«Η αξιοπρέπεια και η αγιότητα είναι ζητήματα που αφορούν το πανωφόρι πολύ περισσότερο από όσο φαντάζονται οι άνθρωποι», παρατηρούσε ο Τσαρλς Ντίκενς όταν έγραφε τον «Ολιβερ Τουίστ» και αναφερόταν στους παγωμένους χειμώνες στο Λονδίνο του 19ου αιώνα.
Αν πραγματικά η ανθρώπινη αξιοπρέπεια χρειάζεται ένα πανωφόρι για να τυλιχτεί και να προστατευτεί η ακεραιότητά της, τότε οι δημιουργοί της μόδας που επεξεργάζονται τις τάσεις της σύγχρονης πραγματικότητας πρόσφεραν πολλές προτάσεις ώστε να ικανοποιηθούν όλες οι προτιμήσεις και οι ανάγκες. Παλτό από βαριά κρουστά υφάσματα, μείξεις από μαλλί και δέρμα και τεχνολογικές ίνες λειτουργούν για τους εσωστρεφείς χαρακτήρες σαν καταφύγιο εν κινήσει. Τα ελαφριά κασμιρένια υφάσματα χωρίς φόδρα τυλίγονται μαλακά γύρω από το σώμα και προσφέρουν τη θέρμη της στοργής.
Το άγγιγμα σε παλτό από φανέλα και τσόχα, από μοχέρ και αλπακά εντείνει την εμπειρία της αφής. Τα σχέδια με τους μεγάλους στρογγυλούς γιακάδες, τις βαθιές τσέπες, οι λεπτομέρειες με τις διακοσμητικές πένσες και οι γεωμετρικές ραφές δίνουν το ποιητικό σχήμα για το οποίο έγραφε στους στίχους του το 1912 ο Ιρλανδός Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς «έφτιαξα στο τραγούδι μου ένα πανωφόρι»…
Η κλασική, ανδρική ίσια γραμμή με τις μιλιτέρ λεπτομέρειες παραμένει ένα πατρόν δράσης των μινιμαλιστών δημιουργών. Ο Φρανσίσκο Κόστα στη συλλογή του για τον Calvin Klein μάλιστα εξέφρασε τη γοητεία που του άσκησε η ταινία του Αντρέι Ταρκόσφκι «Τα παιδικά χρόνια του Ιβάν». Ο βραζιλιάνος σχεδιαστής συγκινήθηκε από τη σκηνή σε ένα γυμνό δάσος όταν ο ρώσος αξιωματικός με το βαρύ παλτό σφίγγει στην αγκαλιά του την εύθραυστη γυναίκα που ερωτεύτηκε στη μέση του πολέμου. Η αντίθεση του ζεύγους ενέπνευσε τον Κόστα για την ανδρόγυνη θεωρία στα παλτά του.
Πάνω από ένα λεπτό μεταξωτό φόρεμα κομπινεζόν με λεπτές τιράντες ταιριάζουν τα μακριά παλτά σε ανδρική γραμμή από σκωτσέζικο τουΐντ ύφασμα, κεντημένα με λεπτές παγέτες στο κάτω μέρος. Αυτήν την έκφραση του μοντέρνου αισθησιασμού διαχειρίστηκε ο Μαρκ Τζέικομπς στη συλλογή Louis Vuitton.
Το 2011, το λονδρέζικο Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου κάλεσε τη νέα καλλιτέχνιδα Μόνα Τσου να επεξεργαστεί τις αρχειακές συλλογές ενδυμάτων που διαθέτει. Η καλλιτέχνις συνεργάστηκε με ένα μέντιουμ. Με αφετηρία την ιδέα ότι όταν τα αντικείμενα έχουν πολλαπλούς ιδιοκτήτες, τα γεγονότα της ζωής εκείνων καταγράφονται ως μνήμη στην ύλη του αντικειμένου. Και επέλεξαν ένα ιδιαίτερο αντικείμενο: το παλτό ενός αστέγου στο οποίο είχε παρέμβει δημιουργικά ένας άλλος καλλιτέχνης τη δεκαετία του ’50. Το αντικείμενο αποκάλυψε στην ομάδα του δημιουργικού εργαστηρίου την πολυκύμαντη ιστορία του.
«Οι άνθρωποι διαλέγουμε τι θέλουμε να δημιουργήσουμε, τι να καταστρέψουμε. Τι θεωρούμε ουσιαστικό και σημαντικό. Δίνουμε ζωή σε ένα αντικείμενο από τον τρόπο που το χρησιμοποιούμε», λέει η Μόνα Τσου για το παλτό-αντικείμενο που διατηρεί υπολείμματα μνήμης.
Ανάλογα και οι συνθέσεις με τα μαύρα παλτά του Γιάννη Κουνέλλη που παρουσιάστηκαν το 2012 στην Γκαλερί Μπερνιέ και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης λειτούργησαν ως αντικείμενα που μεταφέρουν στις ίνες τους την ιστορία του τόπου, μιας πόλης που έχει ζήσει αλλεπάλληλες μεταβολές ως προς τον πληθυσμό, τις ιδεολογίες και τα επίπεδα ευμάρειας. Τα ίδια αυτά αντικείμενα φέρουν επίσης προσωπικές μνήμες και μπορεί να αποτελούν σύμβολα ελπίδας και επιθυμιών.
Σχόλια
