Εξέταση αίματος εντοπίζει το Αλτσχάιμερ πριν εκδηλωθεί

Μία εξέταση αίματος μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια 90% ποιοι ηλικιωμένοι θα εκδηλώσουν εντός τριετίας νόσο Αλτσχάιμερ, αναφέρουν αμερικανοί επιστήμονες.

Η εξέταση ελέγχει τα επίπεδα δέκα λιπιδίων στο αίμα και δοκιμάστηκε σε 525 εθελοντές, ηλικίας άνω των 70 ετών.

Όπως γράφουν οι ερευνητές στην επιθεώρηση «Nature Medicine», συνέκριναν διάφορους δείκτες στο αίμα 53 εθελοντών που ανέπτυξαν νόσο Αλτσχάιμερ ή ήπια νοητική διαταραχή με εκείνους από το αίμα 53 άλλων εθελοντών, οι οποίοι διατήρησαν ακμαίες τις νοητικές λειτουργίες τους.

Έτσι εντόπισαν διαφορές στα επίπεδα των δέκα λιπιδίων μεταξύ των δύο ομάδων.

Στη συνέχεια, εξέτασαν τα ίδια λιπίδια στους υπόλοιπους εθελοντές και ανακάλυψαν πως τα επίπεδά τους μπορούσαν να αποκαλύψουν με ακρίβεια 90% ποιοι θα εκδήλωναν Αλτσχάιμερ μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Η ήπια νοητική διαταραχή είναι μία κατάσταση που εξελίσσεται σε Αλτσχάιμερ σε περίπου έναν στους δύο πάσχοντες.

Οι ειδικοί ορίζουν την ήπια νοητική διαταραχή ως την ύπαρξη προβλημάτων με τη μνήμη τα οποία είναι αρκετά σοβαρά ώστε να τα παρατηρήσει ο πάσχων ή οι οικείοι του, αλλά δεν είναι αρκετά σοβαρά ώστε να επεμβαίνουν στην καθημερινότητά του.

Μελέτες έχουν δείξει πως η ήπια νοητική διαταραχή πρωτοεκδηλώνεται στους 40άρηδες και 50άρηδες και φτάνει να προσβάλλει τον ένα στους πέντε 60άρηδες.

«Υπάρχει τεράστια ανάγκη για μία απλή εξέταση που θα ανιχνεύει το Αλτσχάιμερ πριν εκδηλωθεί», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Χάουαρντ Φέντεροφ, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Georgetown, στην Ουάσινγκτον.

«Αν και τα ευρήματά μας είναι πολύ ενθαρρυντικά, θα πρέπει να επαληθευτούν σε μελέτες με μεγάλους αριθμούς εθελοντών πριν αρχίσει η ευρεία διάθεση της εξέτασης».

Η πρώιμη διάγνωση έχει καθοριστική σημασία για την αντιμετώπιση της άνοιας, διότι όταν πια γίνουν εμφανή τα προβλήματα μνήμης έχουν ήδη περάσει 10-15 χρόνια από τη στιγμή που αρχίζει ο θάνατος των εγκεφαλικών κυττάρων που ευθύνεται γι’ αυτά.

Έτσι, όταν οι ασθενείς μαθαίνουν ότι έχουν άνοια, έχουν ήδη χάσει το ένα πέμπτο των κέντρων της μνήμης στον εγκέφαλό τους.

Αυτός είναι και ο λόγος που τα φάρμακα για τη νόσο δεν είναι ιδιαιτέρως αποτελεσματικά, λένε οι ειδικοί.

Όπως εξηγεί ο δρ Νικ Φοξ, καθηγητής Νευρολογίας στο University College του Λονδίνου (UCL), η έρευνα για μία πρώιμη εξέταση για την άνοια σημειώνει προόδους.

Ήδη είναι εφικτό να απεικονιστούν σε τομογραφίες εγκεφάλου οι πρωτεϊνικές πλάκες που ευθύνονται για το Αλτσχάιμερ, ενώ διάφορες ερευνητικές ομάδες έχουν εντοπίσει δείκτες στο αίμα που ενδεχομένως θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την πρώιμη διάγνωση.

Εκτός από τα λιπίδια της νέας μελέτης, άλλοι τέτοιοι δείκτες είναι μικροσκοπικά θραύσματα γενετικού υλικού (microRNA) και η αναζήτηση πρωτεϊνών όπως η αμυλοειδής και η APOE.

Η άνοια δεν είναι μία ασθένεια, αλλά πολλές. Ουσιαστικά ο όρος άνοια είναι μία «ομπρέλα» που περικλείει σχεδόν 100 ασθένειες, οι οποίες οδηγούν σε μαζικό θάνατο τα εγκεφαλικά κύτταρα και έτσι επηρεάζουν τη μνήμη, τη γλώσσα, τη νοητική οξύτητα, την κατανόηση και την κριτική σκέψη.

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας, καθώς είναι η αιτία των νοητικών προβλημάτων στο περίπου 65% των περιπτώσεων.