Από κόσκινο περνούν οι 300 μεγαλύτερες τράπεζες της ΕΕ

Από στρες τεστ θα περάσουν τους επόμενους μήνες περίπου 300 ευρωπαϊκές τράπεζες, ανάμεσά τους και οι τέσσερις ελληνικές συστημικές (Εθνική, Alpha, Πειραιώς και Eurobank), ενόψει της ανάληψης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κεντρικού ρόλου εποπτείας τους.

Μπορεί για τις ελληνικές τράπεζες το έργο να είναι παλιό, αφού έχουν υποστεί ήδη και εξακολουθούν να υφίστανται τον έλεγχο της Blackrock, αλλά σε πανευρωπαϊκό επίπεδο πρόκειται για ένα άνευ προηγουμένου εγχείρημα. Εξού και οι πολλές και ανάμεικτες αντιδράσεις μετά τις σχετικές δηλώσεις του προέδρου της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι προ δεκαημέρου: ανησυχίας γι’ αυτά που θα αποκαλύψει ο έλεγχος και το ποιος θα κληθεί να πληρώσει τα ενδεχόμενα ανοίγματα των τραπεζών, αλλά και αισιοδοξίας για την αναμενόμενη αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.

ΤΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ. «Δεν θα είναι μόνο στρες τεστ», διευκρινίζει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο εκπρόσωπος Τύπου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. «Θα γίνει πρώτα αξιολόγηση κινδύνου και αξιολόγηση ισολογισμών των τραπεζών. Αυτή η “διαγνωστική μελέτη” στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας, στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και στην επιδιόρθωση των ισολογισμών των τραπεζών, αν και όπου χρειαστεί. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι η ΕΚΤ μπορεί να αναλάβει τον ρόλο της ως επόπτη με καθαρό μητρώο σε έναν χρόνο από τώρα».

Ενδεικτικό του μεγέθους του εγχειρήματος είναι ότι η ΕΚΤ ετοιμάζεται να προσλάβει κάπου 770 «επόπτες» που θα έχουν τα μάτια τους στραμμένα στις 300 ευρωπαϊκές συστημικές τράπεζες. Προηγουμένως θέλει να είναι σίγουρη για το τι θα αναλάβει, ώστε να μη βρεθεί προ δυσαρέστων εκπλήξεων. Μάλιστα ο κ. Ντράγκι δήλωσε ότι κάποιες τράπεζες πρέπει να αποτύχουν στο στρες τεστ για να αποδειχθεί η αξιοπιστία του.

Στην Ελλάδα, πηγές από την Τράπεζα της Ελλάδος και τις εμπορικές τράπεζες εμφανίζονται καθησυχαστικές. «Αυτό που κάναμε εμείς με την Blackrock ήταν πολύ πιο σκληρή άσκηση», αναφέρει υψηλόβαθμη πηγή της κεντρικής τράπεζας. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται ότι η Blackrock μπήκε στις τράπεζες και ήλεγξε εξονυχιστικά τα δάνειά τους, ενώ ο νέος έλεγχος θα είναι δειγματοληπτικός. Θα βασίζεται σε στοιχεία που θα στέλνουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες στην ΕΚΤ, με βάση τις κατευθύνσεις που θα δώσει ο σύμβουλος (η εταιρεία Oliver Wyman). «Τα νούμερα της Blackrock είναι αδιαπραγμάτευτα», επισημαίνει η ίδια πηγή.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Καθώς οι τράπεζες θα βγάζουν τα άπλυτα στη φόρα, οι πηγές ανησυχίας θα είναι διαφορετικές ανά την Ευρώπη. Στην Ιταλία και στην Ισπανία, αναφέρουν τραπεζικές πηγές, πρόβλημα ίσως αποτελέσουν τα κρατικά ομόλογα που κατέχουν οι τράπεζες, αφού δεν μπορούν να θεωρηθούν μηδενικού κινδύνου. Αλλού, οι επισφάλειες στα ιδιωτικά δάνεια είναι πιο σοβαρό πρόβλημα. Στην Ελλάδα οι επισφάλειες φθάνουν τώρα το 29% και – σύμφωνα με την Blackrock – αναμένεται να κορυφωθούν στο 34%. Αλλά αυτό εξηγείται από την ύφεση, επισημαίνεται.

«Για την ανάπτυξη χρειάζονται υγιείς τράπεζες, έτοιμες να δανείσουν στην οικονομία. Με αυτή την έννοια η αξιολόγηση είναι κρίσιμη για την επιστροφή στην ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού Νότου», λέει ο εκπρόσωπος Τύπου της ΕΚΤ.

Κρίσιμο ερώτημα, εδώ και στο εξωτερικό, είναι ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο αν διαπιστωθεί ότι υπάρχουν «τρύπες» στα κεφάλαια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ζητήσει από τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης και τα ευρωπαϊκά όργανα να έχουν προσδιορίσει ώς το τέλος της άσκησης, τον Νοέμβριο του 2014, τις πηγές κάλυψής τους. Οπως εξηγεί πηγή της Τραπέζης της Ελλάδος, η τάση είναι να πληρώσει πρώτα η ίδια η τράπεζα, είτε πουλώντας περιουσιακά της στοιχεία είτε απευθυνόμενη σε ιδιώτες επενδυτές, μετά το κράτος και μετά το ESM. Για το τελευταίο, ωστόσο, υπάρχουν έντονες διαφωνίες, κυρίως από την πλευρά της Γερμανίας.

Διαπραγμάτευση με τρόικα
Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας που καλούνται να καλύψουν οι ελληνικές τράπεζες είναι 9%, ενώ για το πανευρωπαϊκό στρες τεστ ορίστηκε χαμηλότερος, στο 8%. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιώργος Προβόπουλος (φωτογραφία επάνω) σκοπεύει να ζητήσει από την τρόικα να ισχύσει και εδώ το όριο του 8%