[Κιόσκι] Το στραβοπάτημα του Κνουτ

Αν ζούσε ο Νοστράδαμος τον 21ο αιώνα, είναι βέβαιο ότι θα προφήτευε το τέλος του κόσμου κάπως έτσι: «Η γερμανική Κεντρική Τράπεζα έχει επισημάνει σε έκθεσή της ότι η αγορά ακινήτων των μεγαλύτερων γερμανικών πόλεων είναι υπερτιμημένη κατά τουλάχιστον 20%. Το γεγονός αυτό εντείνει την ανησυχία της για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η γερμανική ανησυχία τροφοδοτείται από τη χαλαρή νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ είναι 0,5%, το χαμηλότερο στην Ιστορία».

Κανένας προφήτης που σέβεται τον εαυτό του δεν διατυπώνει την προφητεία του με απόλυτη σαφήνεια. Από την εποχή της Πυθίας, η τέχνη του επαγγέλματος συνίσταται στην ελεγχόμενη ασάφεια και στο περιθώριο ερμηνειών. Η σωστή προφητεία είναι ένα είδος σπαζοκεφαλιάς με μια καλή δόση μυστηρίου και μια ιδέα μεταφυσικής.

Οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς δεν είχαν ασφαλώς τέτοιες φιλοδοξίες όταν δημοσίευσαν στο χθεσινό τους φύλλο την είδηση για την υπερεκτιμημένη γερμανική αγορά ακινήτων. Αυτές oι 62 λέξεις, όμως, συνθέτουν μια καλή προφητεία: πίσω από τις γραμμές μπορεί να δει κανείς να πλανιέται το φάντασμα μιας στεγαστικής φούσκας. Επειτα δεν θα ήταν καθόλου δύσκολο να φανταστεί κανείς τι θα συνέβαινε εάν έσκαγε. Η ευρωζώνη θα κατέρρεε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα και ο αντίκτυπος στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία θα ήταν τεράστιος αφού αυτή λειτουργεί σε συνθήκες χάους. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, δεν θα έφταιγε το πέταγμα μιας ελληνικής πεταλούδας αλλά το στραβοπάτημα μιας γερμανικής αρκούδας. Κι ένας Κνουτ δεν θα προκαλούσε μια μπόρα αλλά την τέλεια καταιγίδα.  

Ευτυχώς, απέναντι σε κάθε προφητεία υψώνεται το τείχος του ορθού λόγου. Απέναντι στην ανησυχία ορθώνεται η ψυχραιμία. Απέναντι στην υπαινικτική προφητεία μιας βρετανικής εφημερίδας στέκεται η στοιχειοθετημένη ανάλυση ενός βρετανικού περιοδικού. Το συμπέρασμα του Εκόνομιστ είναι ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού – και όποιος έχει βαρεθεί τον ήχο της σειρήνας δεν μπορεί παρά να το εισπράξει με ανακούφιση. Δεν υπάρχει λόγος πανικού επειδή οι τιμές των γερμανικών ακινήτων παραμένουν στην πραγματικότητα «λογικές». Το 2010 τα σπίτια στη Γερμανία ήταν φθηνότερα απ’ ό,τι το 1975. Το ίδιο διάστημα, οι τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν κατά 50%, στη Βρετανία κατά 150% και στην Ισπανία κατά 200%.

Ολα καλά λοιπόν; Οχι ακριβώς. Η ανεργία στην Ευρώπη έχει σκαρφαλώσει στο 12%, ενώ ο βρόχος της λιτότητας δεν αφήνει την περιφέρεια να πάρει ανάσα. Η Γηραιά Ηπειρος δεν κινδυνεύει από μια γερμανική φούσκα. Κινδυνεύει, όμως, από τη γερμανική εμμονή. Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν είναι ότι στραβοπάτησε ο Κνουτ. Είναι πάνω σε ποιον έχει σωριαστεί φαρδύς πλατύς.