Ο εκφοβισμός έφερε τον «Καλικάντζαρο»

Η ψηφοφορία για το δημοψήφισμα δεν πραγματοποιήθηκε τελικά εκείνη την ημέρα: κάποιοι βουλευτές αρνήθηκαν να καταγραφούν ως παρόντες και δεν υπήρξε η απαραίτητη απαρτία. Το επόμενο πρωί, πριν ακόμα χαράξει, ένοπλοι άνδρες κατέλαβαν το κτίριο του τοπικού Κοινοβουλίου. Από εκείνη τη στιγμή και εφεξής οι δημοσιογράφοι αποκλείστηκαν. Και τα κινητά των βουλευτών κατάσχονταν στην είσοδο. Κλειστή βρήκε την είσοδο όμως και ο Ανατόλι Μογκίλιοφ, ο τοπικός πρωθυπουργός της Κριμαίας, άνθρωπος διορισμένος από τον Γιανουκόβιτς.

Ο Μογκίλιοφ είχε εκφραστεί εναντίον της απόσχισης από το Κίεβο. Και το κυβερνών κόμμα που εκπροσωπούσε – το Κόμμα των Περιφερειών που ήλεγχε τις 80 από τις 100 έδρες – είχε δεσμευτεί υπέρ μιας αυτόνομης Κριμαίας εντός της Ουκρανίας. Ομως το ίδιο εκείνο βράδυ ανακοινώθηκε πως 53 βουλευτές είχαν ψηφίσει υπέρ της αντικατάστασης του Μογκίλιοφ από τον 41χρονο Σεργκέι Αξιόνοφ, τον επικεφαλής του κόμματος Ρωσική Ενότητα, που διακηρύσσει στην ιστοσελίδα του πως «το μέλλον της Κριμαίας και της Ουκρανίας είναι η ένωση με τη Ρωσία», είχε αποσπάσει ωστόσο στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2010 μόλις 4% των ψήφων και τρεις έδρες. Η Μόσχα αρνείται κάθε ρόλο στην εγκαθίδρυση του Αξιόνοφ, γνωστού από τις εποχές που δραστηριοποιούνταν ως επιχειρηματίας, τη δεκαετία του 1990, ως «Καλικάντζαρος». Ακόμα και αναλυτές φίλα προσκείμενοι στο Κρεμλίνο, ωστόσο, λένε πως ήταν επιλογή της Ρωσίας. «Ηταν όλα μια μεγάλη παράσταση, μια τραγική παράσταση» λέει ο Λεονίντ Πιλούνσκι, ένας από τους αντιπολιτευόμενους τοπικούς βουλευτές που υποστήριξαν στο πρακτορείο Ρόιτερ πως η ψηφοφορία ήταν στημένη και πως κρίσιμες αποφάσεις ελήφθησαν προτού προλάβει κανείς να αντιδράσει.

«Δεν ήμουν καν στη Συμφερόπολη και εντούτοις η ψήφος μου προσμετρήθηκε» κατήγγειλε βουλευτής του Κόμματος των Περιφερειών. Είπε επίσης ότι γνωρίζει τουλάχιστον άλλες δέκα ανάλογες περιπτώσεις∙ αλλά κανείς δεν τολμά να μιλήσει από τον φόβο των αντιποίνων: «Θα σας πω πώς τρομάζουν τον κόσμο: αφού έστησαν την πρώτη ψηφοφορία, μας είπαν πως θα άρχιζαν ποινικές έρευνες εναντίον οποιουδήποτε μιλούσε. Αυτοί που έχουν την εξουσία δεν είναι πραγματικά πολιτικοί αλλά επιχειρηματίες. Είναι εύκολο να τους πιέσεις. Εχουν πολλά να χάσουν».

Οταν έπεσε ο Γιανουκόβις, οι βουλευτές του κόμματός του στο Κίεβο στήριξαν τη νέα κυβέρνηση που τον αντικατέστησε. Στην Κριμαία, όμως, κάποια μέλη του κόμματος συστρατεύτηκαν με τον Αξιόνοφ. Η εξήγηση του Πιλούνσκι είναι πως θέλησαν να προστατεύσουν έτσι τον εαυτό τους έναντι ενδεχόμενων ερευνών, από τις νέες Αρχές του Κιέβου, γύρω από τα χρόνια τους στην εξουσία της χερσονήσου. Πάντως μία εβδομάδα αφότου ένοπλοι ύψωσαν τη ρωσική σημαία στο τοπικό Κοινοβούλιο, ο Αξιόνοφ και οι σύμμαχοί του πραγματοποίησαν νέα ψηφοφορία και διακήρυξαν ότι το Κοινοβούλιο καλούσε τον Βλαντίμιρ Πούτιν να προσαρτήσει την Κριμαία. Παράλληλα, προκήρυξαν δημοψήφισμα για την ερχόμενη Κυριακή με το ερώτημα της ένταξης στη Ρωσία. Ακόμα μία φορά, αρκετοί βουλευτές δήλωσαν πως δεν ήταν παρόντες. Ούτε ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι ήταν παρόντες. «Ρωσία! Ρωσία!» άρχισε να φωνάζει το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί απέξω μόλις ανακοινώθηκε η «ομόφωνη απόφαση».

Η Μόσχα ανέκαθεν πόνταρε στον Γιανουκόβιτς. Μετά το πραξικόπημα όμως στο Κίεβο, στις 22 Φεβρουαρίου, η Μόσχα αποφάσισε ότι έπρεπε να στηρίξει την απόσχιση της Κριμαίας από την Ουκρανία. Επειτα έψαξαν να βρουν ποιος θα μπορούσε να αναλάβει επικεφαλής της. Επέλεξαν τον Αξιόνοφ Σεργκέι Μαρκόφ, ρώσος πολιτικός αναλυτής, φίλα προσκείμενος  στο Κρεμλίνο