Συμμαχία e-γιγάντων εναντίον της παιδικής πορνογραφίας

Χρειάστηκαν ένα πρωθυπουργικό τελεσίγραφο (αυτό του Ντέιβιντ Κάμερον) και μια σοκαριστική αποκάλυψη (ενός από τα μεγαλύτερα κυκλώματα παιδικής πορνογραφίας παγκοσμίως) για να δράσουν: η Google και η Microsoft, οι εταιρείες που ελέγχουν τις μεγαλύτερες μηχανές αναζήτησης του Διαδικτύου (Google Search και Bing, αντίστοιχα), ανακοίνωσαν χθες ότι θα λάβουν μέτρα για να καταστεί από δύσκολη έως αδύνατη η εύρεση υλικού παιδικής πορνογραφίας στο Διαδίκτυο.

Οπως έγινε γνωστό, περίπου 100.000 όροι που σχετίζονται με την παιδοφιλία στο εξής δεν θα αποφέρουν αποτελέσματα όταν εισάγονται στις μηχανές αναζήτησης. Αντ’ αυτού, θα εμφανίζεται στους χρήστες ένα μήνυμα που θα τους προειδοποιεί ότι οι φωτογραφίες και τα βίντεο που ψάχνουν είναι παράνομα.

Για παράδειγμα, αν κάποιος κάνει αναζήτηση στο Google ή στο Bing με τον όρο «σεξ με παιδιά» δεν θα εμφανίζεται κανένα σχετικό αποτέλεσμα (φωτογραφία, βίντεο, σύνδεσμος σε ιστότοπο κ.λπ.), παρά μόνο η προειδοποίηση «Προσοχή: το υλικό παιδικής κακοποίησης είναι παράνομο».

Πολύ αργά για μια τέτοια ενέργεια ή κάλλιο αργά παρά ποτέ; Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί στην ασφάλεια στο Διαδίκτυο προειδοποιούν ότι μέτρα όπως αυτά – που, άλλωστε, εφαρμόζονται ήδη – δεν θα εμποδίσουν τους παιδόφιλους να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους, καθώς το υλικό παιδικής πορνογραφίας βρίσκεται, κατά κύριο λόγο, σε κρυφά δίκτυα και όχι σε κοινή θέα. Ποιος, άλλωστε, χρησιμοποιεί το Google για να ικανοποιήσει τις αρρωστημένες ορέξεις του;

Εν ολίγοις, μπορεί η έρευνα για το επίμαχο υλικό μέσω των μηχανών αναζήτησης να γίνει πιο δύσκολη, αλλά το περιεχόμενο αυτό θα εξακολουθήσει να υπάρχει στο Διαδίκτυο και όσοι ξέρουν πού βρίσκεται θα συνεχίσουν να το βλέπουν.

Ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον χαιρέτισε τις εξαγγελίες των δύο κολοσσών του Διαδικτύου, προειδοποιώντας όμως ότι πρέπει να υλοποιηθούν «επειγόντως», σε συνδυασμό με τη λήψη επιπρόσθετων μέτρων, διότι σε αντίθετη περίπτωση θα αναλάβει νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Τον περασμένο Ιούλιο, ο Κάμερον είχε καλέσει την Google και την Bing – που μαζί αντιπροσωπεύουν το 95% των αναζητήσεων στο Ιντερνετ – να διασφαλίσουν ότι όταν κάποιος ψάχνει για υλικό παιδικής πορνογραφίας δεν θα βρίσκει αποτελέσματα στις μηχανές αναζήτησης.

Τα μέτρα. Οι δύο εταιρείες έχουν αναπτύξει αλγόριθμους οι οποίοι εμποδίζουν την εμφάνιση αποτελεσμάτων που οδηγούν σε υλικό παιδικής πορνογραφίας.

Τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Google προανήγγειλε ο ίδιος ο πρόεδρος της εταιρείας, Ερικ Σμιτ, σε άρθρο του στην εφημερίδα «Ντέιλι Μέιλ»: «Οι αλλαγές αυτές οδηγούν στην εκκαθάριση των αποτελεσμάτων για περισσότερες από 100.000 αναζητήσεις που ενδέχεται να σχετίζονται με τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. Σύντομα θα εφαρμόσουμε τις αλλαγές σε περισσότερες από 150 γλώσσες, έτσι ώστε οι επιπτώσεις να είναι πραγματικά παγκόσμιες», έγραψε ο Σμιτ.

Το μέτρο θα εφαρμοστεί αρχικά στη Βρετανία και κατόπιν θα επεκταθεί σε 158 γλώσσες (και στα ελληνικά) μέσα στους επόμενους έξι μήνες.

Σύμφωνα με τον Ερικ Σμιτ, «προβάλλονται ήδη προειδοποιήσεις στην κορυφή των αποτελεσμάτων αναζήτησης για περισσότερους από 13.000 όρους. Οι προειδοποιήσεις καθιστούν σαφές ότι η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών είναι παράνομη και παρέχουν συμβουλές για το πού μπορείτε να λάβετε βοήθεια».

Παράλληλα, η Microsoft ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται στενά με την Google – έναν από τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές της – γνωστοποιώντας ότι η μηχανή αναζήτησης Bing θα απομακρύνει και αυτή τα αποτελέσματα με τους επίμαχους όρους.

Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι η Microsoft ήδη από το περασμένο καλοκαίρι εμποδίζει την πρόσβαση σε περιεχόμενο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Ο Ντέιβιντ Κάμερον προειδοποίησε ότι θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα νομοθετικά εάν οι εταιρείες δεν επιτύχουν τον στόχο που έχει τεθεί. «Αν δεν γίνουν περισσότερα για να σταματήσει η προβολή παράνομου υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, θα κάνουμε ό,τι είναι αναγκαίο για να προστατεύσουμε τα παιδιά μας», έγραψε στο twitter.

Σύμφωνα με τον Κάμερον, τον περασμένο Ιούλιο η Google και η Microsoft είχαν υποστηρίξει ότι δεν μπορούν να μπλοκάρουν τα αποτελέσματα αναζήτησης. Το γεγονός ότι μόλις τέσσερις μήνες μετά οι δύο εταιρείες κάνουν αυτό που είχαν πει ότι δεν είναι εφικτό γεννά πολλά ερωτήματα.

Οι ενστάσεις. Οι εξαγγελίες της Google και της Microsoft δεν έπεισαν τους ειδικούς: ο Τζιμ Γκαμπλ, πρώην επικεφαλής του βρετανικού Κέντρου κατά της Εκμετάλλευσης Παιδιών και Διαδικτυακής Προστασίας (CEOP), δήλωσε ότι τα μέτρα δεν πρόκειται να εμποδίσουν τους παιδόφιλους. «Δεν πάνε στο Google για να αναζητήσουν τέτοιες εικόνες. Καταφεύγουν στις σκοτεινές γωνιές του Διαδικτύου, σε ιστότοπους ανταλλαγής αρχείων (peer-to-peer)».

Εκθεση του CEOP που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο κατέδειξε ότι το λεγόμενο Σκοτεινό Διαδίκτυο (πλατφόρμες όπως το Tor, το I2P και το Freenet) αποτρέπει τον εντοπισμό των διακινητών παιδικής πορνογραφίας χάρη στη χρήση κρυπτογράφησης.

Πρόκειται για το αγαπημένο εργαλείο όσων διανέμουν παράνομο υλικό, πολύ απλά διότι τους επιτρέπει να διατηρούν την ταυτότητά τους κρυφή. Οι επίμαχες πλατφόρμες δεν είναι προσβάσιμες σε όλους και δεν εντοπίζονται από τις μηχανές αναζήτησης. Το Tor, για παράδειγμα, είναι ένας «αόρατος» χώρος που συχνά χρησιμοποιείται για έκνομες ενέργειες (προώθηση υλικού παιδικής πορνογραφίας, διακίνηση ναρκωτικών κ.λπ.).

Ορισμένοι κατηγορούν τη βρετανική κυβέρνηση ότι έχασε μια τεράστια ευκαιρία να εντοπίσει εκατοντάδες χρήστες που κατεβάζουν παράνομο υλικό. Την περασμένη εβδομάδα η Αστυνομία του Τορόντο αποκάλυψε ότι το 2012 είχε κοινοποιήσει στις βρετανικές Αρχές ονόματα πολιτών που φέρεται ότι σχετίζονται με διακίνηση βίντεο παιδικής πορνογραφίας. Η αποκάλυψη έγινε στο πλαίσιο της εξάρθρωσης διεθνούς δικτύου παιδεραστίας που οδήγησε στη σύλληψη 348 ατόμων, μεταξύ αυτών και 11 Ελλήνων.

Πώς εντοπίζεται το παράνομο υλικό
Η Google και η Microsoft έχουν αναπτύξει τεχνολογία αυτόματου εντοπισμού υλικού παιδικής κακοποίησης στο Διαδίκτυο. Το λογισμικό PhotoDNA της Microsoft αποδίδει σε κάθε φωτογραφία ένα μοναδικό «δακτυλικό αποτύπωμα», που επιτρέπει την παρακολούθηση της διαδρομής της σε ολόκληρο το Ιντερνετ (ποιος τη διακινεί, ποιος την κατεβάζει κ.λπ.). Η Google έχει αναπτύξει το λογισμικό VideoID που κάνει την ίδια δουλειά με τα βίντεο. Οι δύο εταιρείες ανακοίνωσαν ότι θα θέσουν την τεχνογνωσία τους στη διάθεση των Αρχών για να βοηθήσουν στον εντοπισμό όσων διακινούν παράνομο υλικό.

Οι μυστικές υπηρεσίες
Ακόμη και οι… μυστικές υπηρεσίες επιστρατεύονται στον πόλεμο κατά της παιδικής πορνογραφίας. Μετά από ευρεία σύσκεψη που είχε χθες στη Ντάουνινγκ Στριτ με τους συναρμόδιους φορείς, ο Ντέιβιντ Κάμερον ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στη βρετανική Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Συλλογής Πληροφοριών (GCHQ) να αναλάβει δράση.

«Οι ειδικές γνώσεις των ανθρώπων που στελεχώνουν τις υπηρεσίες πληροφοριών θα αξιοποιηθούν για να κυνηγήσουμε αυτούς τους αποκρουστικούς ανθρώπους που μοιράζονται εικόνες παιδικής κακοποίησης στο Σκοτεινό Διαδίκτυο και τις διαθέτουν ευρύτερα» είπε ο βρετανός Πρωθυπουργός.

Ερωτηθείς κατά πόσον οι χρήστες του Ιντερνετ θα αισθάνονται ασφαλείς με τη διαφαινόμενη εισβολή των μυστικών υπηρεσιών στην ιδιωτικότητά τους, ο Κάμερον απάντησε ότι «οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι ένα έγκλημα είναι έγκλημα είτε διαπράττεται στον δρόμο είτε στο Διαδίκτυο».

Πέντε ερωτήσεις και απαντήσεις

1. Πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα;
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι στο Ιντερνετ είναι διαθέσιμες εκατοντάδες εκατομμύρια φωτογραφίες και βίντεο παιδικής πορνογραφίας (ο ακριβής αριθμός είναι αδύνατο να προσδιοριστεί). Καθημερινά γίνονται 116.000 αναζητήσεις για παιδική πορνογραφία.
2. Για τι περιεχόμενο μιλάμε;
Ερευνες έχουν καταδείξει ότι όσο περνούν τα χρόνια το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων γίνεται διαρκώς πιο βίαιο και σαδιστικό. Στις φωτογραφίες και στα βίντεο εικονίζονται σε ερωτικές περιπτύξεις όλο και μικρότερα παιδιά, ακόμη και νήπια.
3. Ποιοι ανεβάζουν αυτό το υλικό;
Σύμφωνα με τις διωκτικές Αρχές, οι διακινητές του υλικού παιδικής πορνογραφίας είναι συνήθως άτομα που ανήκουν στα ανώτερα οικονομικά και μορφωτικά στρώματα, με πρόσβαση σε περιβάλλον όπου κινούνται ανήλικοι (οικογένεια, σχολείο κ.λπ.).
4. Τι μέτρα ανακοινώθηκαν;
Η Google και η Microsoft ανέπτυξαν λογισμικό που εμποδίζει την εύρεση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από τις μηχανές αναζήτησης Google Search και Bing. Συνολικά 100.000 όροι που σχετίζονται με την παιδοφιλία δεν θα αποφέρουν αποτελέσματα στην αναζήτηση.
5. Θα γλιτώσουμε από την παιδική πορνογραφία;
Δυστυχώς όχι. Το υλικό αυτό βρίσκεται συνήθως σε κρυφά δίκτυα (στο λεγόμενο Σκοτεινό Διαδίκτυο) και όχι σε κοινή θέα. Η έρευνα για παιδική πορνογραφία μέσω των μηχανών αναζήτησης θα γίνει πιο δύσκολη, αλλά το περιεχόμενο αυτό θα εξακολουθήσει να είναι διαθέσιμο στο Ιντερνετ.