Χθες το απόγευμα στην Πλατεία Συντάγματος πραγματοποιήθηκε μια κάπως ασυνήθιστη συγκέντρωση διαμαρτυρίας. Οι συγκεντρωθέντες δεν ήταν έλληνες πολίτες, αλλά ουκρανοί μετανάστες που ζουν στην Ελλάδα. Και η διαμαρτυρία τους δεν στρεφόταν κατά της Ρωσίας ή του προέδρου της. Ο λόγος που συγκεντρώθηκαν για να διαμαρτυρηθούν στο κέντρο της Αθήνας είναι ο τρόπος που καλύπτουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης – κυρίως τα τηλεοπτικά – την κρίση που διέρχεται η χώρα τους.
Ας υποθέσουμε ότι οι Ουκρανοί έχουν άδικο και ότι εκείνη η παλιά γοητεία που μας ασκεί το ξανθό γένος και που συνήθως μας κάνει να βλέπουμε έναν πιστό σύμμαχο εκεί που δεν υπάρχει, δεν μας εμποδίζει να αντιληφθούμε αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ουκρανία. Ας πούμε ότι η αποτίμησή μας είναι η ψύχραιμη, ότι δεν βλέπουμε μόνο κακούς ουκρανούς εθνικιστές από τη μία πλευρά και από την άλλη καλούς Ρώσους που απλώς υποχρεώνονται να γίνουν τιμωροί, ότι το σχήμα «καλοί – κακοί» δεν μας πείθει, ότι οι «ιστορικοί και πολιτισμικοί δεσμοί» που φαντασιωνόμαστε με το ξανθό γένος σχεδόν με ηδυπάθεια δεν θολώνουν το οπτικό μας πεδίο.
Αν είναι έτσι, πρέπει τότε να δεχθούμε δύο πράγματα. Το ένα είναι ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν λέει θηριώδη ψέματα. Ο ρώσος πρόεδρος έσπασε τη σιωπή του πριν από μερικές ημέρες – σημειώνει στο περιοδικό New Yorker η Νατάλια Αντελάβα – για να υποστηρίξει ότι στην Κριμαία δεν έχουν πατήσει το πόδι τους ρώσοι στρατιώτες πέραν αυτών που υπηρετούν στη ρωσική βάση της Σεβαστούπολης. Και οι πάνοπλοι τύποι με τις στολές χωρίς διακριτικά; Α όχι, είναι εθελοντές. Και πού βρήκαν τις στολές; Μα τις πουλάνε στα μαγαζιά.
Το δεύτερο που πρέπει να δεχθούμε είναι ότι η τακτική της στρατιωτικής προστασίας των «αδελφών» σε άλλες χώρες είναι πολύ παλιά και είναι η ίδια που χρησιμοποιούσε ο Αδόλφος Χίτλερ. Ο Ανταμ Μίχνικ, ένας από τους σημαντικότερους πολωνούς διανοούμενους και διευθυντής της εφημερίδας Gazeta Wyborcza, υπενθύμιζε προ ημερών σε ένα κείμενό του ότι η κομμουνιστική Ρωσία μοίρασε με τη ναζιστική Γερμανία την Πολωνία το 1939 στο όνομα της προστασίας της εθνοτικής μειονότητας και των προλετάριων από το «ιμπεριαλιστικό» πολωνικό καθεστώς. Εναν χρόνο αργότερα, η «αδελφική βοήθεια» προσφέρθηκε στις βαλτικές χώρες και, μετά τον πόλεμο, στη Βουδαπέστη το 1956 και στην Πράγα το 1968. Στην ίδια ακριβώς μέθοδο είχε καταφύγει και ο Χίτλερ πρώτα στην Τσεχοσλοβακία και μετά στην Πολωνία.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από τα βασικά και ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Διαφορετικά, είμαστε υποχρεωμένοι να δώσουμε δίκιο στους ουκρανούς διαδηλωτές.