Κάτω από τη βάση τα ελληνικά σχολεία

Στην 42η θέση ανάμεσα σε 65 χώρες, σύμφωνα με την έκθεση PISA, κατατάσσονται οι έλληνες μαθητές με βάση τις επιδόσεις τους στα μαθηματικά, τις φυσικές επιστήμες και στην ανάγνωση και κατανόηση κειμένου. Μάλιστα, οι έλληνες μαθητές έμειναν… μετεξεταστέοι καθώς τα πήγαν χειρότερα σε σύγκριση με την προηγούμενη έκθεση, η οποία δημοσιοποιήθηκε πριν από τρία χρόνια, όπου καταλάμβαναν την 25η θέση.

«Με τα αποτελέσματα της νέας έκθεσης διαπιστώνουμε ότι κάνουμε βήματα πίσω, τη στιγμή που για κάποια χρόνια η χώρα μας είχε σημειώσει πρόοδο στους δείκτες της PISA», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Ιστορίας Εκπαίδευσης και Συγκριτικής Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Πατρών Σήφης Μπουζάκης.

Πρωταθλητές των μαθητικών επιδόσεων στη νέα έκθεση PISA με στοιχεία του 2012 – που παρουσιάστηκε χθες στο Παρίσι – αναδείχθηκαν οι 15χρονοι από τη Σαγκάη, οι οποίοι συγκέντρωσαν 613 βαθμούς στα μαθηματικά, με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ να φτάνει τους 494. Στη δεύτερη θέση είναι οι μαθητές της Σιγκαπούρης με 573 βαθμούς. Ακολουθούν τα παιδιά από το Χονγκ Κονγκ με 561. Στην πρώτη δεκάδα των μαθηματικών μυαλών υπάρχουν τρεις ευρωπαϊκές χώρες: το Λίχτενσταϊν, η Ελβετία και η Ολλανδία. Οι βαθμοί που συνοδεύουν κάθε χώρα στην έκθεση είναι η μέση βαθμολογία που συγκέντρωσαν οι μαθητές της χώρας στα ερωτηματολόγια της έρευνας.

Οπως λέει ο καθηγητής Συγκριτικής Παιδαγωγικής, δεν αποτελεί είδηση για όσους ασχολούνται με τον χώρο της εκπαίδευσης ότι ασιατικές χώρες σκαρφαλώνουν στις πρώτες θέσεις τα τελευταία χρόνια. «Πρόκειται αρχικά για χώρες που δεν έχουν επηρεαστεί σε τέτοιο βαθμό από την οικονομική κρίση όπως συμβαίνει στην Ευρώπη και σε χώρες της Λατινικής Αμερικής. Γι’ αυτό και έχουν τη δυνατότητα να επενδύουν πολλά χρήματα στην εκπαίδευση».

Εντύπωση πάντως προκαλεί στους ειδικούς το γεγονός ότι το φινλανδικό μοντέλο εκπαίδευσης που αποτέλεσε πρότυπο για αρκετές χώρες χάνει έδαφος και δίνει τα ηνία στο ασιατικό. Οι φινλανδοί μαθητές που σε παλαιότερες έρευνες της PISA ήταν στις πρώτες θέσεις – είναι χαρακτηριστικό ότι στην έκθεση του 2009 βρίσκονταν στην 3η θέση – τώρα κατατάσσονται, για παράδειγμα, στον τομέα των μαθηματικών στη 12η, με 512 βαθμούς.

ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ. Ενα από τα θύματα της οικονομικής κρίσης είναι και η εκπαίδευση, ιδιαίτερα μάλιστα στον ευρωπαϊκό χώρο, κάτι που αποτυπώνεται και στη νέα έκθεση της PISA. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ιρλανδίας που το 2006 είχε καταλάβει την 5η θέση στη γενική κατάταξη, αλλά πλέον φλερτάρει με θέσεις κοντά στην 20άδα.

Ο λόγος για τον οποίο η Ελλάδα έκανε «ελεύθερη πτώση» στις μαθητικές επιδόσεις, πάντως, δεν είναι μόνο η κρίση. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το διαφορετικό εκπαιδευτικό σύστημα δεν προετοιμάζει τα παιδιά για τέτοιου είδους τεστ, όπως αυτό της PISA. «Εχουμε ένα σύστημα κλειστό και βιβλιοκεντρικό, που δεν επιτρέπει την κριτική σκέψη των παιδιών. Κι όμως, το διεθνές πρόγραμμα ζητά από τους εξεταζόμενους να εφαρμόσουν τη θεωρία και να αναπτύξουν την κριτική σκέψη, που στα Ελληνόπουλα δεν το έχουμε μάθει».