[Ανάλυση] Πλησιάζοντας το «σημείο θραύσης»…

Η τρόικα δεν θα περνούσε το «σημείο θραύσης» στη διαπραγμάτευση. Αυτή ήταν η διαβεβαίωση που είχε η κυβέρνηση και μάλιστα – σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές – διά στόματος Πολ Τόμσεν. Η θραύση οστών είναι σύνηθες ατύχημα στο χειμερινό σκι. Η «φρασούλα» του Τόμας Βίζερ ότι συμφωνία με την Ελλάδα θα επέλθει αφού εκείνος θα έχει πάει για σκι – δηλαδή τον Φεβρουάριο – προκάλεσε πολλά ερωτηματικά στην Αθήνα. Ηρθε να προστεθεί σε μια μάχη αριθμών όπου η απόσταση μεταξύ όσων λένε αυτοί και όσων λέμε εμείς είναι μεγάλη.

Οι πληροφορίες από Ουάσιγκτον – όπου η έδρα του ΔΝΤ – μιλούν για δημοσιονομικό κενό κοντά 3 δισ. ευρώ για το 2014. Αντιθέτως, εντός κυβέρνησης, το υπουργείο Οικονομικών διαβεβαιώνει ότι η διαπραγμάτευση με την τρόικα θα ξεκινήσει στο 1 δισ. με κατεύθυνση προς τα κάτω. «Γιατί μας το κάνουν αυτό;» διερωτάται νηφάλια κυβερνητικός παράγων. Και μάλιστα σε μια φάση που, έπειτα από ένα καλό καλοκαίρι και ένα «ζέσταμα» της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας έναντι της Ελλάδας, η οικονομία φαινόταν να παίρνει σιγά σιγά μπροστά. Και το κλίμα να αποκαθίσταται. Κορυφαίος τραπεζίτης έλεγε σε μέλος της κυβέρνησης ότι πληρώθηκαν 2 δισ. σε δόσεις δανείων, «που σημαίνει ότι ανώνυμοι απλοί άνθρωποι τακτοποιούν τις υποχρεώσεις τους» επενδύοντας ουσιαστικά στην ομαλότητα.

Το να χειμωνιάσει απότομα στη σχέση με την τρόικα είναι, όπως λένε στην κυβέρνηση, «ό,τι χειρότερο για εμάς». Η παγωμάρα διαδέχεται ένα αρχικό αίσθημα αιφνιδιασμού. Και αντιμετωπίζεται με αποφασιστικότητα. Το υπουργείο Οικονομικών είναι αποφασισμένο να καταθέσει τον προϋπολογισμό που προβλέπεται από το Μεσοπρόθεσμο. Ολα αυτά καθώς η εκκρεμότητα συγκρότησης νέας κυβέρνησης παραμένει στη Γερμανία – όπου οι διαπραγματεύσεις CDU – SPD συνεχίζονται και φαίνεται να περιλαμβάνουν τα πάντα – ενώ αισθητή είναι η απουσία και του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ από την κεφαλή του Eurogroup. Ο ολλανδός αντικαταστάτης του, Ντεϊσελμπλούμ, παρότι του Εργατικού Κόμματος, δεν έχει το εκτόπισμα που απαιτεί η θέση και προέρχεται από μια χώρα όπου ο κυβερνητικός συνασπισμός είναι υπό κατάρρευση.

Με απλά λόγια, η διεθνής συγκυρία – αδυναμία της Γαλλίας, υφέρπουσα κόντρα Βερολίνου – ΔΝΤ, αργός ρυθμός και ανοιχτά θέματα τραπεζικής ένωσης, φοβία της ΕΚΤ να μην επιβαρυνθεί το χαρτοφυλάκιό της και άλλα τινά – έχει επιβαρύνει απότομα και ξαφνικά την Ελλάδα. Η ατμόσφαιρα του ρεπορτάζ αναπέμπει στον Σεπτέμβριο του 2011, όταν, ως υπουργός Οικονομικών τότε, ο Βαγγέλης Βενιζέλος είχε ζητήσει από Τόμσεν και Σία να σταματήσει η διαπραγμάτευση. Αλλά και στις κακές εποχές, όπου μισή στραβή κουβέντα κάποιου αξιωματούχου στις Βρυξέλλες ή στο Βερολίνο απειλούσε την ευστάθεια του ελληνικού προγράμματος. Ακόμη χειρότερα: η πίεση της τρόικας δημιουργεί τελικά την απορία αν «όσο περισσότερα μέτρα περνάμε τόσο περισσότερα μας ζητάνε, θεωρώντας ότι αντέχουμε να τα περάσουμε. Η λογική τους είναι, αφού πέρασαν μέτρα 14 δισ. πέρυσι γιατί να μην περάσουν και 4 δισ. φέτος;».

Πίσω, πάντως, από τον ξαφνικό χειμώνα στις σχέσεις κυβέρνησης – τρόικας είναι μια ωμή πραγματικότητα με διπλή όψη: η κατάρρευση σε αργή κίνηση των ασφαλιστικών ταμείων που, σε περιβάλλον ύφεσης, βρίσκονται σε διαρκή δυσκολία. Και τα προβλήματα στο σύστημα Υγείας – που, όσο κι αν δεν λέγεται, έχει επιβαρυνθεί από τη μετανάστευση. Είναι οι σκοτεινές πλευρές μιας δημοσιονομικής πραγματικότητας που ερμηνεύεται διαφορετικά από την κυβέρνηση και από τους τροϊκανούς, οι οποίοι αρνούνται επίμονα να δεχθούν άσπρες τρύπες – δηλαδή μεγέθη που θα βελτιωθούν αλλάζοντας την εικόνα.