Εργοστάσια για όλους

Η κρίσιμη ώρα έφτασε. Ο εκκολαπτόμενος εφευρέτης πρέπει να διαπιστώσει εάν οι υπολογισμοί του μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Δείχνει την κάρτα μέλους στην είσοδο και όλα τα μηχανήματα της κεντρικής αίθουσας είναι στη διάθεσή του. Κάνει τρύπες στη μεταλλική πλάκα, περνάει στο τρυπάνι και από εκεί στον κόφτη με λέιζερ. Εκτός εάν είναι ελεύθερος ο σούπερ κόφτης, αξίας 250.000 δολαρίων, διαστάσεων πισίνας και ισχύος τόσο μεγάλης ώστε να κόβει μια μεταλλική πλάκα πέντε εκατοστών σαν βούτυρο. Σειρά έχουν τέλος η μηχανή συσκευασίας και ο θάλαμος βαφής. Πριν απ’ όλα αυτά βέβαια, επιβάλλεται ένα πέρασμα από τους στοιχισμένους υπολογιστές προκειμένου να τελειοποιηθεί το πρωτότυπο σχέδιο. Ιδού ένα από τα μικρά, πλην όμως φουλ εξοπλισμένα εργοστάσια, τα οποία έχουν οργανωθεί σε δεκάδες αμερικανικές γειτονιές, ώστε όλες οι μικρές διάνοιες να έχουν τη δυνατότητα να κατασκευάζουν από την αρχή ώς το τέλος τα προϊόντα τού αύριο. Στις ΗΠΑ, τα «εργοστάσια για όλους» θεωρούνται το μέλλον της βιομηχανίας.   

Είναι ο κόσμος των hackerspaces, των makerspaces, των fab labs και των άλλων tech καταστημάτων. Κι όμως, πίσω από όλες αυτές τις «βάρβαρες λέξεις» κρύβεται μια επανάσταση, που όμοιά της έχει πάρα πολύ καιρό να γνωρίσει το «made in USA»: δημιουργικοί χώροι ανοιχτοί στο κοινό, ένα είδος ατελιέ για ερασιτέχνες, επαγγελματίες, φοιτητές, σπουδαστές, καλλιτέχνες που μεταμορφώνονται σε δημιουργούς αντικειμένων – από μπλούζες με στάμπες έως έπιπλα και ό,τι άλλο πλάσουν με τη φαντασία τους.  

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΣ. «Σε 20 χρόνια δεν θα μιλάμε πλέον για κατασκευαστές. Η κατασκευή αντικειμένων θα γίνει μια φυσιολογική δραστηριότητα, εφικτή για όλους», επισημαίνει στο γαλλικό περιοδικό «Νουβέλ Ομπζερβατέρ» ο Τζιμ Νιούτον, ιδρυτής του TechShop, μιας αμερικανικής αλυσίδας βιομηχανικών ατελιέ, η οποία λειτουργεί όπως οι αλυσίδες γυμναστηρίων. Με μηνιαία συνδρομή 125 δολαρίων (90 ευρώ), τα 500 μέλη του TechShop στο Πίτσμπουργκ έχουν πρόσβαση σε υπερσύγχρονα μηχανήματα, ορισμένα εκ  των οποίων πολύ εξειδικευμένα, όπου μπορούν να εξασκήσουν το ταλέντο τους ως κατασκευαστές και επιχειρηματίες. Οπως ο Μπίλι Ζέλσνακ…

Σε έναν από τους τεράστιους κοινούς πάγκους εργασίας, αυτός ο δαιμόνιος προγραμματιστής δουλεύει κάθε μέρα και την τελευταία λεπτομέρεια προκειμένου να τελειοποιήσει έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή. O Printxel 3D, όπως τον ονόμασε, πωλείται ήδη προς 300 ευρώ και οι πρώτοι 25 πουλήθηκαν μέσα σε 11 ώρες. Ο ίδιος ο Ζέλσνακ λέει ότι αισθάνεται σαν να δουλεύει σε μελίσσι: «Σε μια ώρα γνώρισα περισσότερο κόσμο από όσο γνώρισα μέσα σε τρία χρόνια, στο ξεκίνημα της επιχειρηματικής μου προσπάθειας στην Αϊόβα».  

Ο Μπίλι έχει μεγάλο κοινό. Πρώτους από όλους τους νέους επιχειρηματίες, οι οποίοι πηγαίνουν να τον δουν από κοντά, να ζητήσουν μια συμβουλή ή να συζητήσουν μια καινούργια ιδέα.

ΠΑΠΟΥΤΣΙ – ΦΟΡΤΙΣΤΗΣ. Ο Μάθιου Στάντον είναι ένας από αυτούς. Διπλωματούχος του τοπικού Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ, ο Στάντον έχει κατασκευάσει με τη βοήθεια ενός φίλου του έναν φορητό φορτιστή μπαταρίας, ο οποίος τοποθετείται στα παπούτσια: σε κάθε βήμα, το τακούνι πιέζει τον φορτιστή και παράγει ενέργεια. Επειτα από 14 χλμ. περπάτημα, η μπαταρία είναι γεμάτη και το iPhone έτοιμο για χρήση! «Στο παρελθόν, θα χρειαζόμασταν έξι μήνες και 6.000 δολάρια για να κατασκευάσουμε την πρωτότυπη συσκευή. Εδώ, μάς πήρε μια εβδομάδα και μας κόστισε 200 δολάρια», τονίζει ο Στάντον. Στον ακριβώς διπλανό πάγκο, ο Γκόρντον Κίρκγουντ συμμερίζεται, τον ενθουσιασμό.

Ο Κίρκγουντ δουλεύει πάνω σε μια συσκευή που παράγει τεράστιες φούσκες – πολύ πιο απλό, αν όχι παιχνιδάκι χάρις στην υποδομή του Techshop. «Μισή ώρα», αποκαλύπτει δείχνοντας το ρολό του. «Τόσο χρειάστηκα από τη σύλληψη της ιδέας στον υπολογιστή έως το τελικό αποτέλεσμα».