Τα πλοκάμια της μαφίας σε όλη την Ευρώπη

Κατά τη διάρκεια του 2013 τα στελέχη της Μονάδας Διερεύνησης Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών της Τράπεζας της Ιταλίας δέχτηκαν περισσότερες από 60.000 αναφορές για ύποπτες οικονομικές δραστηριότητες και μεταφορές κεφαλαίων συνολικής αξίας 85 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πίσω από αυτή την ιδιαίτερα επώδυνη για την ιταλική οικονομία φυγή κεφαλαίων βρίσκονται μερικές από τις πιο δραστήριες εγκληματικές οργανώσεις στον κόσμο, οι πανίσχυρες ιταλικές μαφίες.

Τεράστια χρηματικά ποσά εγκαταλείπουν την Ιταλία για να καταλήξουν στην Ευρώπη, όπου θα χρησιμοποιηθούν για την ίδρυση εταιρειών αλιείας στις Αστουρίες, για την ανέγερση ξενοδοχείων στη Βαλόνα, για την κατασκευή πολυτελών κατοικιών στην Κυανή Ακτή. Παράλληλη με την εκροή κεφαλαίων είναι και η μετατόπιση της εγκληματικότητας. Τα μέλη της Ντράνγκετα επιλέγουν να φύγουν από την Καλαβρία και την υπόλοιπη Ιταλία και μεταναστεύουν στην Ισπανία και την Πορτογαλία, την Κροατία, τη Ρουμανία και την Αλβανία, τη Γερμανία, την Ελβετία, την Ολλανδία, τη Βρετανία και ακόμη βορειότερα, ώς τη Σκωτία. Ομως οι μαφιόζοι της Καλαβρίας δεν είναι μόνοι τους καθώς τους ακολουθούν οι άνδρες της ναπολιτάνικης Καμόρα, της σικελικής Κόζα Νόστρα και της Σάκρα Κορόνα Ουνίτα από την Απουλία.

Οι αστυνομίες των ευρωπαϊκών χωρών επιβεβαιώνουν τις παράνομες δραστηριότητες των μελών των ιταλικών εγκληματικών οργανώσεων στην επικράτειά τους, αλλά εμφανίζονται σχεδόν ανίκανες – αν όχι απρόθυμες – να αντιδράσουν. Αυτός είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο οι μαφιόζοι πλέον προτιμούν να δρουν κυρίως στην Ευρώπη. «Διαπιστώσαμε ότι οι εγκληματικές οργανώσεις επιδιώκουν να επενδύουν στο εξωτερικό, όπου οι έρευνες είναι περιορισμένες και όπου υπάρχει επιεικέστερη νομοθεσία και πιο αδύναμα συστήματα επιβολής του νόμου. Στόχος τους είναι η εκμετάλλευση των διαφορετικών νομοθεσιών από χώρα σε χώρα» εξηγεί στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα» ο Φράνκο Ρομπέρτι, γενικός εισαγγελέας κατά της Μαφίας.

Το αδίκημα της συμμετοχής σε οργάνωση τύπου μαφίας και τα σχετικά προληπτικά μέτρα για δημεύσεις ύποπτων κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων υφίστανται μόνο στην Ιταλία. Η απουσία ενός κοινού ευρωπαϊκού νομικού ορισμού του οργανωμένου εγκλήματος περιορίζει σημαντικά και τις ιταλικές Αρχές, οι οποίες πρακτικά μπορούν να δράσουν μόνο στη χώρα τους. Τη στιγμή που στην Ιταλία η πλειονότητα των κατασχέσεων και των προσπαθειών εξάλειψης των πηγών εισοδημάτων της μαφίας αφορά εταιρείες και επιχειρήσεις, το 70% των περιουσιακών στοιχείων που αποσπάται από τις ιταλικές μαφίες στο εξωτερικό αποτελείται από μετρητά και αυτοκίνητα. Σύμφωνα με τον Ρομπέρτι, ο μοναδικός τρόπος για την αντιμετώπιση της εγκληματικής δράσης των μαφιών της Ιταλίας στην επικράτεια της Γηραιάς Ηπείρου είναι «η εναρμόνιση των ευρωπαϊκών νομοθεσιών και η διεθνής συνεργασία».

Οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι όμως εξακολουθούν να εθελοτυφλούν. Η αποκαλούμενη από τον ιταλικό Τύπο «σφαγή του Ντούισμπουργκ» – τον Αύγουστο του 2007 δύο από τις περισσότερες από 150 φατρίες της Ντράνγκετα που δραστηριοποιούνται ανά την υφήλιο έλυσαν τις διαφορές τους ανταλλάσσοντας δεκάδες πυροβολισμούς που κόστισαν τη ζωή σε έξι ανθρώπους – για τις γερμανικές Αρχές δεν αποτέλεσε «μια τρομακτική προειδοποίηση αλλά ένα τυχαίο περιστατικό». Σήμερα, επτά χρόνια μετά, τα μέλη των συμμοριών της Καλαβρίας περιφέρονται σαν όρνεα γύρω από το εργοτάξιο του Stuttgart 21, ενός κολοσσιαίου κατασκευαστικού έργου αστικής ανάπλασης στη Στουτγάρδη, καθώς βλέπουν σ’ αυτό μια νέα πηγή εσόδων. «Στη Γερμανία η Ντράνγκετα αντιμετωπίζεται ακόμη ως ένα φολκλορικό φαινόμενο» επισημαίνει η γερμανίδα ερευνητική δημοσιογράφος Πέτρα Σάσκι.

Την ίδια ώρα, με κινητήριο μοχλό τις κοινότητες των ιταλών μεταναστών στο εξωτερικό, η Ντράνγκετα έχει αρχίσει να απλώνει τα πλοκάμια της όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο, από τις ΗΠΑ έως την Αυστραλία. Σύμφωνα με τον ιταλό πολιτικό και συγγραφέα, ειδικό σε ζητήματα εγκληματικών οργανώσεων Εντσο Τσικόντε, οι Βορειοευρωπαίοι κάνουν το ίδιο λάθος που έκαναν πριν από χρόνια οι Ιταλοί της Βόρειας Ιταλίας. «Πίστευαν ότι οι μαφίες αποτελούσαν ζήτημα του Νότου και ξαφνικά βρέθηκαν με τον “νονό” στο σπίτι καθώς άργησαν να ξυπνήσουν».