Πρώτοι σε γιατρούς, φαρμακοποιούς και χρήση αντιβιοτικών

Βουτιά κατά τρεις θέσεις στην κατάταξη των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη έκανε η Ελλάδα, καταλαμβάνοντας την 25η θέση μεταξύ 35 χωρών, έναντι της 22ης που κατείχε. Την ίδια ώρα, η έκθεση Euro Health Consumer Index (EHCI, Ευρωπαϊκός Δείκτης Υγείας Καταναλωτή), η οποία παρουσιάστηκε χθες στις Βρυξέλλες, δείχνει τον περιορισμό των κατά κεφαλήν δαπανών στη δημόσια Υγεία που προκύπτουν κυρίως από τον περιορισμό της φαρμακευτικής δαπάνης. Αποτυπώνει, δηλαδή, τον περιορισμό της σπατάλης.

Η έρευνα ωστόσο καταλήγει σε μια σειρά από ενδιαφέροντα συμπεράσματα που δείχνουν τις στρεβλώσεις χρόνων στο δημόσιο σύστημα Υγείας στην Ελλάδα. Η χώρα μας συγκέντρωσε 568 μονάδες με «άριστα» για την έρευνα τις 1.000, έναντι 617 που είχε λάβει πέρυσι. Η Ολλανδία παραμένει στην κορυφή της υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη με 870 βαθμούς, ενώ ακολουθούν η Ελβετία, η Ισλανδία, η Δανία και η Νορβηγία.

Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν ότι οι δαπάνες για την Υγεία στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 28% από το 2009 έως το 2011, γεγονός που αποδίδουν στην οικονομική κρίση. Πάντως, στον αντίποδα, άλλες χώρες που βρίσκονται σε οικονομική κρίση βελτίωσαν τη θέση τους όπως, για παράδειγμα, η Πορτογαλία, που από την 25η θέση πέρυσι καταλαμβάνει φέτος τη 16η.

ΘΥΜΑΤΑ. Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, «οι έλληνες ασθενείς φαίνεται να είναι θύματα των σκληρών μέτρων λιτότητας καθώς οι επιδόσεις του συστήματος Υγείας έχουν καταγράψει σημαντική πτώση από το προηγούμενο έτος». Αυτό είπε ο δρ Αρνέ Μγιόρνμπεργκ, πρόεδρος του οργανισμού HCP και επικεφαλής της έρευνας.

Η έκθεση, πάντως, καταγράφει μια σειρά από ελληνικά παράδοξα: η Ελλάδα είναι πρώτη με μεγάλη διαφορά στην αναλογία γιατρών ανά κάτοικο και επίσης διαθέτει αναλογικά τους περισσότερους φαρμακοποιούς. Οπως επισημαίνεται, θα ήταν «υπερφυσικό το οικονομικό σύστημα να αντέξει το πλήθος των γιατρών και των φαρμακοποιών, εκτός εάν γίνουν σημαντικές περικοπές στις αμοιβές ή στα κέρδη τους». Επιπλέον, σύμφωνα με τις αναφορές των συλλόγων ασθενών που έχουν γίνει στο πλαίσιο της έρευνας, η χώρα μας δεν εμφανίζει κανενός είδους υγιή ανταγωνισμό ώστε οι υπηρεσίες να γίνονται ανταγωνιστικές και να βελτιώνεται το επίπεδό τους.

Την ίδια ώρα καταγράφονται να έχουν αυξηθεί οι χρόνοι αναμονής για εξέταση και στα νοσοκομεία (δευτεροβάθμια) και στους γιατρούς του ΕΟΠΥΥ (πρωτοβάθμια), καθυστερήσεις στην έκδοση αποτελεσμάτων των εξετάσεων, ενώ έχουν περιοριστεί το εύρος και η διαθεσιμότητα των υπηρεσιών. «Λαμβάνοντας υπόψη τις περικοπές στο δημόσιο σύστημα Υγείας της Ελλάδας θα μπορούσαμε να περιμένουμε ακόμη σημαντικότερη υποχώρηση των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης. Η παραδοσιακά γενναιόδωρη συνταγογράφηση φαρμάκων στην Ελλάδα περιορίστηκε, επηρεάζοντας την πρόσβαση και σε καινούργια σκευάσματα. Αλλά, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες πληγείσες από την κρίση χώρες, δεν υπήρξε μείωση στην κατάχρηση αντιβιοτικών, συμπεριφορά που συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση των ανθεκτικών λοιμώξεων», εξηγεί ο δρ Μγιόρνμπεργκ.

Η έρευνα διαπιστώνει επίσης ότι στην Ελλάδα καταγράφονται από τα χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης καρκινοπαθών, ενώ δεν υπάρχουν δομές και μέριμνα για τους ηλικιωμένους.

Ομως στην υποβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών Υγείας οι πολιτικές αποφάσεις δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Οπως φαίνεται από την έρευνα, τόσο οι πολίτες όσο και οι εργαζόμενοι στην Υγεία έχουν επίσης ένα σημαντικό μερίδιο ευθύνης με την προσωπική τους στάση.

ΟΙ ΚΑΙΣΑΡΙΚΕΣ. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα που αφορά τη συνεργασία γιατρών – ασθενών είναι οι καισαρικές τομές. Με πρωταθλήτρια την Κύπρο, η Ελλάδα έρχεται δεύτερη, καθώς έχουμε κατορθώσει ακριβώς οι μισοί τοκετοί να γίνονται με καισαρική τομή τη στιγμή που η Ολλανδία, η οποία διαθέτει το καλύτερο σύστημα Υγείας, έχει μόνο 156 καισαρικές ανά 1.000 τοκετούς.

Το δεύτερο παράδειγμα είναι το κάπνισμα. Οι θεριακλήδες στη χώρα μας, σε συνδυασμό με την ελλιπή εφαρμογή των μέτρων, αψήφησαν τον νόμο και προσφέρουν στην Ελλάδα ακόμη ένα αρνητικό ρεκόρ: την κατάταξή της στην 4η θέση για μη συμμόρφωση στα μέτρα κατά του καπνίσματος.

Χρηματοδότηση και επιδόσεις
Τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης που χρηματοδοτούνται από την κοινωνική ασφάλιση φαίνεται να καταλαμβάνουν όλο και πιο συχνά υψηλότερες θέσεις σε σχέση με τα συστήματα που χρηματοδοτούνται μέσω της φορολογίας. Υπάρχουν επιτυχημένα συστήματα υγείας χρηματοδοτούμενα μέσω των φόρων, αλλά σε μικρές, εύπορες χώρες, όπως η Δανία, η Ισλανδία και η Νορβηγία. Οι περισσότερες χώρες από αυτές με τις κορυφαίες επιδόσεις, όπως η Ολλανδία, η Ελβετία, το Βέλγιο, η Γερμανία και η Γαλλία, έχουν συστήματα υγείας βασισμένα στην κοινωνική ασφάλιση.