Η επιστροφή των σαμουράι

Η ολοένα εντεινόμενη αντιπαράθεση μεταξύ Ιαπωνίας και Κίνας για πέντε νησιά δεν προκαλεί φόβο στον Κέντζι Φούτζι, καπετάνιο του ιαπωνικού αντιτορπιλικού «Μουρασάμι». Το πολεμικό σκάφος ελλιμενίζεται στη Γιοκοσούκα μαζί με τις υπόλοιπες ναυτικές δυνάμεις της ιαπωνικής αυτοάμυνας (όπως αποκαλούνται οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας) και τον Εβδομο Στόλο των ΗΠΑ. Το «Μουρασάμι», οπλισμένο με πυραύλους προηγμένης τεχνολογίας, τορπίλες και κανόνια, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης που αναζωπυρώθηκε πέρυσι, όταν η Ιαπωνία αποφάσισε να εθνικοποιήσει κάποια από τα νησιά αγοράζοντάς τα από τον ιδιοκτήτη τους.

Για τον Σίνζο Αμπε, τον συντηρητικό πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, ο οποίος σε λίγες ημέρες συμπληρώνει έναν χρόνο στο αξίωμα αυτό, η διαμάχη αποτελεί μόνο μια διάσταση της έντασης με την Κίνα που χαρακτηρίζεται «εκρηκτική». Το Τόκιο θεωρεί ότι το Πεκίνο προσπαθεί να επεκτείνει εις βάρος του τη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική του ισχύ. Η απάντηση του Αμπε είναι προφανής: η Ιαπωνία πρέπει να προωθήσει αλλαγές στο Σύνταγμά της που φτιάχθηκε με συγκεκριμένες πασιφιστικές διατάξεις μετά την ήττα της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και να υπερασπίσει με κάθε τρόπο τα συμφέροντά της. Ο Αμπε έχει βρει μάλιστα όνομα για αυτήν τη στροφή: «νέος εθνικισμός».

Παρά τις διαδηλώσεις και την κατακραυγή των εφημερίδων, ο Αμπε φαίνεται ότι υλοποιεί το πρώτο βήμα για την προώθηση ενός νόμου με εθνικά μυστικά. Εγκρίθηκε από την Κάτω Βουλή την Τρίτη και προβλέπει λιγότερους περιορισμούς στην ικανότητα της χώρας να προστατευθεί και να αναλάβει μεγαλύτερο περιφερειακό ρόλο. Αυτό το μέτρο μαζί με τη δημιουργία, την περασμένη εβδομάδα, ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας ενισχύουν τις εξουσίες του Αμπε εν μέσω κρίσης. Ο ιάπωνας πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι χρειάζεται αυστηρότερος έλεγχος των κρατικών μυστικών – εν μέρει επειδή θέλει να πείσει τις ΗΠΑ να μοιράζονται περισσότερες από τις ευαίσθητες στρατιωτικές πληροφορίες που συλλέγουν.

Πεκίνο και Σεούλ θεωρούν τις προσπάθειες του Αμπε να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια σκηνή το Τόκιο ως αναβίωση του ιαπωνικού ιμπεριαλισμού. Δεν είναι έτσι, λέει η Κούνι Μιγιάκε του Ινστιτούτου Διεθνών Μελετών: «Μια τεράστια αλλαγή στις ισορροπίες συμβαίνει στην Ανατολική Ασία. Μέχρι τώρα πιστεύαμε στις προσευχές. Ομως η επόμενη γενιά πιστεύει ότι πρέπει να μπορεί να αποτρέψει πιθανές επιθέσεις. Ακόμα και με τα όπλα».