «ΝΕΑ» πρώην διοικητής του ΕΣΥ, το σύστημα προμηθειών είναι μεν πιο αποτελεσματικό σε σχέση με το παρελθόν, δεν έχει όμως καταφέρει να κλειδώσει όλα τα παράθυρα αισχροκέρδειας, ούτε και να ρίξει δυναμικά τις τιμές θέτοντας σε εφαρμογή κεντρικούς διαγωνισμούς.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το υπουργείο Υγείας βάσει της σχετικής πλατφόρμας συλλογής δεδομένων από όλα τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας (ESYNET), οι κοινές προμήθειες μεταξύ των διασυνδεόμενων νοσοκομείων κυμαίνονται μεταξύ 3%-9%. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι νοσοκομειακές μονάδες καταφεύγουν σε πρόχειρους διαγωνισμούς ή παρατείνουν τις συμβάσεις με τους προμηθευτές και μετά τη λήξη τους. Ταυτόχρονα, οι γιατροί έχουν το δικαίωμα απαίτησης συγκεκριμένων υλικών, εφόσον αιτιολογείται η καλύτερη αντιμετώπιση των περιστατικών με τη χρήση τους.