[Διαστάσεις] Το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι

Οι 58 έχουν ένα ισχυρό ατού: ανάμεσα στους εκπροσώπους τους είναι άνθρωποι σαν τον Γιάννη Βούλγαρη. Η ομιλία του προχθές το βράδυ στο Περιστέρι είναι υπόδειγμα σύγχρονου και καθαρού πολιτικού λόγου, στον αντίποδα των ξύλινων και συμπλεγματικών κειμένων που κατέστρεψαν την ελληνική γλώσσα και την ελληνική πολιτική. Προτείνω σε όσους πιστεύουν στις ιδέες της σοσιαλδημοκρατίας να την αναζητήσουν και να τη διαβάσουν. Την ομιλία, όχι τα ρεπορτάζ γι’ αυτήν. Κι έτσι θα διαπιστώσουν ότι ο ομιλητής δεν προβοκάρισε κανέναν, δεν διέλυσε κανένα κόμμα, δεν γκρέμισε την ιστορία κανενός, αλλά απευθύνθηκε με σεβασμό, σεμνότητα και ειλικρίνεια στους ψηφοφόρους που ασφυκτιούν ανάμεσα στον αυταρχισμό της ΝΔ και τον λαϊκισμό του ΣΥΡΙΖΑ. Και τους είπε αυτό που ο Νορμπέρτο Μπόμπιο ξεχώριζε πάντα ως κεντρικό χαρακτηριστικό της Αριστεράς: ότι πρέπει να αναζητούμε και να καλλιεργούμε αυτά που μας ενώνουν, όχι εκείνα που μας χωρίζουν.

Οι 58 έχουν κι ένα μεγάλο «μειονέκτημα»: είναι ένα κίνημα που απορρίπτει εξ ορισμού τον συγκεντρωτισμό, τον αρχηγισμό και τις εύκολες λύσεις. Μαζεύονται, ας πούμε, σε μια ταβέρνα κι έχουν 59 διαφορετικές απόψεις. Οργανώνουν μια εκδήλωση και δεν βγαίνει κανένα κεντρικό συμπέρασμα. Ο ένας λέει ότι δεν ζητείται η διάλυση του ΠαΣοΚ, ο άλλος δεν γουστάρει το καπέλο του Βενιζέλου, η τρίτη υποστηρίζει ότι η αρχική διακήρυξη δεν ήταν αρκετά τολμηρή, ο τέταρτος θέλει πιο αργούς ρυθμούς ώστε τα πράγματα να γίνουν πιο σωστά. Κάποιοι θέλουν ο τίτλος να παραπέμπει στην Αριστερά, κάποιοι άλλοι όχι. Ολοι έχουν δίκιο. Κι όλοι μαζί έχουν άδικο. Το ζητούμενο αυτήν την ώρα δεν είναι να κυκλοφορήσουν τα πολύτομα πρακτικά των συζητήσεων γύρω από την ανάγκη της συγκρότησης της ελληνικής δημοκρατικής Αριστεράς, αλλά να παραμεριστούν οι εγωισμοί και οι επιμέρους διαφωνίες προκειμένου να συγκροτηθεί ένας αξιόπιστος τρίτος πόλος και να αναδειχθεί μια διέξοδος από τα αδιέξοδα στα οποία οδηγεί ο στείρος δικομματισμός. Οπως είπε και ο Βούλγαρης, «πρώτα η Ελλάδα, ύστερα η Πόλωση».

Η προσπάθεια αυτή προσκρούει σε εμπόδια. Αντιδρούν οι παραδοσιακοί κομματικοί μηχανισμοί, εκβιάζουν οι αρχηγίσκοι που αισθάνονται να απειλούνται, γκρινιάζουν οι επαγγελματίες πεσιμιστές, στήνουν παγίδες οι δογματικοί και οι φανατικοί. Είναι λογικό. Οπως είπε ο Γιώργος Παγουλάτος σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, «δεν προσφέρουμε αυταπάτες και δεν εμπορευόμαστε ουτοπίες. Προτείνουμε το αντιηρωικό όραμα μιας ρεαλιστικής και τολμηρής, ευρείας και βαθιάς εθνικής ανασυγκρότησης μέσα στην Ευρώπη, για να βγει οριστικά η Ελλάδα από τον φαύλο κύκλο των κρίσεων». Αυτά είναι καινούργια πράγματα για την Ελλάδα. Ισως όμως η ανάπτυξη αυτού ακριβώς του καινούργιου να αποδειχθεί άλλη μια θετική παρενέργεια της κρίσης. Το τζίνι βγήκε από το μπουκάλι. Οσοι επιχειρήσουν να το ξαναβάλουν μέσα, απλώς θα διαπιστώσουν ότι το μπουκάλι είναι σπασμένο.