Αγωνιστής κατά των Αγγλων, ρεαλιστής υπέρ της Ευρώπης

Ηταν ο άνθρωπος που έλεγε ανέκδοτα για τον θάνατό του και για τη συνάντησή του με τον Σπύρο Κυπριανού στον Παράδεισο. Στη ζωή του έπαιρνε πάντοτε γενναίες αποφάσεις. Την Πέμπτη το πρωί όταν ο προσωπικός του γιατρός τον οδήγησε στην κλινική Ευαγγελίστρια ήξερε ότι έφτανε το τέλος και ζήτησε να μην τον βάλουν στον αναπνευστήρα. Οι γιατροί σεβάστηκαν την επιθυμία του.

Ως πολιτικός, ο Γλαύκος Κληρίδης ήταν ο εκπρόσωπος της realpolitik στην Κύπρο. Ηταν ο πρώτος που μίλησε για λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας λίγο καιρό μετά την τουρκική εισβολή και λοιδωρήθηκε από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Σήμερα η λύση αυτή είναι η σημαία της πολιτικής της ελληνοκυπριακής πλευράς. Δεν δίστασε να υποστηρίξει το σχέδιο Ανάν γιατί πίστευε πως όσο περνάει ο χρόνος τα τετελεσμένα της Αγκυρας παγιώνονται. Σε δεκαετίες (’70 και ’80) που ο κεντρικός άξονας της κυπριακής πολιτικής σκηνής ήταν στραμμένος προς τους Αδέσμευτους και τον Τρίτο Κόσμο, αυτός ο κεντροδεξιός πολιτικός έβλεπε προς την Ευρώπη. Ο Γλαύκος Κληρίδης πήγαινε πάντα κόντρα στο ρεύμα. Στις βουλευτικές εκλογές του 1976 το κόμμα που ίδρυσε, ο Δημοκρατικός Συναγερμός, συγκέντρωσε ποσοστό 29%, αλλά έμεινε εκτός Βουλής γιατί οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις είχαν συνασπιστεί εναντίον του και το σύστημα ήταν πλειοψηφικό. Στις εκλογές του ’60 διαφώνησε με τον πατέρα του Γιάννη Κληρίδη ο οποίος υποστηριζόμενος από το ΑΚΕΛ ήταν ανθυποψήφιος του Μακαρίου λέγοντας το γνωστό «πατρός τε και μητρός τε απάντων τιμιώτερον εστίν η πατρίς».

Πολιτικό παιδί της ΕΟΚΑ και του αγώνα του ’55-’59 εναντίον των Αγγλων, ο Γλαύκος Κληρίδης είχε προϋπηρεσία στη RAF αφού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχε καταταγεί και υπηρετούσε ως πιλότος βρετανικών βομβαρδιστικών. Το 1942 το αεροπλάνο του καταρρίφθηκε στη Γερμανία και ο ίδιος συνελήφθη παραμένοντας σε αιχμαλωσία μέχρι το τέλος του πολέμου. Οι πολεμικές υπηρεσίες του κρίθηκαν ως «εξαίρετες και διακεκριμένες» και παρασημοφορήθηκε με Βασιλικό Διάταγμα. Στο Λονδίνο όπου επέστρεψε μετά την αιχμαλωσία γνώρισε στους θαλάμους του BBC την ινδικής καταγωγής μετέπειτα γυναίκα του Λίλα. Σπούδασε νομικά στο Kings College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και πήρε τον τίτλο L.L.B. τo 1948. Το 1951 αναγορεύθηκε Barrister-at-Law στο Gray’s Ιnn. Από το 1951 μέχρι το 1960 άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου στην Κύπρο. Κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ δρούσε με το ψευδώνυμο «Υπερείδης» και υπεράσπισε στα δικαστήρια πολλούς αγωνιστές της που είχαν συλληφθεί από τους Αγγλους.

Ετοίμασε επίσης φάκελο για πολλές περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τους Αγγλους, τις οποίες παρουσίασε η ελληνική κυβέρνηση στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΟ. Στη διάσκεψη του Λονδίνου κατά την οποία υπογράφηκαν οι συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου με τις οποίες ιδρύθηκε το κυπριακό κράτος ήταν μέλος της αντιπροσωπείας που ο Μακάριος πήρε μαζί του. Κατά τη μεταβατική περίοδο, μεταξύ αποικιακής διακυβέρνησης και ανεξαρτησίας (1959-1960), διατέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης. Την ίδια περίοδο διατέλεσε αρχηγός της ελληνοκυπριακής αντιπροσωπείας στη Μεικτή Επιτροπή για το Σύνταγμα. Οταν συγκροτήθηκε η πρώτη Βουλή των Αντιπροσώπων, τον Ιούλιο του 1960 εξελέγη μέλος και στη συνέχεια πρόεδρος της. Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι τον Ιούλιο του 1976. Στα χρόνια αυτά ο Γλαύκος Κληρίδης ήταν ο δεύτερος μετά τον Μακάριο και σε πολλές περιπτώσεις εξετέλεσε καθήκοντα Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως προεδρεύων κατά τις απουσίες του Μακαρίου στο εξωτερικό.

Πολλά έχουν λεχθεί για τις σχέσεις του με τον Ραούφ Ντενκτάς. Η αλήθεια είναι πως κατάφερε να αποκαταστήσει μια σχέση συνεννόησης με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων. Αυτό συνέβη όταν οι δυο τους ορίστηκαν διαπραγματευτές στις διακοινοτικές συνομιλίες που άρχισαν το 1968. Συνομιλούσαν μέχρι τον Απρίλιο του 1976, αλλά όπως λέγεται το 1972 είχαν φτάσει πολύ κοντά σε συμφωνία η οποία  κατέρρευσε από τις εξελίξεις που ακολούθησαν και οδήγησαν στο πραξικόπημα και την εισβολή. Η καλή σχέση που είχε αναπτυχθεί μεταξύ τους είχε ως αποτέλεσμα να καταφέρει ο Γλαύκος Κληρίδης να απελευθερώσει πολλούς κύπριους αιχμαλώτους αμέσως μετά την τουρκική εισβολή.

Τις χαώδεις ώρες μετά το πραξικόπημα και την εισβολή και την κατάρρευση της χούντας σε Ελλάδα και Κύπρο, ο Γλαύκος Κληρίδης ανέλαβε προσωρινά καθήκοντα Προέδρου της Δημοκρατίας μέχρι την επιστροφή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Κύπρο στις 7 Δεκεμβρίου.

ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΕΕ. Η κορύφωση της πολιτικής του πορείας ήταν η εκλογή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας στις 14 Φεβρουαρίου 1993 και η επανεκλογή του για δεύτερη θητεία στις 15 Φεβρουαρίου 1998. Η δεκαετία του σημαδεύτηκε από την ιστορία των ρωσικών πυραύλων S300 και τις προσπάθειες για την επίλυση του Κυπριακού που κατέληξαν στο σχέδιο Ανάν. Αυτό όμως που ο ίδιος θεωρούσε το πιο μεγάλο επίτευγμα της προεδρίας του ήταν η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αναγνώριζε πάντα τον ρόλο που είχε διαδραματίσει ο έλληνας Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης και η κυβέρνησή του στην ένταξη. Συνήθιζε να λέει πως η ιστορία των πυραύλων ήταν εκείνη που έπεισε τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει σοβαρές πρωτοβουλίες για την επίλυση του Κυπριακού

Μετά το 2004 ο Γλαύκος Κληρίδης αποσύρθηκε από την πολιτική και ζούσε σε ένα μικρό σπίτι δίπλα στη θάλασσα που τόσο αγαπούσε. «Είμαι εραστής της θάλασσας. Χθες ακόμα κολυμπούσα. Και σε βαθιά νερά, όχι αστεία. Συνήθως κολυμπώ μια ώρα non stop. Το ρεκόρ μου; Στα 80 μου, κολυμπούσα 3½ ώρες συνεχόμενες. Ηταν απόλαυση!», δήλωσε σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του.

– Ο Γλαύκος Κληρίδης έχει δημοσιεύσει το βιβλίο «Η Κατάθεσή μου» σε τέσσερις τόμους, όπου αναφέρεται στην πολυτάραχη ζωή του με άξονα τους διαχρονικούς αγώνες της Κύπρου, καθώς και το βιβλίο «Ντοκουμέντα μιας Εποχής 1993-2003», που αφορά κυρίως τη δεκαετή θητεία του στον ανώτατο θώκο της χώρας.