Γλυκός «ύπνος» θανάτου δίπλα στο μαγκάλι

«Τζάμπα θάνατος», έγραψαν οι εφημερίδες για το δυστύχημα. Ηταν Φεβρουάριος του 1980 όταν τέσσερα μέλη οικογένειας στη Νέα Μάκρη πέθαναν από αναθυμιάσεις μαγκαλιού – ανάμεσά τους δύο ανήλικα αγόρια. «Ξέρετε είναι άτιμο αυτό το μονοξείδιο. Στην αρχή ναρκώνεσαι και σιγά σιγά πεθαίνεις από ασφυξία», είχε δηλώσει ο ιατροδικαστής. Από τότε και μέχρι τον πρόσφατο θάνατο της 13χρονης Σάρρας στη Θεσσαλονίκη η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα οδήγησε και σε άλλα θύματα. Ηλικιωμένοι, μετανάστες, άνεργοι, οικογένειες, αλλά και φίλοι στα χωρίς θέρμανση εξοχικά τους, έπεφταν για ύπνο πλάι σε κάρβουνα που ρουφούσαν το οξυγόνο. Και δεν ξυπνούσαν. Σε κάποιες περιπτώσεις συνέτρεχαν οικονομικοί λόγοι. Σε άλλες όχι. Σε όλες όμως κοινός παράγοντας ήταν η άγνοια.

«Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ύπουλος εχθρός», λέει ο Ιωάννης Αράπης, πνευμονολόγος και διευθυντής του ΕΣΥ στην 8η κλινική του νοσοκομείου Σωτηρία. «Παράγεται από ατελείς καύσεις. Η δέσμευσή του γίνεται προοδευτικά, σε κλειστούς χώρους. Δεν χρειάζεται πάνω από μια ώρα έκθεση για δηλητηρίαση», προσθέτει. Το μονοξείδιο του άνθρακα συνδέεται με την αιμοσφαιρίνη, η οποία κουβαλά σαν τα βαγόνια μιας αμαξοστοιχίας το οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς. Εμποδίζει αυτήν τη μεταφορά και προκαλεί «ασφυξία» στα κύτταρα.

ΣΤΑ ΚΟΝΤΕΪΝΕΡ. Πρόσφατα ο κ. Αράπης περιέθαλψε άστεγο που αποκοιμήθηκε πλάι σε μαγκάλι σε εγκαταλελειμμένο σπίτι στην Αθήνα. Εφτασε στο νοσοκομείο σε κώμα, αλλά συνήλθε με τη χορήγηση οξυγόνου. Ο πνευμονολόγος δεν παρατηρεί αύξηση των περιστατικών. Μεγαλύτερη συχνότητα όμως είχε διαπιστώσει μετά τον σεισμό του ’99 στην Αθήνα. Τα κοντέινερ στα οποία είχαν τοποθετηθεί οι σεισμόπληκτοι σφράγιζαν καλά και με τις ξυλόσομπες μετατρέπονταν σε θαλάμους μονοξειδίου του άνθρακα. Σε ένα από αυτά πέθανε ένας 20χρονος ενώ σώθηκαν οι γονείς του.

Στις δεκαετίες του ’60 και ’70 παρόμοια περιστατικά φιλοξενούνταν συνήθως στα μονόστηλα εφημερίδων. Ενδεικτικές περιπτώσεις είναι ο θάνατος της 15χρονης Κατίνας Μακρυδάκη στον Περισσό.

Η είδηση στα «ΝΕΑ» στις 25 Νοεμβρίου 1957 δεν ξεπερνούσε τις δέκα αράδες. Στις 14 Δεκεμβρίου 1970 ο 43χρονος εργάτης Βάιος Μπόλτσης βρέθηκε νεκρός από τον ίδιο λόγο στο κρεβάτι του σε δωμάτιο της Φιλοδασικής Ενώσεως στην Καισαριανή. Πέντε ημέρες νωρίτερα ο 18χρονος οικοδόμος Γ.Δ. Δημούδας είχε αντίστοιχη κατάληξη στην περιοχή του Γκύζη. Πήρε από το τζάκι του σπιτιού αναμμένα κάρβουνα, τα έβαλε σε μαγκάλι και τα τοποθέτησε στο δωμάτιό του. Εκλεισε πόρτα και παράθυρα και τα άφησε εκεί να σιγοκαίνε για τρεις ώρες. Επέστρεψε, κοιμήθηκε, δεν ξύπνησε.

Η πρώτη φορά που αντίστοιχο περιστατικό έγινε πρωτοσέλιδο στον ελληνικό Τύπο ήταν στις 21 Φεβρουαρίου 1980. Ο ξυλουργός Στάθης Γαρεφαλάκης μαζί με τη σύζυγό του και τα παιδιά τους, Μανώλη 8 ετών και Γιώργο 7 ετών, πήγαν στο υπό κατασκευή εξοχικό τους στη Ν. Μάκρη Αττικής για την Καθαρά Δευτέρα. Το σπίτι ήταν μισοτελειωμένο, σοβατισμένο, με λεμονιές στην αυλή. Η οικογένεια ξάπλωσε πλάι σε αναμμένο μαγκάλι. Τα παιδιά και η μητέρα τους ήταν ήδη νεκρά όταν ο Γαρεφαλάκης ξύπνησε ζαλισμένος, παρέσυρε το μαγκάλι και τα κάρβουνα έκαψαν το δωμάτιο.

Οι θάνατοι από μονοξείδιο του άνθρακα συνεχίστηκαν. Ενδεικτικά, τον Οκτώβριο του 1997 ο 54χρονος Βασίλης Παρασκευόπουλος και ο 65χρονος Χρήστος Καλπάκης βρέθηκαν νεκροί σε παλιό πολυβολείο που είχαν διαμορφώσει σε εξοχικό στο 1ο χιλιόμετρο Σερρών – Ανω Βροντούς. Τον Μάρτιο του 2001 τέσσερις συγγενείς πέθαναν από αναθυμιάσεις – στο εξοχικό τους και αυτοί – στα Στουρναραίικα Τρικάλων. Η Αστυνομία Πύλης τούς βρήκε στο καθιστικό, μια ψησταριά με κάρβουνα τοποθετημένη στη μέση και δίπλα ένα ηλεκτρικό σώμα καλοριφέρ και αυτό αναμμένο.

ΠΡΟΣΟΧΗ  ΣΤΑ ΤΖΑΚΙΑ. Ο καθαριστής τζακιών Γιάννης Μπουγιούκος λέει ότι η δουλειά του έχει αυξηθεί κατά 15% σε σχέση με πέρυσι. Οι περισσότεροι πελάτες του όμως είχαν να καθαρίσουν τις καμινάδες επτά χρόνια. «Κανονικά πρέπει να καθαρίζονται ανά δύο τόνους ξύλα, αλλιώς καθίστανται επικίνδυνα. Συνήθως η φωτιά εκτονώνεται προς τα πάνω, αλλά εάν πνέουν νοτιοδυτικοί άνεμοι μπορεί να εκτονωθεί προς τα κάτω και να προκαλέσει πυρκαγιά», τονίζει ο κ. Μπουγιούκος.

Ερανος για τη μητέρα της Σάρρας
Παρατείνεται με απόφαση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη η άδεια παραμονής στην Ελλάδα της μητέρας της 13χρονης Σάρρας. Η απόφαση ελήφθη για ανθρωπιστικούς λόγους και αναμένεται να ανανεωθεί εκ νέου. Στη φτωχογειτονιά της Ξηροκρήνης Θεσσαλονίκης, οι συμμαθητές του άτυχου κοριτσιού άρχισαν έρανο προκειμένου να βοηθήσουν τη μητέρα της Ζωή. Η κηδεία του παιδιού θα γίνει στη Σερβία και τα έξοδα καλύπτονται από την πρεσβεία της χώρας και τον Δήμο Θεσσαλονίκης.