«Η μεγαλύτερη υπηρεσία γνωριμιών»

Το όνομά της είναι συνώνυμο του χειρότερου ίσως σκανδάλου που αντιμετώπισε η κυβέρνηση Μπους. Αλλά έχουν περάσει δέκα χρόνια αφότου ξέσπασε και τρία χρόνια αφότου έγινε ταινία. Η Βάλερι Πλέιμ γνωρίζει πως «πολλοί άνθρωποι εύχονται επιτέλους να εξαφανιστώ». Ομως η πρώην κατάσκοπος της CIA, που εργάστηκε επί χρόνια και στην Ελλάδα, δεν σκοπεύει να τους κάνει τη χάρη. Μόλις κυκλοφόρησε (από τον εκδοτικό οίκο Blue Rider Press) το πρώτο της μυθιστόρημα με τίτλο «Blowback», και είναι το πρώτο μιας σειράς κατασκοπευτικών θρίλερ που σκοπεύει να γράψει με πρωταγωνίστρια (τι άλλο;) μία πράκτορα της CIA. Με αυτή την αφορμή, η Πλέιμ παραχώρησε στους «Τάιμς του Λονδίνου» μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης – ή περίπου, καθώς η δραστηριότητά της στη CΙΑ εξακολουθεί να καλύπτεται από το κρατικό απόρρητο. Αυτό πάντως δεν την εμπόδισε να χαρακτηρίσει την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ ως «τη μεγαλύτερη υπηρεσία γνωριμιών στον κόσμο»…

Μικρή σύνοψη: η Βάλερι Πλέιμ γεννήθηκε το 1963 στην Αλάσκα, κόρη αξιωματικού του Στρατού που είχε εργασθεί χρόνια για την NSA. Πήρε πτυχίο στη διαφήμιση το 1985 από το Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, αμέσως επελέγη για να εκπαιδευτεί για τη CIA. Εμαθε και ελληνικά, την περίοδο 1989-1996 βάση της ήταν κυρίως η Αθήνα, ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο, ειδικότητά της ήταν τα πυρηνικά όπλα. Τον Φεβρουάριο του 1998 παντρεύτηκε στην Ουάσιγκτον τον αμερικανό διπλωμάτη Τζόζεφ Ουίλσον, λίγους μήνες αργότερα τού αποκάλυψε το πραγματικό της επάγγελμα. Το 2003, έμαθε το πραγματικό της επάγγελμα και όλος ο κόσμος – ο Λευκός Οίκος το αποκάλυψε ως αντίποινα προς τον σύζυγό της, πρεσβευτή παλαιότερα σε πολλές αφρικανικές χώρες ο οποίος είχε τολμήσει να καταρρίψει δημόσια τις «αποδείξεις» της κυβέρνησης Μπους πως ο Σαντάμ Χουσεΐν εμπλούτιζε ουράνιο στον Νίγηρα για να κατασκευάσει ατομική βόμβα. Αρχικά, Πλέιμ και Ουίλσον αντιμετωπίστηκαν ως προδότες. Αντεπιτέθηκαν όμως και η κατάθεση που έδωσε η Πλέιμ το 2007 στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε ως αποτέλεσμα την καταδίκη του Λιούις «Σκούτερ» Λίμπι, προσωπάρχη του αμερικανού αντιπροέδρου Ντικ Τσέινι, για παρακώλυση δικαιοσύνης και ψευδορκία.

Την ίδια χρονιά, το ζευγάρι εγκατέλειψε την «τοξική» Ουάσιγκτον και εγκαταστάθηκε μαζί με τις εξάχρονες δίδυμες κόρες του στη Σάντα Φε του Μεξικού. Την ίδια επίσης χρονιά η Πλέιμ κυκλοφόρησε την αυτοβιογραφία της – το βιβλίο στο οποίο βασίστηκαν οι «Θεωρίες συνωμοσίας». «Είμαστε και οι δύο πολλοί χαρούμενοι», είπε στη Στέφανι Μαρς των «Τάιμς», «που έχουμε αφήσει πια πίσω μας, ελπίζω, τις χειρότερες μέρες». Και μία από αυτές ήταν αναμφισβήτητα εκείνη η μέρα του 2004 που ανακάλυψαν ότι κάποιος είχε «πειράξει» την υποστηρικτική δομή της κατοικίας τους, αφαιρώντας κάποιες «πολύ κρίσιμες βίδες που συνέδεαν τη βεράντα με το σπίτι». Η Πλέιμ δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να ήταν και αυτή μια πράξη εκδίκησης της κυβέρνησης ή μια προειδοποίηση. «Δεν είμαι παρανοϊκός άνθρωπος αλλά ήταν σοκαριστικό».

Κάτι ακόμα που τη σοκάρισε ήταν ο μισογυνισμός που αντιμετώπισε μόλις αποκαλύφθηκε η ιδιότητά της. «Ηταν σαν να έλεγαν «ένα κορίτσι είναι, πώς μπορεί να κάνει ως πράκτορας οτιδήποτε που να αξίζει τον κόπο»;» Η Πλέιμ έχει δηλώσει επανειλημμένως πως o σεξισμός είναι πανταχού παρών και στη CIA – όπως και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι γυναίκες κατάσκοποι στη λαϊκή κουλτούρα. «Γι’ αυτό αγαπώ τη Βανέσα Πίρσον», λέει αναφερόμενη στην πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματός της, «γιατί είναι δυνατή και προσπαθεί να καθορίσει την ηθική της πυξίδα. Την ήθελα πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα». «Κοντά στην πραγματικότητα», είναι σύμφωνα με την Πλέιμ, και η ερωτική σχέση που η Πίρσον απαγορεύεται να έχει αλλά τελικά έχει με έναν άλλο πράκτορα της CIA – εδώ κολλάει το σχόλιο «η CIA είναι η μεγαλύτερη υπηρεσία γνωριμιών στον κόσμο».

ΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙΣ. Την ημέρα που η Βάλερι Πλέιμ μίλησε στους «Τάιμς» είχε μόλις σκάσει η είδηση της παρακολούθησης εκατομμυρίων γαλλικών κινητών τηλεφώνων από την NSA. Τον πολιτικό θόρυβο που έχει ξεσπάσει η πρώην κατάσκοπος τον βρίσκει μάλλον θεατρινίστικο: «Ελάτε τώρα! Δεν είναι καμία έκπληξη». Και εντούτοις, ομολογεί πως της προκάλεσε έκπληξη «το πόσο ευρείες, πόσο επιθετικές ήταν [οι παρακολουθήσεις] και το πώς τόσο η κυβέρνηση Μπους όσο και η κυβέρνηση Ομπάμα έχουν κρατήσει τόσα πολλά πράγματα κρυφά από εμάς».