Ο «μύθος του καλού Ιταλού»

Στην Κεφαλονιά σήμερα σπάνια θα ακούσεις άσχημα λόγια για την ιταλική Κατοχή κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι κοινές ρίζες από τα χρόνια της Ενετοκρατίας και η πιο ελαστική στάση των ιταλικών στρατευμάτων σε σχέση με άλλα μέρη της Ελλάδας δεν έθρεψαν πάθη και μίση. «Στην αρχή ήμασταν κουμπωμένοι και επιφυλακτικοί. Εναν μήνα αφότου ήρθαν στο νησί είχαν συσταθεί ομάδες αντίστασης, όχι όμως ένοπλης ακόμα. Σίγουρα είχαμε απώλεια της ελευθερίας μας και πεινούσαμε. Και είχαμε φόβο. Υπήρχαν όμως και κάποιοι στις πόλεις μας που τους καλοδέχτηκαν. Είχαν επαφές και δεξιώσεις, όπως συνήθως γίνεται…» λέει η 81χρονη Αντρεάς Μεσσάρη.

Οι Ιταλοί είχαν κόψει δικό τους νόμισμα στα Επτάνησα και είχαν σχέδια προσάρτησής τους. Καλόγριες δίδασκαν ιταλικά στα παιδιά του νησιού και οι στρατιώτες ανέβαζαν παραστάσεις στο παλιό θέατρο, όπου δέσποζε στη σκηνή μια τοιχογραφία από την Εξοδο του Μεσολογγίου.

Στις ημέρες μας, σε μεγάλο βαθμό, έχει επικρατήσει ο «μύθος του καλού Ιταλού», όπως παρατηρεί ο ιστορικός Ιάσονας Χανδρινός. «Πρόκειται για ένα παιχνίδι της μνήμης. Η Ελλάδα αρχικά ήταν υπό ιταλική κατοχή και οι πρώτοι αντάρτες οργανώνονταν στην ύπαιθρο με αντιιταλικό πρόσημο. Ακολούθησαν όμως μετά το ’43 τα εγκλήματα των γερμανικών στρατευμάτων, πιο σοκαριστικές εμπειρίες που κάλυψαν τις προηγούμενες», λέει ο ιστορικός. Και τα ιταλικά στρατεύματα διέπραξαν εγκλήματα πολέμου. Τον Φεβρουάριο του 1943 πυρπόλησαν το χωριό Δομένικο στη Λάρισα και έπειτα εκτέλεσαν πάνω από 100 κατοίκους του. Είχαν την ευθύνη για τη διανομή των τροφίμων και με τις αποφάσεις τους άφησαν πολλές περιοχές πεινασμένες. Νησιά, όπως η Σύρος, υπέφεραν από τον λιμό.

«Δεν ξέραμε τι γινόταν στην άλλη Ελλάδα», λέει η κυρία Μεσσάρη. «Νομίζαμε ότι η κατάσταση ήταν ίδια με την Κεφαλονιά. Αργότερα μάθαμε τι συνέβαινε». Στην Κεφαλονιά ο σύλλογος ελληνοϊταλικής φιλίας Mediterraneo έχει φτιάξει ένα μικρό μουσείο για τη Μεραρχία Acqui. Εκεί εκτίθενται φωτογραφίες μεικτών ζευγαριών αλλά και χαλαρών στιγμών της καθημερινότητας πριν από την επίθεση των γερμανικών δυνάμεων. Και σήμερα το επισκέπτονται συγγενείς των εκτελεσθέντων στρατιωτών.