Πότε πρέπει να αρχίζει η πρόληψη της παχυσαρκίας

Είναι γνωστό στην ιατρική ότι το να προλαμβάνεις είναι καλύτερο από το να θεραπεύεις. Αυτό αποτελεί ιπποκρατικό δόγμα που ισχύει εδώ και 2.500 χρόνια. Ομως για την παχυσαρκία η πρόληψη αποκτά μια ιδιαίτερη διάσταση, γιατί η παχυσαρκία είναι πράγματι μια σοβαρή αρρώστια που δύσκολα θεραπεύεται.

Μάλιστα σήμερα κατατάσσεται μεταξύ των αθεράπευτων παθήσεων γιατί ο παχύσαρκος σε οποιαδήποτε θεραπεία και εάν υποβληθεί έχει την τάση να επανέλθει στην παχυσαρκία εφόσον χαλαρώσει η θεραπευτική του προσπάθεια. Κατά συνέπεια, η πρόληψη της παχυσαρκίας ταυτίζεται με την ουσιαστική θεραπεία της, αφού πρακτικά δεν υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία.

Πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο «New England Journal of Medicine» ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον κύριο άρθρο, με τίτλο «Πόσο νωρίς πρέπει να αρχίζει η πρόληψη της παχυσαρκίας», που με απλά λόγια λέει ότι τα προληπτικά μέτρα ίσως δεν είναι τόσο αποτελεσματικά όταν η εφαρμογή τους αρχίζει στη φάση της ενηλικίωσης.

Σε αυτό το άρθρο, ούτε λίγο ούτε πολύ, οι συγγραφείς τονίζουν ότι το βάρος της πρόληψης πέφτει στην εμβρυϊκή ηλικία και στα πρώτα χρόνια της ζωής. Στη φάση αυτή πρέπει να αρχίζει η πρόληψη. Κατά το διάστημα της εμβρυϊκής ζωής καθώς και στα πρώτα χρόνια μετά τη γέννηση διαμορφώνονται τα όργανα και η λειτουργία τους, συμπεριλαμβανομένου του υποστρώματος του μεταβολισμού, που είναι ο κύριος υπεύθυνος παράγοντας για τη δημιουργία της παχυσαρκίας.

Τα πλέον αποτελεσματικά μέτρα κατά της παχυσαρκίας πρέπει να λαμβάνονται από τη μητέρα. Η αλλαγή του τρόπου ζωής της εγκύου σε συνδυασμό με την προσεκτική δίαιτά της και την αποφυγή του καπνίσματος φαίνεται ότι παίζουν πρωτεύοντα ρόλο. Η έγκυος δεν πρέπει να παίρνει επιπλέον βάρος γιατί το επιπλέον βάρος της επηρεάζει τελικά και το βάρος του εμβρύου.

Στη συνέχεια, η πρόληψη της παχυσαρκίας από τη μητέρα μετατοπίζεται στο νεογνό. Η διατροφή του νεογνού πρέπει να γίνεται με μητρικό γάλα για 12 μήνες, ενώ η διάρκεια του ύπνου του πρέπει να κυμαίνεται περί τις 12 ώρες.

Ο ύπνος επηρεάζει την παχυσαρκία κατά τη νεογνική φάση ίσως περισσότερο από όσο την επηρεάζει κατά την ενηλικίωση.

Στην αρχή αυτού του χρόνου ανακοινώθηκαν δύο μελέτες σχετικές με τον ύπνο. Στη μία, από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο, οι επιστήμονες υποστήριξαν ότι οι γυναίκες με ύπνο λιγότερο από 5 ώρες τη νύχτα εμφάνισαν αύξηση του βάρους τους μέχρι και 15 κιλά. Στην άλλη μελέτη, από τη Νέα Ζηλανδία που δημοσιεύθηκε στη «Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση» (BMJ), οι ερευνητές υποστήριξαν ότι τα παιδιά που κοιμόντουσαν λιγότερο στα παιδικά τους χρόνια ήταν παχύτερα στη σχολική τους ηλικία.

Το πιο αξιοσημείωτο όλων των μελετών είναι ότι οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο λίγος ύπνος αποτελεί ερέθισμα για την έκκριση νευροορμονών που θεωρούνται υπεύθυνες για την παχυσαρκία.

Συμπερασματικά, φαίνεται ότι η πρόληψη της παχυσαρκίας πρέπει να αρχίζει από την εμβρυϊκή ηλικία, οπότε και διαμορφώνονται η νευροορμονική λειτουργία και ο μεταβολισμός, ενώ βασικό στοιχείο της επιτυχίας αποτελεί η σωστή συμπεριφορά της μητέρας.