Ο πλανήτης των γερόντων

Ο κόσμος γηράσκει τόσο γρήγορα ώστε οι περισσότερες χώρες δεν είναι προετοιμασμένες να υποστηρίξουν τον αυξανόμενο αριθμό των ηλικιωμένων, σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα από τον ΟΗΕ χθες, Διεθνή Ημέρα των Ηλικιωμένων. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 58η θέση της παγκόσμιας κατάταξης του Δείκτη Global AgeWatch, που αφορά τον τρόπο ζωής των ηλικιωμένων σε 91 χώρες, με τη Σουηδία, η οποία φέτος γιορτάζει έναν αιώνα χορήγησης συντάξεων, να βρίσκεται στην κορυφή και το Αφγανιστάν στην τελευταία θέση.

Η έρευνα αναδεικνύει κάτι για το οποίο οργανώσεις υπέρ των δικαιωμάτων των ηλικιωμένων προειδοποιούν τα τελευταία χρόνια: ότι τα κράτη δεν προετοιμάζονται επαρκώς για να αντιμετωπίσουν τη γήρανση του πληθυσμού. Μάλιστα το έτος 2050, για πρώτη φορά στην Ιστορία, ο αριθμός των ατόμων άνω των 60 ετών θα ξεπεράσει τον πληθυσμό των παιδιών κάτω των 15 ετών. Εως το 2050 αναμένεται να υπάρχουν στη Γη περίπου δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι άνω των 60 ετών, περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πληθυσμού, οπότε δεν μπορεί κανείς να υποτιμά τη σημασία που έχει το επίπεδο ζωής τους. Οι γυναίκες αποτελούν την πλειοψηφία – το 2012 σε κάθε 84 άνδρες άνω των 60 ετών αντιστοιχούσαν 100 γυναίκες.

Για τη διαμόρφωση του δείκτη λαμβάνονται υπόψη τέσσερις παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων: η εισοδηματική ασφάλεια, η υγειονομική περίθαλψη, το επίπεδο απασχόλησης-εκπαίδευσης και το κατά πόσον το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον είναι ευνοϊκό για τη διαβίωσή τους, δηλαδή το κατά πόσον οι ίδιοι αισθάνονται ότι η ζωή τους έχει νόημα. Η διεθνής οργάνωση για τα δικαιώματα των ηλικιωμένων HelpAge International που συνέταξε μαζί με τον ΟΗΕ τον συγκεκριμένο δείκτη τονίζει τη σημασία να υπάρξουν από τις αρμόδιες Αρχές πολιτικές και κονδύλια υπέρ της υγείας, της μόρφωσης και γενικά της αναβάθμισης της ζωής των ηλικιωμένων.

Η οικονομική ευημερία μιας χώρας δεν εξασφαλίζει την προστασία των ηλικιωμένων. Οι αναδυόμενες οικονομίες – Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότια Αφρική, τα λεγόμενα BRICS – βρίσκονται πολύ χαμηλότερα στην κατάταξη από κάποιες πιο φτωχές χώρες όπως η Ουρουγουάη και ο Παναμάς. Η Σρι Λάνκα, της οποίας το ΑΕΠ είναι παρόμοιο με εκείνο του Πακιστάν, βρίσκεται στην 36η θέση. Και η Βολιβία, μία από τις πιο φτωχές χώρες της Λατινικής Αμερικής που όμως εξασφάλισε μια, έστω πενιχρή, σύνταξη για τους ηλικιωμένους πριν από πολλά χρόνια, βρίσκεται στην 46η θέση. Αντίθετα, ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ρωσία και η Ουκρανία οδεύουν σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση, καθώς οι ηλικιωμένοι αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού τους αλλά δεν έχουν κάνει καμία προετοιμασία για να αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα.