Χάρι Ντιν Στάντον: Μοναχικός καουμπόι της μεγάλης οθόνης

Τα παραπάνω λόγια σκιαγραφούν το – εσώτερο – προφίλ του πιο παράξενου οπτικά και εμβληματικού κινηματογραφικά πρωταγωνιστή ταινιών του Βιμ Βέντερς, του Χάρι Ντιν Στάντον, ο οποίος επιστρέφει, στα 87 του πλέον, στο προσκήνιο χάρη σε μια βιογραφική ταινία υπό τον τίτλο «Partly Fiction». Η ταινία, σε σκηνοθεσία της Σόφι Χιούμπερ, αποτελεί ένα πολύχρωμο ψηφιδωτό της ζωής και της συνολικής δουλειάς του περιπλανώμενου πρωταγωνιστή στο θρυλικό «Παρίσι, Τέξας» του Βέντερς. Καταγράφει δε προσωπικές στιγμές από την καθημερινή ζωή του, περιλαμβάνει διασκευές γνωστών αμερικανικών τραγουδιών (το τραγούδι, άλλωστε, είναι η μεγάλη αγάπη του Χάρι Ντιν Στάντον), σκηνές από ταινίες-σταθμούς της καριέρας του και συνεντεύξεις φίλων και συναδέλφων του (μεταξύ άλλων και με τον σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λιντς και την τραγουδίστρια Ντέμπι Χάρι των Blondie).

«Είναι ένας μοναχικός άνθρωπος αλλά έχει πολλούς καλούς φίλους», λέει η Χιούμπερ. «Είναι ευτυχισμένος σε σχέση με άλλους 87χρονους. Ισχυρίζεται ότι δεν τον ενδιαφέρει αν θα πεθάνει. Εγώ όμως υποπτεύομαι ότι το σκέφτεται πολύ συχνά. Ποτέ δεν μπορεί να ξέρει κανείς τι γίνεται μέσα στο κεφάλι του».
Αυτό ακριβώς επεδίωκε πάντα ο Στάντον, να αποκαλύπτει ελάχιστα. Ηταν ο τρόπος ζωής του. Η Χιούμπερ προσπαθεί σιγά σιγά να ξεμπλέξει το κουβάρι της ζωής του ηθοποιού με μία αργή και σχεδόν στοχαστική ταινία. Μία τέτοια ταινία ταιριάζει, άλλωστε, στην ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση του ηθοποιού. «Δεν θα μάθεις πολλά για τον Χάρι από την ταινία», λέει η σκηνοθέτις, «αλλά για έναν περίεργο λόγο θα είσαι χαρούμενος που δεν έμαθες».
Σε όλη την καριέρα του, οι ρόλοι του στις ταινίες ήταν κατά βάση μικροί. Αυτό πιθανώς να οφείλεται στη μοναδικότητα που χαρακτηρίζει τον Στάντον όσον αφορά την εμφάνισή του (τα εκφραστικά μάτια του, τη χαρακτηριστική κουρασμένη όψη του και το γεμάτο ρυτίδες πρόσωπό του) και στο ιδιαίτερο υποκριτικό ταλέντο του, που δεν τον βοηθούσαν να μεταμορφώνεται και να τσαλακώνεται εύκολα. Οταν δε συνεργαζόταν με τον κατάλληλο σκηνοθέτη και υποδυόταν τον ρόλο που πραγματικά του ταίριαζε, το χαρισματικό ταλέντο του ξεδιπλωνόταν. Ισως γι’ αυτό και η αγαπημένη ταινία του είναι – ακόμα – το «Παρίσι, Τέξας» με τον πλάνητα της ερήμου που προσπαθεί να επανασυνδεθεί με την οικογένειά του. Και ο ίδιος στην πραγματική του ζωή είναι ένας «μοναχικός περιπλανώμενος» του Χόλιγουντ, αποστασιοποιημένος από κοσμικές εκδηλώσεις και βυθισμένος στις σκέψεις του. Οι μοναχικοί και μυστηριώδεις χαρακτήρες, λοιπόν, του ταιριάζουν καθώς μπορεί να τους απογειώνει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα και ο ρόλος του στην ταινία «Two-Lane Blacktop»: ένας μοναχικός ομοφυλόφιλος. Αν και εμφανίζεται λιγότερο από πέντε λεπτά, καταφέρνει να ζωγραφίσει ένα ολοκληρωμένο πορτρέτο του κινηματογραφικού χαρακτήρα. Φτάνει να «διαβάσει» κανείς το πρόσωπό του. Οπως λέει και ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Σαμ Σέπαρντ στο «Partly Fiction», «ο Στάντον είναι ένας από αυτούς τους ηθοποιούς που το πρόσωπό του λέει όλη την ιστορία».

«Μια κινούμενη αντίφαση»

Μέχρι σήμερα, ο Χάρι Ντιν Στάντον δεν έχει προταθεί για κάποιο μεγάλο βραβείο, αλλά μάλλον δεν τον πειράζει ιδιαίτερα. Ποτέ δεν θεωρούσε τον εαυτό του σημαντικό και δεν τον ενδιέφερε να έχει την ταμπέλα του «διάσημου σταρ του Χόλιγουντ». Φτάνει απλά να κάνει σωστά τη δουλειά του και να αφήνει το προσωπικό του στίγμα στις ταινίες. «Ο Χάρι είναι μια κινούμενη αντίφαση», λέει η Χιούμπερ που τον γνωρίζει περίπου είκοσι χρόνια. «Είναι πολύ περήφανος ως άνθρωπος. Θέλει να δίνει την εντύπωση πως δεν χρειάζεται να δουλεύει κανείς πολύ σκληρά για να είναι καλός.

Τουλάχιστον δεν θέλει οι άλλοι να τον βλέπουν να δουλεύει πολύ». Ο Στάντον μιλάει στην ταινία για τους διάσημους φίλους και συναδέλφους του Μάρλον Μπράντο και Τζακ Νίκολσον (με τον τελευταίο, μάλιστα, συγκατοικούσαν στα μέσα της δεκαετίας του 1960), για το πώς η οικογένειά του τον ενέπνευσε να ασχοληθεί με την άλλη μεγάλη του αγάπη, τη μουσική, και για τις γυναίκες που παραλίγο να παντρευτεί. Το μεγαλύτερο τραύμα της ερωτικής του ζωής, όπως λέει, ήταν όταν η ηθοποιός (σταρ στη δεκαετία του ’80) Ρεμπέκα ντε Μορνέ τον εγκατέλειψε για τα μάτια του Τομ Κρουζ.