Γιατί οι άθεοι γιορτάζουν τα Χριστούγεννα

Μπορεί κάποιοι άνθρωποι που δεν είναι πιστοί να μην αισθάνονται το πνεύμα των Χριστουγέννων και τη γέννηση του Ιησού, όμως και τα έθιμα των ημερών ακολουθούν, και στην εκκλησία τις ημέρες αυτές πηγαίνουν με τις οικογένειές τους.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση «Scientific Study of Religion», ακόμη και το 17% των ανθρώπων που είναι επίσημα άθεοι, συμμετέχει ενεργά τουλάχιστον σε ένα μεγάλο θρησκευτικό γεγονός – όπως είναι τα Χριστούγεννα ή το Πάσχα – κάθε χρόνο.

«Η μελέτη μας έρχεται να καταδείξει πόσο στενά είναι συνδεδεμένη η θρησκεία με την οικογένεια. Και όπως φάνηκε τελικά είναι τόσο στενά συνδεδεμένη, που ακόμη και άνθρωποι που δεν πιστεύουν, βρίσκουν τη θρησκεία κοινωνικά σημαντική στην οικογενειακή τους ζωή», εξηγεί η κοινωνιολόγος Ελέιν Χόουρντ Εκλαντ, υπεύθυνη της μελέτης από το Πανεπιστήμιο Ράις στο Τέξας.

Σε άλλη μελέτη που είχε κάνει η δρ Εκλαντ, είχε αποκαλυφθεί πως η γραμμή μεταξύ πίστης ή όχι στον Θεό δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρη.

Στην παρούσα μελέτη οι ειδικοί επέλεξαν δείγμα 275 συμμετεχόντων από τις 2.198 που είχαν συμμετάσχει σε μία άλλη, μεγάλη μελέτη που είχε διεξαχθεί με παρόμοιο θέμα. Οι συμμετέχοντες αυτοί είναι επιστήμονες και μάλιστα ανήκουν στην ελίτ των 21 πανεπιστημίων της χώρας. Οι μισοί από αυτούς δήλωναν άθεοι.

Οι άθεοι παραδόξως, σύμφωνα πάντα με όσα καταγράφηκαν στην έρευνα, περίμεναν τα Χριστούγεννα για πολλούς λόγους. Κάποιοι από αυτούς δήλωσαν ότι ο σύντροφος ή ο σύζυγός τους ήταν θρήσκος και τον ακολουθούσαν με χαρά σε όλες τις εορταστικές εκδηλώσεις. Σε άλλους άρεσε να πηγαίνουν τα παιδιά τους στην εκκλησία και στις εορταστικές εκδηλώσεις, ώστε να μην αισθάνονται κοινωνικά αποκλεισμένα.

«Οι πιο σημαντικές απαντήσεις που λάβαμε όμως από επιστήμονες είναι ότι επιθυμούν να δείξουν στα παιδιά τους τι είναι τα Χριστούγεννα και τι σημαίνουν ως θρησκευτική γιορτή, και από εκεί και πέρα να επιλέξουν αυτά τι θα ακολουθήσουν και πού θα πιστέψουν», σχολιάζει η Εκλαντ. Σύμφωνα με την ίδια, αυτό που θεωρούνταν αναμενόμενο στην έρευνα, ήταν οι άθεοι να αποκλείσουν τα παιδιά τους από το θρησκευτικό κομμάτι των Χριστουγέννων, κάτι που όχι απλώς δεν συνέβη, αλλά έγινε ακριβώς το αντίθετο. Οι επιστήμονες ήθελαν τα παιδιά τους να έχουν επιλογή και τελικά ελεύθερη βούληση.

Για παράδειγμα, σε ένα τμήμα της μελέτης οι συμμετέχοντες επιστήμονες που μεγάλωσαν σε αυστηρά καθολικό σπίτι, δήλωσαν ότι πολλά από όσα η θρησκεία θεωρεί θαύματα, μπορεί η επιστήμη να τα εξηγήσει. Κι έτσι, όταν έγιναν επιστήμονες, άφησαν στην άκρη τη θρησκεία, καθώς υπήρχε και ένα είδος ασυμβίβαστου.

Αντί όμως να πιέσουν τα παιδιά τους να αποκτήσουν τις δικές τους πεποιθήσεις, ως καλοί γονείς, τους έδωσαν τα εχέγγυα να επιλέξουν μόνα τους.

Το μυστικό
Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2011, η Εκλαντ και οι συνεργάτες της κατέληξαν στο συμπέρασμα πως το 20% των επιστημόνων που δηλώνουν άθεοι έχουν πνευματικές σχέσεις με ιερείς.