Οι εναλλακτικές λύσεις

Φυσικό αέριο ή αντλίες θερμότητας; Κλιματιστικό, θερμοπομποί ή υπέρυθρα πάνελ; Ενεργειακό τζάκι ή καυστήρας πέλετ;

Δεκάδες αναλύσεις έχουν κατά καιρούς γραφεί σε μια προσπάθεια να απαντηθεί το ερώτημα «ποιο καύσιμο είναι οικονομικότερο», με την απάντηση τις περισσότερες φορές ασαφή. Διότι παρά τις πολλαπλές επιλογές εναλλακτικής θέρμανσης που εμφανίζεται να έχει ο καταναλωτής προκειμένου να απαλλαγεί από το πετρέλαιο, οι λύσεις στην πραγματικότητα είναι περιορισμένες.

Ενα σπίτι, εκτός από πετρέλαιο, ζεσταίνεται αποτελεσματικά είτε με φυσικό αέριο είτε με αντλίες θερμότητας. Διότι και στις τρεις αυτές περιπτώσεις, το ζεστό νερό που κυκλοφορεί μέσω των σωμάτων των καλοριφέρ ζεσταίνει τόσο τον χώρο όσο και τους τοίχους, με αποτέλεσμα την απουσία υγρασίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Για ώρα μετά, αφού σβήσουμε τα σώματα, ο χώρος και οι τοίχοι παραμένουν ζεστοί, και η θερμοκρασία δεν πέφτει απότομα, καθώς έχει ζεσταθεί το κέλυφος του σπιτιού και όχι μόνον ο αέρας.

Τα πέλετ είναι μια λύση που συνιστάται για μονοκατοικίες, άρα όχι για τα μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ όλοι οι υπόλοιποι τρόποι, όπως κλιματιστικά, σόμπες υγραερίου – κηροζίνης – αλογόνου, υπέρυθρα πάνελ και θερμοπομποί δεν είναι παρά συμπληρωματικοί.

Από ένα crash test εξοικονόμησης έναντι του πετρελαίου προκύπτει το εξής: το φυσικό αέριο είναι κατά 44% φθηνότερο από το πετρέλαιο, ενώ οι αντλίες θερμότητας κατά 64%.

Οσο για το κόστος αγοράς και εγκατάστασης σε ένα σπίτι επιφανείας 100 τετραγωνικών, ένα αυτόνομο σύστημα φυσικού αερίου κοστίζει 2.000 – 2.500 ευρώ έναντι 9.000 – 10.000 ευρώ ενός αντίστοιχου με αντλίες θερμότητας. Ετσι, ενώ μια εγκατάσταση φυσικού αερίου αποσβένεται σε 4-5 χρόνια, μια αντίστοιχη αντλίας θερμότητας χρειάζεται 12-14 χρόνια.

Αντλίες θερμότητας. Παρ’ όλα αυτά, για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα, η αντλία θερμότητας θεωρείται εξαιρετικά αποτελεσματική λύση, ενώ η αγορά της επιδοτείται ώς ένα ποσοστό μέσω του προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον». Αυτό που κάνει η αντλία είναι ό,τι ακριβώς λέει το όνομά της: αντλεί θερμότητα από το εξωτερικό περιβάλλον. Πρόκειται για μια συμπαγή εξωτερική μονάδα που τοποθετείται εύκολα συνήθως στα μπαλκόνια, δεν απαιτεί εντοιχισμό ή άλλες εργασίες και συνδέεται με τις σωληνώσεις των καλοριφέρ. Σαν αποτέλεσμα θερμαίνει το σπίτι μέσω του κυκλώματος νερού.

Κλιματιστικά. Τα κλιματιστικά θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν μια λύση, αλλά μόνο συμπληρωματική, αφού μόλις σβήσουν λίγα λεπτά αργότερα ο χώρος κρυώνει. Επίσης επειδή δεν ζεσταίνουν τους τοίχους, η εκτεταμένη χρήση τους τον χειμώνα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση υγρασίας στο σπίτι. Προσοχή χρειάζεται και στο γεγονός ότι αν τα επιλέξουμε ως βασική πηγή θέρμανσης, τότε η κατανάλωσή μας σε ηλεκτρικό ρεύμα θα αυξηθεί τόσο πολύ, ώστε υπάρχει κίνδυνος να περάσουμε σε άλλη κλίμακα χρέωσης. Συνεπώς θα τιμολογηθούμε για όλες τις κιλοβατώρες που κάψαμε (για φωτισμό, θερμοσίφωνα, κ.λπ.) με υψηλότερη τιμή μονάδας.

Το ενεργειακό ισοδύναμο της τρέχουσας τιμής του πετρελαίου (1,27 ευρώ/ λίτρο) είναι 12 λεπτά η κιλοβατώρα (kWh) έναντι 6,8 λεπτών/ kWh που κοστίζει το φυσικό αέριο και 16 λεπτών/ kWh το ηλεκτρικό ρεύμα που καίει ένα νοικοκυριό στη μέση κλίμακα κατανάλωσης (800 – 2.000 KWh το τετράμηνο).

Καυστήρες πέλετ. Εξοικονόμηση έναντι του πετρελαίου, γύρω στο 45%, προσφέρουν και τα πέλετ. Ομως το πρόβλημα, όπως και με τα καυσόξυλα, είναι ότι ρυπαίνουν, καθώς επίσης ότι οι λέβητες για πέλετ απαιτούν μεγάλο χώρο για να τοποθετηθούν. Για να γίνει ο ανεφοδιασμός απλώς τοποθετούνται τα πέλετ σε μια χοάνη χωρητικότητας μεταξύ 15 – 60 κιλά (ανάλογα τον τύπο) και από εκεί ένας μηχανισμός τα μεταφέρει στο εσωτερικό του καυστήρα. Αν σκέφτεστε σοβαρά την επιλογή του καυστήρα πέλετ για τη θέρμανσή σας, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι επειδή οι συγκεκριμένες συσκευές αποτελούνται από πολλά κινούμενα μέρη, χρειάζονται συντήρηση και καθαρισμό για να λειτουργούν σωστά (μια φορά τον χρόνο πριν από τον χειμώνα). Επιπλέον επειδή απαιτούν ηλεκτρικό πρέπει να υπολογιστεί και πόσο επιπλέον ρεύμα θα καταναλώνουν. Οι λέβητες για πέλετ μπορούν να συνδεθούν με θερμαντικά σώματα ή να λειτουργούν συνδυαστικά με το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Το κόστος τους ποικίλλει από 1.500 μέχρι και 4.000 ευρώ. Πέρυσι πάντως το υπουργείο Ανάπτυξης είχε ανακοινώσει ότι έπειτα από ελέγχους βρέθηκε ότι το 60% των συσκευών καύσης βιομάζας (δηλαδή πέλετ) που κυκλοφορούσε στην αγορά ήταν μη συμβατές με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Ενεργειακά τζάκια. Αλλη λύση είναι τα ενεργειακά τζάκια που κοστίζουν κατά μέσον όρο 2.000 -3.000 ευρώ και απαιτούν μόλις 6 κιλά ξύλου ανά ώρα, έναντι 20 κιλών των συμβατικών. Πολύ υψηλότερη είναι και η ασφάλεια που προσφέρουν καθώς διαθέτουν πόρτα που κλείνει. Με τον τρόπο αυτό το ενεργειακό τζάκι μπορεί και αξιοποιεί το 70%-90% της θερμογόνου απόδοσης του ξύλου έναντι μόλις 10%-15% ενός συμβατικού. Εκμεταλλεύονται επίσης στο μέγιστο τη ζέστη που παράγουν, διοχετεύοντάς την είτε στον χώρο (αερόθερμο ενεργειακό τζάκι) είτε στο νερό του δικτύου θέρμανσης (τζάκι καλοριφέρ).

Σόμπες. Υπάρχουν πολλών ειδών σόμπες, από υγραερίου και κηροζίνης μέχρι αλογόνου. Ασφαλώς και πρόκειται για συμπληρωματικό μέσο θέρμανσης, και είναι η πιο οικονομική επιλογή απ’ όσες έχουμε μέχρι τώρα αναφέρει. Το κόστος για τις σόμπες υγραερίου και κηροζίνης είναι 150-250 ευρώ, ενώ ακόμη πιο φθηνές είναι οι ηλεκτρικές σόμπες με αντιστάσεις, τα ηλεκτρικά καλοριφέρ λαδιού και, τέλος, τα απλά αερόθερμα.