[Ανάλυση] Επικίνδυνα παιχνίδια με το χρέος

Τo έλεγε κατ’ ιδίαν πρώην υπουργός Οικονομικών με ένα μείγμα κυνισμού και μελαγχολίας: «Οι ξένοι δεν θα δώσουν κάτι άλλο σε αυτή την κυβέρνηση. Απλώς θα προσπαθήσουν να δεσμεύσουν την επόμενη…». Με την τρόικα να μην έρχεται, το δημοσιονομικό ξεχείλωμα – βοηθούντος και του ΣτΕ – να συνεχίζεται και τη συζήτηση για το χρέος να μην έχει ξεκινήσει, η παρατήρηση αυτή ενέχει ένα στοιχείο ψυχρολουσίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κυβέρνηση αυτή απέτρεψε τη δραχμή, πήρε την τζάμπο δόση των 50 δισ. τον Δεκέμβριο του 2012, κέρδισε την αποκατάσταση της διεθνούς σχέσης της χώρας – και πού δεν πήγε ο Αντώνης Σαμαράς το 2013! – ενώ εισπράττει τα εύσημα του Βερολίνου.

Αυτά όμως είναι πλέον κεκτημένα. Το πρωτογενές πλεόνασμα δεν έχει προς το παρόν αποδώσει. Ούτε πολιτικά, αφού ο κυβερνητικός συνασπισμός συνεχίζει να πιέζεται δημοσκοπικά. Ούτε στη σχέση με την τρόικα που, αντί να έχει εξομαλυνθεί, φαίνεται να οξύνεται. Φαίνεται μάλιστα ότι μόνο η προεδρία της ΕΕ κρατάει χαμηλά τους τόνους. Ηδη όμως φάνηκαν – μετά την άτσαλη δήλωση Ντεϊσελμπλούμ – οι συνέπειες στο Χρηματιστήριο. Ο δεύτερος χειμώνας της κυβέρνησης αρχίζει να αποκτά στοιχεία αβεβαιότητας εκεί που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να βγαίνουμε στο ξέφωτο. Τα ίδια ισχύουν και για το αν θα εξέλθουμε στις αγορές. Το θέλουμε αλλά η ρότα μας δεν είναι καθαρή όπως της Ιρλανδίας ή ακόμη και της Πορτογαλίας.

Αυτόν τον φαύλο κύκλο ήθελε – και συνεχίζει να θέλει – να σπάσει η κυβέρνηση με την αύξηση κεφαλαίου της Eurobank. Και αυτή όμως καθυστερεί, καθώς πρέπει να περάσει ανάμεσα στις συμπληγάδες του ελέγχου των τραπεζών από την Blackrock και των δυσκολιών του τραπεζικού νομοσχεδίου. Την ίδια ώρα, η αξιωματική αντιπολίτευση επιχειρεί με κάθε τρόπο να δώσει μηνύματα προς τα μέσα και προς τα έξω. Προς τα μέσα με απειλές για ειδικά δικαστήρια σε περίπτωση πώλησης της Eurobank κάτω από την τιμή κτήσης των μετοχών της από το ΤΧΣ. Εστω κι αν με το χρηματιστηριακό μπουμ τα χρήματα θα βγουν από τις υπεραξίες των μετοχών. Προς τα έξω με κλεισίματα ματιού που αφορούν το χρέος. Στο θέμα αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ διορθώνει σε τακτά χρονικά διαστήματα τη θέση του. Λιγότερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παραδοχή Σταθάκη ότι το λεγόμενο απεχθές χρέος – εξοπλιστικά και άλλα – είναι 5%. Περισσότερο ενδιαφέρον έχει η εμμονή σε διαγραφή/κούρεμα του «μεγαλύτερου μέρους» του χρέους. Είναι μια θέση που καθρεφτίζει την αντίληψη του ΔΝΤ.

Η κυβέρνηση έχει αποφύγει με μεγάλη προσοχή να μπει στην κόντρα ΔΝΤ – Βερολίνου για το χρέος. Η Αθήνα θέλει με κάθε τρόπο να αποφύγει να ερεθίσει τους Ευρωπαίους. Δεν είναι κακή στρατηγική. Αντιθέτως, ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να παίζει διαφορετικά και να προτίθεται – για λόγους που έχουν να κάνουν και με την εσωτερική του ρητορική – να πάει σε σύγκρουση στο θέμα του χρέους. Νομίζουν πως έτσι θα γίνουν καταλύτης στη διαμάχη ΔΝΤ – Γερμανών; Θέλουν να προεξοφλήσουν την προοπτική εξουσίας που δίνουν οι δημοσκοπήσεις; Σίγουρα πρόκειται για επιλογή με ρίσκο. Αν η συζήτηση για το χρέος γίνει εκ μέρους μας με εκβιαστικό τρόπο, οι συνέπειες μπορεί να είναι ανεξέλεγκτες. Το σενάριο της δραχμής μπορεί να έχει απομακρυνθεί, δεν έχει όμως αποκλειστεί. Επίσης το ΔΝΤ δεν είναι ο καλύτερος σύμμαχος. Ο τελευταίος που το έβαλε στο παιχνίδι ήταν, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, ο Γιώργος Παπανδρέου το 2009, και είναι γνωστό ότι αυτό δεν ωφέλησε ούτε τον ίδιο ούτε τη χώρα.