Τα πάθη του συνεργείου του Τζέιμς Κάμερον στον «Τιτανικό»

«Οταν είχε φτάσει εκείνη η 10η Απριλίου του 1912, η τεχνολογία ήδη παρέδιδε το ένα θαύμα μετά το άλλο για 20 τουλάχιστον χρόνια. Και οι άνθρωποι είχαν αρχίσει να εκλαμβάνουν ως δεδομένη αυτή την ατέρμονη αλυσίδα προόδου. Τι καλύτερη απόδειξη της κυριαρχίας της ανθρωπότητας πάνω στη φύση από την κατασκευή του “Τιτανικού”, του μεγαλύτερου και πιο πολυτελούς κινούμενου αντικειμένου που κατασκευάστηκε ποτέ από ανθρώπινο χέρι;  Ομως, τέσσερις ημέρες αργότερα ο κόσμος είχε αλλάξει. Το παρθενικό ταξίδι του “πλοίου των ονείρων” κατέληξε σε έναν εφιάλτη που ακύρωσε αιφνίδια την πίστη της ανθρωπότητας στην αδάμαστη δύναμη της προόδου. Που χτυπήθηκε αποκλειστικά από ανθρώπινες αδυναμίες: αλαζονεία, αυταρέσκεια, απληστία. Ο στόχος μου στην πραγματοποίηση αυτής της ταινίας ήταν να καταγραφεί όχι μονάχα ο θάνατος του περιβόητου πλοίου, αλλά και η σύντομη και λαμπρή ζωή του. Να αποτυπώσω την ομορφιά, τον ενθουσιασμό, την αισιοδοξία και την ελπίδα του “Τιτανικού”, τον αγώνα των επιβατών και του πληρώματος, τις απεριόριστες δυνατότητες του ανθρώπινου πνεύματος. Για μένα, ο “Τιτανικός” δεν είναι απλώς μια παραβολή, μια αλληγορία για τα δεινά της ανθρωπότητας. Είναι επίσης μια ιστορία για την πίστη, το θάρρος, τη θυσία και, πάνω απ’ όλα, την αγάπη». Λόγια του Τζέιμς Κάμερον, του σεναριογράφου και σκηνοθέτη του «Τιτανικού», της τελευταίας ταινίας που υπήρξε ταυτόχρονα και ένα μεγάλο κοινωνικό γεγονός.

Το κοινό αγαπά τις μεγάλες ταινίες. Τις ταινίες «γεγονότα». Σαν, ας πούμε, τον «Μπεν Χουρ». Ή τον «Γκάντι». Με ελάχιστες εξαιρέσεις όμως (μία, το «Οσα παίρνει ο άνεμος»), το Χόλιγουντ είχε ξεχάσει πως οι ταινίες μπορούσαν να είναι τόσο μεγάλες όσο ο «Τιτανικός» του Τζέιμς Κάμερον. Δεν εννοώ μεγάλες σε διάρκεια (ο «Μπεν Χουρ» διαρκούσε τέσσερις ώρες) ούτε μεγάλες ως θέαμα (οι 100.000 κομπάρσοι του «Γκάντι» είναι ένα δυνατό νούμερο). Αλλά μεγάλες σε κόστος. Και ο «Τιτανικός» ήταν μια ταινία που έπαιζε ένα δυνατό στοίχημα. Λίγο καιρό πριν ο Κέβιν Κόστνερ είχε κατορθώσει να συγκεντρώσει 175 εκατομμύρια δολάρια για τον «Υδάτινο κόσμο» που τελικά βυθίστηκε στα ταμεία. Αυτομάτως όλοι συνέδεσαν την αποτυχία του με το… υγρό στοιχείο. «Ο κόσμος δεν θέλει να βλέπει ταινίες στο νερό», έλεγαν οι ειδικοί του «Variety», λες και τα «Σαγόνια του Καρχαρία» είχαν γυριστεί στην Πίνδο. Ε, μέσω αυτού του παραλογισμού, ο Κάμερον μαζεύει πάνω από 200 εκατομμύρια για τον «Τιτανικό» του. Τα στούντιο που είχαν βάλει τα ωραία τους λεφτουδάκια θα κατέβαζαν ρολά χρεοκοπίας αν η ταινία δεν έπλεε στα ταμεία.

Και ο Κάμερον, αντί για μια απλή ταινία καταστροφής, τους πρόσφερε και μια ιστορία αγάπης ανάμεσα στον Τζακ και τη Ρόουζ. Ο ένας είναι ένας φτωχός επιβάτης που επιστρέφει στην Αμερική έπειτα από αρκετά χρόνια παραμονής στην Ευρώπη και η Ρόουζ κόρη μιας μεγαλοαστικής οικογένειας που αρραβωνιάζεται για… οικονομικούς λόγους ενώ ταξιδεύει με τη μητέρα και τον μέλλοντα γαμπρό. Και ερωτεύονται. Με μια αγάπη η οποία βασίζεται πλήρως στην εμπιστοσύνη και την επικοινωνία.

Η σχέση πάλι του Κάμερον με το συνεργείο του δεν ήταν και τόσο ρόδινη. Ο σκηνοθέτης δεν ήθελε να κοροϊδέψει το κοινό με μινιατούρες και ψηφιακές κατασκευές. Ηθελε να κατασκευάσει ένα ακριβές αντίγραφο του «αβύθιστου» πλοίου προκειμένου να αναδημιουργήσει με τον καλύτερο τρόπο τις τρομακτικές τελευταίες ώρες του και να κάνει τους θεατές να πιστεύουν ότι είναι πραγματικά εκεί κατά τη στιγμή της τραγωδίας. Ελα όμως που δεν υπήρχε ένα κινηματογραφικό στούντιο αρκετά μεγάλο για να φιλοξενήσει το μοντέλο! Η Twentieth Century Fox λοιπόν αγόρασε 40 στρέμματα μπροστά στον ωκεανό στην Μπάχα του Μεξικού και έχτισε μια εγκατάσταση που κόστισε 25 εκατομμύρια δολάρια και ονομάστηκε «το στούντιο των 100 ημερών» καθώς 100 θα ήταν και οι ημέρες των γυρισμάτων.

Στον χώρο αυτόν τα συνεργεία κατασκευής έχτισαν δύο μεγάλες δεξαμενές νερού. Η μία είχε 150 μέτρα βάθος και εύρος πάνω από 1.600 μ. – έτσι το μοντέλο θα μπορούσε σιγά σιγά να βυθιστεί στα 17 εκατομμύρια γαλόνια νερού που έρχονταν απευθείας από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Η δεύτερη δεξαμενή είχε βάθος 60 μέτρα. Περιείχε 5 εκατομμύρια γαλόνια νερού και στέγασε την τραπεζαρία της «πρώτης σειράς» καθώς και τρεις ορόφους του πλοίου. Το οποίο χτίστηκε στο 90% της πλήρους κλίμακάς του. Τα στοιχεία της επίπλωσής του βέβαια δεν στήθηκαν με βάση τον πραγματικό «Τιτανικό», αλλά το αδελφό πλοίο «Olympic» – ο «Τιτανικός», βλέπετε, είχε βυθιστεί στο παρθενικό του ταξίδι και προφανώς δεν είχε φωτογραφιστεί τόσο συχνά όσο το «Olympic»…

Τέλος, για να καταγραφούν οι τελικές στιγμές της καταστροφής, το μοντέλο χωρίστηκε σε δύο κομμάτια, με το μπροστινό μισό να έχει βυθιστεί σε 80 μέτρα βάθος – και εννοείται πως αρκετοί κασκαντέρ τραυματίστηκαν κατά την κατάδυση. Γιατί; Στον βυθό καμιά κάμερα δεν μπορεί να δουλέψει όπως πρέπει, έτσι ο σκηνοθέτης ζήτησε να του κατασκευάσουν μια νέα με επένδυση από τιτάνιο. Οταν την παρέλαβε, ανακάλυψε πως μπορούσε να «χωρέσει» μονάχα 500 μέτρα φιλμ. Δηλαδή περίπου δώδεκα λεπτά.

Σκληρή δουλειά, και ο Κάμερον ήταν και είναι ένας πολύ σκληρός σκηνοθέτης. Οι κόντρες με το συνεργείο είχαν ξεκινήσει από την πρώτη ημέρα. Κάποια στιγμή μάλιστα ο Κάμερον, εξοργισμένος από τις… τακτικές επισκέψεις μελών του συνεργείου στην τουαλέτα, είπε το αμίμητο: «Οποιος θέλει να πάει στο μπάνιο θα μείνει στη θέση του μέχρι να τελειώσουμε». Οι φροντιστές την επόμενη ημέρα κυκλοφόρησαν με μπλουζάκια που έγραφαν «Δεν μπορείς να με τρομάξεις, δουλεύω για τον Τζέιμς Κάμερον». Οι δοκιμασίες συνεχίστηκαν με περισσότερους τραυματισμούς. «Είναι μεγάλη ανοησία να δουλεύεις για τον Τζιμ δίχως ασφάλεια ζωής», θα ακουστεί στη συνέχεια. Στο μεταξύ, οι φήμες για ένα αποτυχημένο γύρισμα πηγαινοέρχονται από το ένα στούντιο στο άλλο. Η έξοδος της ταινίας στις αίθουσες όμως βουλώνει στόματα. Οι εισπράξεις σε παγκόσμιο επίπεδο θα ξεπεράσουν το ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Και ο Κάμερον θα γίνει ο πρώτος δημιουργός που ως μοντέρ, σεναριογράφος, σκηνοθέτης και παραγωγός μιας ταινίας τσεπώνει 11 Οσκαρ.